"Citadel BBS: Тарихы мен дамуы"

Кіріспе

Бюллетеньдік тақта жүйесі бағдарламалық жасақтамасы

Citadel BBS бағдарламалық жасақтамасының тарихы

Citadel – бұл бюллетеньдік тақта жүйесі (BBS) компьютерлік бағдарламасының және одан шабыттанған бағдарламалардың жанрының атауы. Citadel жүйелері бөлмелерге негізделген құрылымымен (төменде қараңыз) және ойындар мен файлдарға қарағанда хабарламалар мен әңгімелесуге басымдық бергенімен ерекшеленді. Алғашқы Citadel 1980 жылы бір 300 бодтық модеммен желіге қосылды; соңында бағдарламалық жасақтаманың көптеген нұсқалары, клондары да, бастапқы код негізінен жасалғандары да (бірақ олардың барлығы әдетте «Citadel» деп аталды), BBS пайдаланушылары мен жүйе операторлары (sysops) арасында танымал болды, әсіресе бағдарламалық жасақтаманы жетілдіру жалғасқан Тынық мұхитының солтүстік-батысы, Солтүстік Калифорния және АҚШ-тың орталық-солтүстік аймақтарында. Citadel BBS жүйелері 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында ең танымал болды, бірақ Интернет онлайн байланысқа қолжетімді болған кезде Citadel жүйелерінің саны азайды. Дегенмен, бағдарламалық жасақтаманың кейбір нұсқалары, кішкентай қоғамдық BBS жүйелерінен бастап, мыңдаған бір уақытта қолданушыларды қолдайтын ірі жүйелерге дейін, бүгінге дейін қолданылуда. Citadel-дің дамуы әрқашан бірлескен жұмысқа негізделген, бастапқы кодты ашық қолдануға ұстауға басымдық берілді. Осының арқасында Citadel ең көне FOSS жобаларының біріне айналды.

Citadel пайдаланушы интерфейсі

Citadel-дің алдыңғы BBS пакеттеріне қарағанда негізгі жетістігі – тақырыптарды ұйымдастыру үшін бөлмелер метафорасын енгізу болды. Хабарламалар бөлмелермен байланысты, ал пайдаланушы талқылауға қатысу үшін бөлмелерде жылжиды; сондай-ақ, бөлме қажет болса, негізгі файлдық жүйеге қол жеткізіп, файлдарды табиғи түрде ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Көптеген орнатулар кез келген пайдаланушыға бөлме құруға рұқсат берді, бұл басқа BBS пакеттеріне қарағанда шынайы әңгімеге жақын, динамикалық өрбу мен құлдырауға әкелді. Citadel-дің кейбір нұсқалары бөлмелер метафорасын «коридорлар» және/немесе «қабаттар» арқылы кеңейтеді, жүйелік талаптарға сәйкес бөлмелерді топтастырады. Алдыңғы хабарландыру тақтасы бағдарламалық жасақтамасы файлдардың қолжетімділігіне баса назар аударды, тек алға немесе артқа сызықты түрде оқылатын, байланыссыз бір хабарлама аймағын ұсынды. Citadel командалық басқару саласында пайдаланушы тәжірибесін жақсартты. Алан Кейдің пайдаланушы интерфейсін жобалау философиясына сүйене отырып, «Қарапайым нәрселер қарапайым болуы керек; күрделі нәрселерге қол жеткізу мүмкін болуы керек», және Citadel 300 бодтық модемдер дәуірінде жасалғандығы ескерілді, негізгі және ең көп қолданылатын командалар бір пернемен шақырылады. Ең көп қолданылатын командалар: Goto (жаңа хабарламалары бар келесі бөлме), Жаңа хабарламалар (бөлмедегі жаңа хабарламаларды пайдаланушыға көрсету) және Бөлмеге хабарлама енгізу. Басқа да бір пернемен шақырылатын командалар бар, мысалы, Пайдаланушыға белгілі бөлмелер, ол пайдаланушыға белгілі бөлмелердің тізімін көрсетеді. Бұл ыңғайлы, кішкентай командалар жиынтығы жүйені соншалықты қолдануға оңай етті, Citadel-дің алтын ғасырындағы көптеген күнделікті пайдаланушылар Citadel-дің күрделі мүмкіндіктерін де ұсынатынын білмеді. Бұлар «нүктелі» командалар деп аталады және бір пернемен шақырылатын командалар жиынтығынан логикалық түрде құралады. Мысал ретінде, тікелей белгілі бір бөлмеге өту қажеттігін келтіруге болады. Пайдаланушы oto деп теріп жазады, мұнда жақшалар арасындағы мәтінді пайдаланушы жазады, ал қалғанын жүйе толтырады. Күрделірек мысал: Барлық бөлмелерді оқу Zmodem Жаңа хабарламалар (.RAZN), нәтижесінде пайдаланушыға белгілі барлық бөлмелердегі жаңа хабарламалар ZMODEM протоколы арқылы жіберіледі. Citadel нұсқасына байланысты пайдаланушыларға арналған сүзгілер, кілт сөздерді іздеу және басқа да мүмкіндіктер енгізілді.

