Кіріспе
Австралия саясатында қолданылатын термин, жалдау стратегиясы үшін. Филиалдарды жинақтау – бұл Австралия саясатында мемлекеттік қызметке кандидаттарды ішкі алдын ала іріктеудің нәтижесіне әсер ету немесе партия саясатына артық ықпал ету мақсатымен саяси партияның жергілікті филиалына мүшелерді тарту немесе тіркеу актісін сипаттайтын термин. Мұндай тәжірибелерге қатысты айыптаулар Австралияда кең таралған бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған бірнеше тергеулер мен сайыстардан кейін даулы мәселеге айналды. Қазір көптеген саяси партиялардың конституциясында "орталық кеңсе" араласуына рұқсат беретін тармақтар бар. Бұл, айыпталып отырған жинақтау немесе басқа да алаяқтық туралы шағымдарды шешу үшін жасалады және мұндай іс-әрекеттерге қатысқандарға санкциялар қолданылады. Филиалдарды жинақтау Австралия заңнамасы бойынша заңды, себебі бұл партияның ішкі мәселесі. Алайда, Австралия сайлау комиссиясына мүшелер саны сияқты жалған ақпарат беру сияқты әрекеттер алаяқтық қылмыс ретінде қудаланады. Саяси партиялардың шешім қабылдау процесіне филиалдарды жинақтаудың әртүрлі жолдары бар. Мысалы, партиялық фракция өз фракциясына жататын немесе фракция жетекшілерінің нұсқауымен дауыс беруге келісетін көптеген мүшелерді тіркеуі мүмкін.
Branch stacking is a term used in Australian politics to describe the act of recruiting or signing up members for a local branch of a political party for the principal purpose of influencing the outcome of internal preselection of candidates for public office, or of inordinately influencing the party's policy. Allegations of such practices have become controversial in Australia after several inquiries or contests which received mainstream media attention. Most political parties now have clauses in their constitutions to allow "head office" intervention to resolve alleged stacking or other allegations of fraud, with penalties for those who engage in it. Branch stacking itself is legal under Australian law since it is an internal party matter, but some activities like providing false information to the Australian Electoral Commission, such as the numbers of members, can be prosecuted as fraud. There are several ways that branch stacking may influence the way in which decisions are made within political parties. For example, a party faction may enrol many members who belong to the faction or agree to vote in the manner instructed by the faction's leaders.
Еңбек партиясы
Австралияның Еңбек партиясында (АЛП) мүшелік жинаудан басқа, тағы бір тәсіл – партия ішіндегі кәсіподақтардың басымдықтарын пайдалану, әсіресе олардың АЛП штаты мен ұлттық конференцияларындағы маңызды дауыстарын, олар партия саясатын анықтап, ішкі лауазымдарға иеленушілерді сайлайды және комитеттердің құрамын бекітеді. Комитеттер өз кезегінде сайлау кезінде партиялық кандидаттарды іріктеуге қатыса алады. Кәсіподақтағы мүшелердің саны оларға тиесілі делегаттар санын анықтайды, бұл кәсіподақ деңгейінде жинауға мүмкіндік береді, содан кейін ол АЛП-ның басқа да органдарына таралады. АЛП-ның Жас Еңбекшілер қанаты да АЛП конференциясына делегаттарды жіберіп, АЛП Ұлттық Атқару комитетінде орын алады. Партиялық топтар мен "санаушылар" өздерінің мақсаттарын ілгерілету және қолдаушыларын марапаттау үшін ережелердің шегінде және кейде одан тыс жұмыс істеуге тырысады. Кейбір сарапшылар фракция басшыларын және санаушыларды Еңбек партиясының "бетсіз" тұлғалары деп сипаттайды, оларды партия басшыларын және министрлерді сайлауға, сондай-ақ премьер-министрлерді қызметтен шеттетуге ықпал ететін күштер деп айыптайды. Барлық фракциялар жүйемен ойнағанда, партия мүшелерінің нақты мәселелер бойынша шынайы пікірлерін анықтау мүмкін емес. 2002 жылы Хоук пен Вран жасаған АЛП-ның сараптамасында, өздерінің ықпалын кеңейтуге ұмтылған фракциялардың филиалдарды жинауы партияға "қатерлі ісік" сияқты әсер етіп, филиалдардағы белсенділіктің төмендеуіне себеп болды, себебі көптеген тартылған мүшелердің партияға адалдығы болмады.
Либералды партия
Австралияның Либерал партиясында болған немесе қазіргі мүшелері мен авторлары оның филиалдарындағы ұқсас әрекеттердің де сондай нәтижеге әкелгенін мәлімдеді. Либерал партиясында филиалдарды жинаудың соңғы мысалы 2017 жылы тіркелді, онда Викториядағы либералдар партияның діни оңшыл қанатының мүшелері мормандар мен католик топтарын филиалдарға жинап, консервативті кандидаттарды іріктеуді алдын ала бақылауға тырысқандарын айтты. 2019 жылы да ұқсас жағдай хабарланды, Сиднейдегі Либерал партиясының қатал оңшыл фракциясының мүшелері фракциялық қарсыластарының қолдауын әлсірету үшін филиалдарды жинауға тырысқан деген айыптамалар болды, олардың ішінде бірнеше сенімді мемлекеттік және федералды округтердегі Либерал партиясының өкілдері де бар еді. 2021 жылы Батыс Австралия Либералдарының филиалдарын жинау партияның бұрынғы штаттық сайлаудағы жеңілісіне ықпал еткен фактор болды деп болжам жасалды, себебі WhatsApp хабарларының құпия жазбалары жарияланды. "Клан" деп аталатын фракцияның филиалдарды жинауы нәтижесінде оңшыл, консервативті кандидаттардың шоғырлануына әкелді. "Клан" мүшелерінің арасында Матиас Корманн, Ян Гудено, Питер Коллиер және Ник Гойран болды. Бұрынғы премьер-министр Колин Барнетт бұл партияның сайлау нәтижесіне кері әсер еткенін және сайлаудағы жеңіліске қатысты ішкі тексеру жүргізілетінін мәлімдеді.
