Кіріспе

Австралиялық саясаткер Винсент Клэр Гейр (25 ақпан 1901 – 11 қараша 1980) Оның ата-анасы 1890 жылдары Квинслендтегі Еңбек партиясының негізін қалаушы мүшелері болды. Отбасы Дутон Паркке (Квинсленд) көшкеннен кейін ол Теміржол департаментінде жұмыс істей бастады. 1916 жылы Еңбек партиясына қосылды. 1924 жылы Флоренс Глиннге үйленді, бұл Брисбеннің Рим-католик архиепископы Джеймс Дюхигтің наразылығын тудырды. Гейр сайлау округіндегі өз ұстанымын нығайтуға тырысты, және 1938 жылғы сайлаудан басқа, жаңадан құрылған Протестанттық Еңбек партиясы оның орнына үміткерлік танытқан кезде, үлкен жетістікке жетті. Ол бұл сынға тойтарыс беріп, Парламентте көзге түспеді. 1941 жылы Гейрдің бірінші некеден туған жалғыз қызы қайтыс болды. 1944 жылы ол Эллен Мэри Секстонға қайта үйленді. 1942 жылы қарт Франк Купер басқаратын үкіметте Кендер жөніндегі хатшы болып тағайындалғанға дейін, Гейр Уильям Форган Смит үкіметі кезінде он жыл артқы орындықтарда отырды. Сол жылы ол Еңбек және жұмыспен қамту министрі (кейін Еңбек және өнеркәсіп министрі) болды, ал 1947 жылы әріптестері оны Премьер-министрдің орынбасары етіп сайлады. 1950 жылы ол сондай-ақ Қаржы министрі болды. Гейр бұрын ешқандай кәсіподақта лауазым атқарған емес. Квинслендтегі көптеген лейбористік парламентарийлер Австралия жұмысшыларының одағымен (AWU) тығыз байланыста болды. Премьер-министр Эдвард Хэнлон AWU-мен байланысы жоқ Квинсленд премьер-министрлерінің біріншісі болды, және бұл факт одақтың саяси ықпалын азайтуға көмектесті. 1948 жылы Б. Сантамарияның католик қозғалысына байланысты Өндірістік топтар Австралия Коммунистік партиясының кәсіподақтарға ықпалын күшейте беруіне қарсы күресу үшін Квинслендке әкелінді. Өнеркәсіптік топтар (мүшелері "Групперлер" деп аталды) Гейрдің қолдауына ие болды, ол оларды партияның ұйымдастырушылық бөлімінде өзінің жеке билік базасын нығайтуға пайдалануды үміттенеді, сондай-ақ кәсіподақ басшысы Джо Буковски мен AWU-дың да қолдауын алды. Групперлермен туған қақтығыс АЛП-дағы ұлттық бөлінуге және оқшауланған Демократиялық Еңбек партиясының (DLP) құрылуына әкелді. Бұл жағдайда AWU ұлттық ұйымы АЛП жетекшісі доктор Х.В. Эваттқа қолдау көрсетіп, топтарды таратып жіберді. Бұл кейін Гейрді партия ұйымындағы әлеуетті қолдау көзінен айырды. Ханлон 1952 жылдың 15 қаңтарында қайтыс болды, ал Гейр өткен тамыздан бері премьер-министр міндетін атқарушы болып, 17 қаңтарда ALP фракциясы оны оның орнына сайлады. 1955 жылы AWU мемлекеттік жерлерді жалға беру және оны ұзарту процесінде сыбайлас жемқорлық болды деп айыптады. Сол жылдың шілде айында AWU басшылығының мүшелері Гейрмен кездесті. Олар кейін берген мәлімдемесіне сәйкес, Гейр оларға тергеу жүргізілетінін уәделеді, бірақ Гейр мұндай уәде бергенін жоққа шығарды. Буковски Парламент трибуналының алдында өзінің айыптамаларын толыққанды түсіндіруге ниеттенгенін ашық білдірді, оған сол кездегі Оппозиция жетекшісі Франк Никлин қолдау көрсетті, бірақ Гейр оның ұсынысын Парламентте жеңді. 1956 жылдың ақпан айында Квинсленд штатының Либералдық партиясының сенаторы Иан Вуд үкіметтің малшылардан жерді жалға беруді ұзарту үшін төлем талап еткенін және бұл төлемдер Еңбек партиясының қаражатына аударылғандығын мәлімдеді. Гейр дереу корольдік комиссия құрды, оның нәтижесінде Жер министрі Том Фоулиге қылмыстық айып тағылды. Фоли өзіне тағылған айыптардан ақталды, бірақ Корольдік комиссияның есебінде партиялық қайырымдылықтарды дұрыс емес жолмен сұрағандығы үшін жауапты деп танылды, ол үшін ол министрлік қызметінен босатылды және Еңбек партиясынан шығарылды. Гейр AWU-ның осы сенімді ақпаратты жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер Вивиан Крейтоннан алғанын анықтады. Гейр Крейтонның қызмет барысындағы бұзушылықтары үшін отставкаға кетуін талап етті. Крейтон Парламент трибуналының алдына шақырылды, бірақ кейіннен министрлер кабинеті оны қызметінен босатты. Гейр 1956 жылғы мамыр сайлауында жеңіске жетті. 3 тамызға сайлау жарияланды, онда QLP және ALP екеуі де үлкен шығынға ұшырады. Екі лейбористік фракция коалицияның 42 орынына қарсы барлығы 31 орынға ие болды. Гейр Оңтүстік Брисбенде QLP үміткері ретінде қайта сайланды. Никлин премьер-министр болды және 25 жылдан кейін алғаш рет және 1915 жылдан бері екінші рет Квинслендте Еңбек үкіметі биліктен кетті. АЛП 1989 жылға дейін Квинслендте билікке оралмады.