Citadel's primary improvement over previous BBS packages was the introduction of the metaphor of rooms as a way to organize topics. Messages are associated with rooms, to which the user moves in order to participate in discussions; similarly, a room could optionally give access to the underlying file system, permitting the organization of available files in an organic manner. Most installations permitted any user to create a room, resulting in a dynamic ebb and flow closer to true conversation than most other BBS packages achieved. Certain versions of Citadel extend the metaphor of rooms with "hallways" and/or "floors," organizing groups of rooms according to system requirement. By contrast, previous bulletin board software emphasized the availability of files, with a single uncoupled message area that could only be read linearly, forward or backward. Citadel further improved the user experience in the area of command and control. Based on Alan Kay's philosophy of user interface design, "Simple things should be simple; complex things should be possible," and influenced by the fact that Citadel was developed in an era of 300 baud modems, the basic and most heavily used commands are accessed via single keystrokes. The most common commands are Goto (the next room with new messages), New messages (display the New messages in the room to the user), and Enter a message into the room. Other single keystroke commands exist as well, such as Known rooms, which lists the rooms known to the user. This elegantly small command set made the system so usable that many daily users during Citadel's golden era were never aware that Citadel also provided sophisticated capabilities. These are known as the "dot" commands and build logically from the set of single keystroke commands. A simple example would be the requirement to go directly to a specified room. The user would type oto , where the text between the brackets is user typed, while the rest is filled in by the system. A more complex example might be Read All rooms Zmodem New messages (. RAZN), which results in all of the new messages in all of the rooms known to the user being sent to the user via the ZMODEM protocol. Filters for users, keyword searches, and other capabilities have been implemented, depending on the version of Citadel.