Бір ұлт
2023 жылы бұрынғы NSW One Nation көшбасшысы Марк Латхам партияның негізін қалаушы және федералды партия жетекшісі Паулин Хансон Жаңа Оңтүстік Уэльстегі филиалдарды жинауға қатысқан деп айыптады, бұл Хансон Латхэмді партияның штаттық жетекшісі лауазымынан алғаннан кейін болды. Хансон бұл айыптауларды жоққа шығарды. Партияның штаттық парламенттегі үш депутаты (Латхэм, Тания Михайлук және Род Робертс; барлығы Заңнамалық кеңестің мүшелері) адалдық тұрғысынан екіге бөлінді: Михайлук Хансонды қолдағандығы және Латхэммен "қиын қарым-қатынаста" болғандығы хабарланды, ал Робертс Латхэмті қолдады. Латхэм мен Робертс ақырында партиядан шығып, Латхэм One Nation сайлау қорын дұрыс пайдаланбағанын және "NSW филиалын Квинслендтік тұлға басқарып отыр" дегеннен кейін тәуелсіз депутаттар болып отырды.
Белгілі оқиғалар
2001 жылы Квинсленд штатында Шепардсон тергеуі сол штаттың Еңбек партиясы ішіндегі сайлау заңбұзушылықтарына қатысты айыптауларды қарастырды. Тергеу сайлауларға әсер етпегенін көрсетсе де, «кейбір партия мүшелері алдын ала сайлау кезінде белгілі бір кандидаттардың мүмкіндіктерін арттыру үшін келісіммен жалған тіркеуді заңды науқан тактикасы деп санаған», - деген қорытынды жасалды. Тергеу нәтижесінде бірнеше адам, оның ішінде кем дегенде үш депутат, Еңбек партиясынан кетіп немесе қуылды. 2006 жылы Джон Хайд Пейдж Либерал партиясының Жаңа Оңтүстік Уэльс бөлімшесіндегі Уентворт сайлау округіне қатысты филиалдарды жинау туралы айыптауларды жариялады. Ол осы процестегі өзінің рөлін егжей-тегжейлі баяндап, көптеген Либерал партиясының мүшелері мен саяхатшыларына қатысты айыптаулар жасады. Айыптауға ілескендердің кейбіреуі қорлау үшін сотқа жүгінді, нәтижесінде кітап дүкендерден алынып тасталды. 2006 жылы Майкл Тоук филиалдарды жинауға қатысты деп айыпталды. Ол Либерал партиясының үміткері ретінде 2018 жылы Австралияның премьер-министрі болған Скотт Моррисонмен ауыстырылды. 2018 жылдың наурыз айында Батман сайлау округіндегі сайлау науқаны кезінде Австралиялық Жасыл партиясының үміткері Алекс Бхатхал партия мүшелерін қатыгездікке салуда және филиалдарды жинауда айыпталды, бірақ ол бұл айыптауларды жоққа шығарды. 2018 жылдың қазан айында ABC News NSW Young Nationals ұйымындағы филиалдарды жинаудың бір мысалын көрсетті, мұның мақсаты партия ішінде «ұлтшыл оңшыл» идеологияны ілгерілету болған. 2020 жылдың маусым айында 60 Minutes бағдарламасы Виктория штатының Еңбек партиясының депутаты Адем Сомюрек филиалдарды жинаумен байланысты болды деген айыптауларды жариялады. Жазбалар жарияланғаннан кейін, 2020 жылдың 15 маусымында премьер-министр Эндрюс Сомюректі министрлік қызметінен босатып, оның әрекеттерін Виктория полициясына және тәуелсіз сыбайласқа қарсы комиссияға қосымша тергеу үшін жіберді. Эндрюс сондай-ақ Австралия Еңбек партиясының (АЕП) Ұлттық атқару комитетіне Сомюректің партия мүшелігін тоқтату туралы өтініш жасады. Сол күні АЕП-нің ұлттық президенті Уэйн Сван Сомюрек мүшелігінен бас тартқанын растады, сондай-ақ АЕП-нің Ұлттық атқару комитеті «Сомюрек ешқашан АЕП-де орын алмауына» кепілдік беру үшін қосымша шаралар қабылдады. 2020 жылдың тамызында The Age газеті федералды Либерал партиясының депутаты Майкл Суккар мен ықпалды саяхатшы Маркус Бастиан филиалдарды жинауға қатысты деген айыптаулар туралы мақала жариялады. 2017 және 2022 жылдар аралығында Виктория Либерал партиясының Гипсленд және Морвелл филиалдарына Пятидесятник дін өкілдері енген. Олардың бірі Австралияда діни теократия құру туралы уағыз айтқан пастор болды. Ішкі тергеулер нәтижесінде басқа адамдар төлеген мүшелік жарналары үшін 150 мүше қуылды, бұл партия ережелерін бұзу болды.