Кіріспе
Австралиялық кәсіподақ жетекшісі және қоршаған ортаны қорғаушы
Джон Бернард "Джек" Мунди (17 қазан 1929 – 10 мамыр 2020) – австралиялық коммунист, кәсіподақ және экологиялық белсенді. Ол 1970-ші жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльс құрылысшылар еңбекшілері федерациясын (BLF) танымал «жасыл тыйымдарға» жетекшілік еткенімен көзге түсті, осы арқылы BLF Сиднейдің құрылған және табиғи ортасын артық және тиімсіз құрылыстан сәтті қорғады. Мунди Австралия тарихи үйлер қауымдастығының демеушісі болды.
Алғашқы жылдар
Джон Бернард "Джек" Мунди 1929 жылғы 17 қазанда Квинсленд штатының Маланда қаласында, Джонстон өзенінің жанында, Кэрнстен 100 шақырым батыста орналасқан Атертон таулы аймағында дүниеге келді. Ол ирланд текті католик ата-анасының бес баласының бірі еді. Оның әкесі өмірі бойы Лейборист партиясына дауыс берген. Ол алты жасында анасынан айырылды. Маланда бастауыш мектебінде және Кэрнстегі Сент-Августин колледжінде білім алды. Ол соңғысының "авторитарлық тәсілдерімен" тәрбиеленгендіктен қашып кетті. Мунди 19 жасында Сиднейге көшіп, металл өңдеуші, кейін құрылысшы болып жұмыс істеді және Федерациялық темір өңдеушілер қауымдастығы мен Құрылысшылар жұмысшыларының федерациясына қосылды. Сондай-ақ, ол үш жыл бойы Вик Хейдің басшылығымен Паррамата регби лигасы командасында ойнады. 1957 жылы Австралия Коммунистік партиясына (АКП) мүше болды. Мундидің бірінші әйелі Стефани Леннон болды, олардың Майкл есімді ұлы болды. Ұлы туылғаннан кейін 15 ай өткен соң Стефани Мунди жас кезінде ми ісігінен қайтыс болды. Мунди 1965 жылы Джудит Энн Уиллкоксқа, Джуди Мунди деп танылған әйелге үйленді. Мундидің жалғыз баласы Майкл 22 жасында автокөлік апатында қаза тапты.
Жасыл тыйым салулар
1968 жылы Мунди NSW құрылысшыларының жұмысшыларының федерациясының (BLF) хатшысы болып сайланды. Осы лауазымда ол өзінің одағымен және қолдау білдірген қоғамдық мүшелермен бірге Сиднейдің көптеген тарихи ескерткіштерін және қалалық ортасын сақтап қалған «жасыл тыйымдарға» жауапты болған белгілі бір тұлғаға айналды. 1975 жылы Мунди және басқа да Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының BLF басшылары федералды басшылық тарапынан, кейіннен құрылыс салушылармен жемқорлық байланыста болғаны үшін сотталған Норм Галлахердің қысымымен одақтан шығарылды. Австралиялық «Жасылдар» партиясының бұрынғы парламенттік жетекшісі сенатор Боб Браунның сөзіне сүйенсек, «жасыл» термині саяси категория ретінде 1977 жылы Сиднейге келген Петра Келлидің сапары және «жасыл тыйымдар» арқылы пайда болған. Мундидің «Жасыл тыйымдар және одан әрі» атты автобиографиясы 1981 жылы жарық көрді. 1981 жылы Мунди Квайхоль комитетіне қосылып, Circular Quay-дегі Бірінші Флоттың қонған жерін сақтап қалуға атсалысты.
Саясат
Мунди 1978 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының сайлауында Австралия Коммунистік партиясының Заң шығарушы Кеңестің жетекші үміткері болды. Оның партиясы шамамен 80 000 дауыс жинады – штат бойынша жалпы дауыс санының 2,9 пайызы – және Австралия Демократтарынан көп дауыс алды. Мунди орын жеңіп алуға жақын болды және санаудан соңғы шығарылған үміткер болды. Мунди 1984 жылдан 1987 жылға дейін Сидней қалалық кеңесінің қалалық әкімі (alderman) қызметін атқарды. 1984 жылдың мамыр айынан 1985 жылдың қыркүйегіне дейін Сидней қалалық кеңесінің жоспарлау комитетінің төрағасы болды. Мунди 1990-шы жылдары Австралия Табиғатты қорғау қорының (Australian Conservation Foundation) өмірлік мүшесі аталды. 1995 жылы Сиднейге және штаттың қалалық ортасы мен мұрасына деген қызығушылығын сақтап, Жаңа Оңтүстік Уэльстің Тарихи үйлер қорының (Historic Houses Trust of New South Wales) төрағасы болып тағайындалды.
2003 жылы Мунди Ирак соғысына қарсылығын және экологиялық ұстанымын айта келе, Австралия Жасылдарына (Australian Greens) қосылды. Ол өмірінің соңына дейін осы партияның мүшесі болды. 2007 жылдың ақпан айында Жаңа Оңтүстік Уэльс Географиялық атаулар кеңесі (Geographical Names Board of New South Wales) Рокс ауданындағы Аргайл көшесінің бір бөлігін "Джек Мунди алаңы" (Jack Mundey Place) деп атады, оның "тарихи Рокс аймағындағы маңызды нысандарды сақтау үшін күрестегі" көшбасшылығын мойындап. 2009 жылдың ортасында премьер-министр Натан Рис басқаратын Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Еңбек партиясы (NSW State Labor Government) Сиднейдегі қазір тоқтатылған CBD метро жобасын жариялады. Мунди тағы да тарихи ғимараттар мен кеңістіктерді бұзуға қарсы күреске қатысты, бұл жолы Сиднейдің Пирмонт және Розелл аудандарында. Үкімет қалалық айналымнан Розельге дейін метро желісін салуды жоспарлаған, бұл жол бойындағы көптеген ғимараттар мен кәсіпорындарды бұзуды көздеген. Нәрекеттердің қызыл шоғырынан кейін CBD метро жобасы тоқтатылды. 2014 жылы Мунди Миллерс Пойнт достарының (Friends of Millers Point) бас қамқоршысы аталды, ол Рокс халқы үшін салынған Сириус ғимаратты (Sirius building) құтқару үшін күреске қосылды, өйткені жасыл тыйымдар оларды қырық жыл бұрын жерсіз қалдырудан және Рокс ауданын бұзудан сақтап қалған. 2012 жылы ол Виндзор көпірін одан әрі дамытудан сақтау жөніндегі шараларға қатысты. 2017 жылы ол Жаңа Оңтүстік Уэльс сәулет сыйлықтарында (NSW Architecture Awards) NSW президентінің сыйлығымен марапатталды. 2021 жылы, Мунди қайтыс болғаннан кейін, Бейсайд кеңесінің (Bayside Council) өтініші бойынша Истлейкс қорығы (Eastlakes Reserve) Джек Мунди қорығы деп қайта аталды.