Тарих

Citadel бастапқыда 1981 жылы Джефф Протеро CP/M операциялық жүйесі үшін жазған, ол жаңа ғалымдар әлемінде Cynbe ru Taren (CrT) ретінде танымал болды. Ол кездегі көптеген BASIC негізіндегі BBS бағдарламаларынан айырмашылығы, ол Leor Zolman жазған және таратқан BDS C деп аталатын C тілінің стандартты диалектінде жазылған. Алғашқы орнату 1981 жылдың желтоқсан айында Heathkit H 89 құрылғысында іске қосылды және 6 айлық өмір сүру кезеңінде бірден сәттілікке жетті. 2-ші нұсқа Дэвид Митчеллдің ICS BBS-де пайда болды, ал 2.11 нұсқасы шыққаннан кейін Протероның жобаға қатысуы "қантты қоян" деп аталған пайдаланушыға байланысты туындаған жанжалдан кейін аяқталды. Ол бастапқы кодты ашық қолжетімділікке шығарды және оны түрлі жүйелерден жүктеуге және C пайдаланушылар тобы арқылы алуға болады. Осы кезде Citadel тарихы күрделі бола бастады, өйткені көптеген адамдар өздерінің мақсаттарына жету үшін кодты өзгерте бастады. Ал заманауи үлестірілген кодты қадағалау жүйесі болмағандықтан, жаңалықтар ешқашан орталық код қоймасына енгізілмеді, себебі мұндай нәрсе болған жоқ. Бастапқыда Брюс Кинг, Дэвид Бонн (Стоунхендж атымен танымал), Карен Парк және Джеймс Шилдс, басқалармен бірге, Сиэтл аймағында мүмкіндікті пайдаланды. 2.10 кодының ең ұзақ өмір сүрген түрі Американың орталық-батыс аймағында басталды, Хью Уайт (Хью, кіші) кодты MS DOS-қа көшіріп, оны Citadel 86 ("C 86") деп атады. Оның тақтасы, Citadel 86 Test System, бағдарламалық қамтамастың талқылау алаңы және тарату орталығы ғана емес, сонымен қатар 612 аймақтық кодындағы (Егіз қалалар) тіршілігі мол Citadel 86 қауымдастығының орталық нүктесі болды, олардың ең жақсы кезеңінде шамамен қырық жүйе және жылдар бойы 100-ден астам жүйе болды. Жергілікті және ұлттық жүйе операторлары мен пайдаланушылардың көптеген ұсыныстары Citadel 86-ның өсуіне, соның ішінде желілік мүмкіндіктерді қосуға және командалар жиынтығын жақсартуға ықпал етті. Хьюдың үлесі соншалықты маңызды болды, басқа бірнеше порттау жобалары Citadel 86-ны бастапқы материал ретінде пайдаланды, мысалы Asgard 86 (MS DOS), Macadel (Macintosh), STadel (Atari ST, fnordadel), Citadel 68K (Amiga) және Citadel:K2NE (MS DOS), олардың көпшілігі Хью кішінің жобасына өз үлесін қосты. Бұл порттардың көпшілігі Citadel 86 (C86Net) желісімен үйлесімді болды. Жергілікті жүйелер бір-бірімен сұраныс бойынша желіге қосылатын (Дэвид Парсонстың жұмысының арқасында), ал алыс қашықтықтағы желі түнде жұмыс істеді. Citadel 86-ның алғашқы түрі DragCit болды, оны The Dragon жазды. DragCit желілік кодты да енгізді, бірақ DragCit желісі әдетте Citadel 86 желісімен үйлесімді емес еді. DragCit бірнеше нұсқаға бөлінді, соңында Мэтт Пфлегер, Ричард Голдфайндер, Брент Ботлс, Дон Кимберлин және Элизабет Перриннің басшылығымен бірнеше код базаларын біріктіруге бағытталған күш-жігерге әкелді. Нәтижесінде Citadel +, көп пайдаланушыға қолдау көрсететін бағдарламалық қамтамастың нұсқасы пайда болды, сонымен қатар озық сценарийлер, хабарламалардың көрсетілуін пайдаланушы бақылауы және басқа да мүмкіндіктерді қамтыды.

