Жапония геологиясы: Тектоникалық қозғалыстар, тынық мұхитының сейілдеу аймағы, Еуразиядан бөліну тарихы. Жапонияның геологиялық құрылымы туралы толық ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапония геологиясының шолуы
Overview of the geology of Japan
Жапония аралдарының пайда болуы негізінен силурдің ортасынан плейстоценге дейінгі жүздеген миллион жылдар ішінде болған бірнеше ірі мұхит қозғалыстарының нәтижесі болып табылады. Бұл қозғалыстар Филиппин теңізінің пластинасының Оңтүстікке қарай континенттік Амурия және Окинава пластиналарының астына шөгуімен, сондай-ақ Тынық мұхитының пластинасының Солтүстікке қарай Охотск пластинасының астына шөгуімен байланысты. Жапония бастапқыда Еуразия құрлығының шығыс жағалауымен біріккен. Шөгу процесіндегі пластиналар Еуразиялық пластинадан терең болғандықтан, Жапонияны кері доғалық кеңейту арқылы шығысқа қарай тартып, шамамен 15 миллион жыл бұрын Жапон теңізін ашты. Тартар және Корея бұғаздары одан кейін ашылды. Жапония Тынық мұхитының оттық шеңберіндегі жанартаулы аймақта орналасқан. Аралдардың барлық жерінде жиі сейістіктер мен кейдегі жанартаулық белсенділік сезіледі. Құрылысқа зиян келтіретін жер сілкінісі, көбінесе цунамиге әкеліп соғады, ғасыр сайын бірнеше рет болады. Соңғы ірі жер сілкіністеріне 2024 жылғы Исикава жер сілкінісі мен цунами, 2011 жылғы Тохоку жер сілкінісі мен цунами, 2004 жылғы Чуэцу жер сілкінісі және 1995 жылғы Ұлы Хансин жер сілкінісі жатады.
The islands of Japan are primarily the result of several large ocean movements occurring over hundreds of millions of years from the mid Silurian to the Pleistocene, as a result of the subduction of the Philippine Sea Plate beneath the continental Amurian Plate and Okinawa Plate to the south, and subduction of the Pacific Plate under the Okhotsk Plate to the north. Japan was originally attached to the eastern coast of the Eurasian continent. The subducting plates, being deeper than the Eurasian plate, pulled Japan eastward in the process of back arc extension, opening the Sea of Japan around 15 million years ago. The Strait of Tartary and the Korea Strait opened much later. Japan is situated in a volcanic zone on the Pacific Ring of Fire. Frequent low intensity earth tremors and occasional volcanic activity are felt throughout the islands. Destructive earthquakes, often resulting in tsunamis, occur several times per century. The most recent major quakes include the 2024 Ishikawa earthquake and tsunami, the 2011 Tōhoku earthquake and tsunami, the 2004 Chūetsu earthquake, and the Great Hanshin earthquake of 1995.
Орогендік фаза
Родинияның 750 миллион жыл бұрын ыдырауы Панталасса мұхитын қалыптастырды, оның шығыс жиегінде кейін Жапонияға айналған тау жыныстары орналасқан. Ерте силур дәуірінде (450 миллион жыл бұрын) мұхиттық тақталардың субдукциясы басталды, және бұл процесс қазірге дейін жалғасып, конвергенттік шекарада шамамен 400 км енді оргенезді құрады. Бірнеше (9 немесе 10) мұхиттық тақта толығымен субдукцияланды, ал олардың қалдықтары жұптасқан метаморфтық белдеулерді қалыптастырды. Соңғы толық субдукция 95 миллион жыл бұрын Изанаги тақтасында болды. Қазіргі уақытта Филиппин теңізі тақтасы континенттік Амурия тақтасының және Окинава тақтасының астына жылына 4 см жылдамдықпен батып, Нанкай ойысы мен Рюкю шұңқырын құрады. Тынық мұхиты тақтасы солтүстікке қарай Охотск тақтасының астына жылына 10 см жылдамдықпен батып жатыр. Субдукциялық аккрецияның бастапқы кезеңдері континенттік қабықтың шетін бірнеше рет қайта өңдеп, қазіргі Жапон архипелагінің көп бөлігі Перм кезеңінде немесе одан кейін пайда болған жыныстардан тұрады.