Федералды саясат

Ол енді премьер-министр болмаса да, Гейр QLP-ге жетекшілік етуді жалғастырды, ол 1957 жылғы сайлаудан кейін 11 мүшеге дейін азайтылды. Дегенмен, ол 1960 жылғы штаттық сайлауда Оңтүстік Брисбен округінде жеңіліске ұшырады. 1964 жылы ол Квинсленд штатынан DLP сенаторы болып сайланды. Ол Андерсон Доусоннан кейін Квинслендтің федералды парламентіне Квинсленд өкілі ретінде сайланған екінші бұрынғы премьер-министр атанды. Том Райан мен Тед Теодор сияқты тағы екі бұрынғы премьер-министр де Федералды парламентте қызмет еткен, бірақ олар Өкілдер палатасына Жаңа Оңтүстік Уэльс өкілі ретінде сайланған. Сенатқа сайланғаннан кейін Гейр федералды DLP-нің жетекшісі болды және 1973 жылға дейін осы лауазымды сақтап қалды. 1974 жылы Гоф Уитлэмнің Федералды Еңбек үкіметі Сенатта көпшілікті қамтамасыз етуге талпынғанда, Уитлэм алдағы Сенат сайлауы үшін Квинслендте қосымша вакансия жасауға тырысты, осылайша АЛП-ның Сенатта бір орын қосымша жеңіп алу мүмкіндігін арттыруды көздеді. Уитлэм Гейрге Ирландиядағы елші лауазымын ұсынды, оны Гейр 14 наурызда қабылдады. Уитлэм бұл тағайындауды 2 сәуірге дейін құпия ұстауды жоспарлаған, содан кейін Гейр 20 наурызда күшіне енетіндей Сенаттан отставкаға кетеді, ал Дублин Гейрдің тағайындалуын Канберраға қабылдағанын хабарлайды. Бұл Квинслендтен алты сенаторды сайлау туралы бұйрықтарды беруге әкелер еді, әдеттегідей бесеу емес. Еңбек партиясы үш орынды жеңіп алып, Сенатты бақылауға алуға мүмкіндік алатын еді. Гейрдің әрекеттері екі жақты тарапқа ыдырауға ықпал етті. 18 мамырдағы сайлаудан кейін АЛП Сенатты бақылаудан шығарды. 1974 жылғы сайлау DLP үшін сайлаудағы сәтсіздікке ұшырады, ол қалған төрт орынын жоғалтты, бұл Гейрдің әрекеттеріне қарсы наразылықтың салдары болды.