Citadel was originally written for the CP/M operating system in 1981 by Jeff Prothero, known to the nascent Citadel world as Cynbe ru Taren (CrT). Unlike most BASIC based BBS programs of the time, it was written in a fairly standard dialect of C known as BDS C, a compiler written and distributed by Leor Zolman. The first installation came online in December, 1981, running on a Heathkit H 89, and in its 6 month lifetime achieved immediate success. Version 2 debuted on David Mitchell's ICS BBS, and with the release of 2.11, Prothero's involvement with the project ended following a conflict centered around a user called "sugar bunny". He released the source to the public domain and it became available as a download from various systems as well as through the C Users Group. At this point, the history of Citadel becomes complex as many individuals began modifying the source to their own ends, and lacking modern distributed source tracking, innovations were never incorporated into a central source repository, as such a thing did not exist. Initially, Bruce King, David Bonn (releasing under the name Stonehenge), Caren Park, and James Shields, amongst others, picked up the opportunity in the Seattle area. The longest lived fork from the 2.10 code started in the American Midwest, when Hue White (aka Hue, Jr.) ported the code to MS DOS and called it Citadel 86 ("C 86"). His board, Citadel 86 Test System, served not only as a discussion board and distribution center for the software, but also was the focal point for a lively Citadel 86 community in the 612 area code (the Twin Cities), which at their peak numbered roughly forty systems, and probably more than 100 over the years. Numerous suggestions from sysops and users, both local and national, guided the growth of Citadel 86, including the addition of a network capability as well as enhancements to the command set. Hue's contributions were substantial enough that several other porting projects used Citadel 86 as source material, such as Asgard 86 (MS DOS), Macadel (Macintosh), STadel (Atari ST, fnordadel), Citadel 68K (Amiga), and Citadel:K2NE (MS DOS), and many of these contributed back to Hue Jr's project. Most of these ports were compatible with the growing Citadel 86 network (C86Net). Local systems would network with each other on a demand basis (due to the work of David Parsons), while the long haul network was serviced late at night. An early fork from Citadel 86 was DragCit, written by The Dragon. DragCit also introduced networking code, but the DragCit network was not generally compatible with the Citadel 86 network. DragCit forked to several more versions, eventually leading to efforts to merge several code bases under the guidance of Matt Pfleger, Richard Goldfinder, Brent Bottles, Don Kimberlin, and Elisabeth Perrin, the end result being Citadel+, a multiuser capable version of the software, which also included advanced scripting, user control of message displays, and other features.

Citadel-дің басқа да іске асырылуы

Citadel пайдаланушы интерфейсін бөлісетін, бірақ бастапқы Citadel код базасынан туындамаған іске асырулар да кең таралған. Олар, графикалық калькулятордың серийлік портын басқаруға арналған Citadel сияқты басқару бағдарламасы сияқты жеке жобалардан бастап, заманауи протоколдармен Citadel интерфейсін жаңғыртуға бағытталған толыққанды күш-жігерге дейін жетті. Ең танымал мысалдардың ішінде Гленн Горманның TRS 80 BASIC-те жасаған Minibin, Motorola процессорларындағы Unix жүйесінде жұмыс істеуге арналған Cit 86 клоны Cit/68 және техникалық тұрғыдан Citadel/UX деп аталатын, бірақ ашық кодты қоғамдастықта жай ғана "Citadel" деп аталатын Unix нұсқасы бар. Citadel-дің бұл нұсқасы әлі де дамып келеді, Citadel метафорасын кеңейтіп, оның жасаушылары "адамдар қауымдастықтарын байланыстыратын хабар алмасу және ынтымақтастық платформасы" деп атаған – топтық жұмыс платформасы. Citadel парадигмасын веб-сервис ретінде ұсынуға бірнеше әрекеттер жасалды, оның ішінде бұрынғы Citadel 86 жүйелік операторы Джаррин Джамбик жазған Webadel және бұрынғы Citadel 86 жүйелік операторы Ultravox the Muse хостингімен anansi web, anansi web.com кіреді. Қазіргі уақытта белсенді дамытылып жатқан веб-қосылған Citadel-дер – Citadel/UX және PHP негізіндегі Citadel PenguinCit.

Белсенді цитадельдер

Атауы/сайты Сипаттамасы telnet ssh with login=bbs KaraNet BBS Австрияның ең ірі BBS (DOC). ISCABBS.com 1989 жылы басталып, әлі де белсенді DOC (Dave's Own Citadel) BBS. Slumberland 1991 жылы құрылған, соңғы қалған Citadel+ (2018 жылдың 17 қыркүйегіне қарай жұмыс істемейтін сияқты). ЦЕНЗУРАСЫЗ! BBS 1988 жылы құрылған, қазіргі заманғы Citadel жүйелерінің негізгі сайты. Smashbot's Citadel – "заманауи" Citadel 931, үнемі даму үстінде. The Sanatarium BBS – бастапқы 916 Citadel, қазір 931 нұсқасында жұмыс істейді. The Sanitarium/The Amiga Archives Калифорния штатының Сакраменто қаласында басталды.