The breakup of Rodinia about 750 million years ago formed the Panthalassa ocean, with rocks that eventually became Japan sitting on its eastern margin. In the Early Silurian (450 million years ago), the subduction of the oceanic plates started, and this process continues to the present day, forming a roughly 400 km wide orogeny at the convergent boundary. Several (9 or 10) oceanic plates were completely subducted and their remains have formed paired metamorphic belts. The most recent complete subduction of a plate was that of the Izanagi Plate 95 million years ago. Currently the Philippine Sea Plate is subducting beneath the continental Amurian Plate and the Okinawa Plate to the south at a speed of 4 cm/year, forming the Nankai Trough and the Ryukyu Trench. The Pacific Plate is subducting under the Okhotsk Plate to the north at a speed of 10 cm/year. The early stages of subduction accretion have recycled the continental crust margin several times, leaving the majority of the modern Japanese archipelago composed of rocks formed in the Permian period or later.
Арал доғасы фазасы
Шамамен 23 миллион жыл бұрын, Батыс Жапония Еуразия құрлығының жағалау аймағы болды. Еуразиялық плитадан терең жатқан субдукциялық плиталар Жапонияның кейбір бөліктерін – қазіргі Чугоку аймағы мен Кюшюді – шығысқа қарай тартып, шамамен 15-20 миллион жыл бұрын Жапон теңізін (Охотск теңізімен бірдей кезеңде) ашты. Теңіз құйылар алдында бұл аймақ тұщы сулы көл болған болуы мүмкін. Шамамен 16 миллион жыл бұрын, миоцен дәуірінде, Еуразия құрлығының шығыс жағалауына жалғанған жартыарал толыққанды қалыптасты. 11 миллион жыл бұрын Жапонияның Тохоку және Хоккайдо аймақтары теңіз түбінен біртіндеп көтерілді, ал Чубу аймағының жерлері соқтығысқан арал тізбектерінен біртіндеп қосылды. Тартар және Корея бұғаздары одан әлдеқайда кейін, шамамен 2 миллион жыл бұрын ашылды. Осы кезде Фосса Магна грабенінің күшті субдукциясы Канто жазығын қалыптастырды.
Around 23 million years ago, western Japan was a coastal region of the Eurasia continent. The subducting plates, being deeper than the Eurasian plate, pulled parts of Japan which become modern Chūgoku region and Kyushu eastward, opening the Sea of Japan (simultaneously with the Sea of Okhotsk) around 15 20 million years ago, with likely freshwater lake state before the sea has rushed in. Around 16 million years ago, in the Miocene period, a peninsula attached to the eastern coast of the Eurasian continent was well formed. About 11 million years before present, the parts of Japan which become modern Tōhoku and Hokkaido were gradually uplifted from the seafloor, and terranes of Chūbu region were gradually accreted from the colliding island chains. The Strait of Tartary and the Korea Strait opened much later, about 2 million years ago. At the same time, a severe subduction of Fossa Magna graben have formed the Kantō Plain.
Жалпы ақпарат
Жалпы алғанда, Жапонияның геологиялық құрамы толыққанды зерттелмеген. Жапон аралдары субдукция фронтына параллель бірнеше геологиялық бірліктерден тұрады. Мұхиттық плиталарға қараған аралдардың бөліктері көбінесе жас және вулканизм өнімдерінің көп бөлігін құрайды, ал Жапон теңізіне қараған бөліктері негізінен күшті жарылыстар мен бүктелістерге ұшыраған шөгінді жыныстардан тұрады. Солтүстік-батыс Жапонияда қалың төртіншілік шөгінділер геологиялық тарихты анықтауды ерекше қиын етеді.
Overall, the geological composition of Japan is poorly understood. The Japanese islands are formed of several geological units parallel to the subduction front. The parts of islands facing oceanic plates are typically younger and display a larger proportion of volcanic products, while the parts facing the Sea of Japan are mostly heavily faulted and folded sedimentary deposits. In north west Japan, the thick quaternary deposits make determination of the geological history especially difficult.
Геологиялық қауіптер
Жапония Тынық мұхитының отты шеңберіндегі жанартаулық аймақта орналасқан. Ара-туралы аз қарқынды жер сілкінісі және кейдегі жанартаулық белсенділік аралдардың барлық бөлігінде сезіледі. Құрылыстарды қирататын жер сілкінісі, көбінесе цунамиға алып келеді, ғасыр сайын бірнеше рет болады. Соңғы күшті жер сілкіністеріне 2011 жылғы Тохоку жер сілкінісі мен цунами, 2004 жылғы Чуэцу жер сілкінісі және 1995 жылғы Ұлы Хансин жер сілкінісі жатады.
Japan is in a volcanic zone on the Pacific Ring of Fire. Frequent low intensity earth tremors and occasional volcanic activity are felt throughout the islands. Destructive earthquakes, often resulting in tsunamis, occur several times a century. The most recent major quakes include the 2011 Tōhoku earthquake and tsunami, the 2004 Chūetsu earthquake and the Great Hanshin earthquake of 1995.