Кіріспе
Австралияның ұлттық кәсіподақ ұйымы – Австралия Кәсіподақтар Кеңесі (ACTU), бастапқыда Австралазия Кәсіподақтар Кеңесі, Австралиядағы жұмысшыларды өкілдік ететін ең ірі ұйым. Бұл 46 мүше кәсіподақтан және сегіз кәсіподақтар мен еңбек кеңесінен тұратын ұлттық кәсіподақ орталығы. ACTU Халықаралық Кәсіподақтар Конфедерациясының мүшесі. ACTU президенті – Мишель О’Нил, ол 2018 жылдың 28 шілдесінде сайланды. Қазіргі хатшы – Салли МакМанус.
The Australian Council of Trade Unions (ACTU), originally the Australasian Council of Trade Unions, is the largest peak body representing workers in Australia. It is a national trade union centre of 46 affiliated unions and eight trades and labour councils. The ACTU is a member of the International Trade Union Confederation. The President of the ACTU is Michele O'Neil, who was elected on 28 July 2018. The current Secretary is Sally McManus.
Ұйым
ACTU екі жылда бір рет конгресс өткізеді, оған құрамына кіретін ұйымдардан шамамен 800 делегат қатысады. Конгрестер арасында ACTU-ға 60 мүшеден тұратын атқару комитеті басшылық етеді: президент, екі вице-президент, хатшы, хатшының орынбасарлары, әрбір астана қаласының кәсіподақтар мен еңбек кеңесінің өкілдері және құрамына кіретін кәсіподақтардан сайланған делегаттар.
Қазіргі уақыттағы науқандар
ACTU-ның қазіргі негізгі науқандары COVID-19 пандемиясына жауап ретінде барлық жұмысшыларға төленетін пандемиялық демалыс алу науқанын, Австралия жұмыс орындары заңдарын өзгерту жөніндегі Ұлттық үкімет ұсыныстарына қарсы тұру мақсатындағы «Жұмысшылар үшін» науқанын және Үйде жұмыс істеу хартасын насихаттауды қамтиды. 2007 жылғы Австралия федералды сайлауынан кейін ACTU-ның басты назары «Жұмысшылардың құқықтарыңыз» науқаны аясында жұмысшылардың құқықтарын қалпына келтіруге бағытталды. Бұл науқанмен қатар ACTU жұмыс орнындағы денсаулық пен қауіпсіздік, басқа кәсіподақтармен бірлесіп «Телстрадағы құқықтарыңыз» науқаны және «Жұмыс орнындағы құқықтар» науқанын қолдау сияқты бірқатар басқа да науқандарды жүргізеді. ACTU сонымен қатар жұмысшылардың тиісті кәсіподақтарына тікелей ACTU арқылы қосылуына мүмкіндік беретін қызметті іске қосты. Бұл өзін-өзі «бір терезелік» қызмет деп атап, Австралиялық кәсіподақтар болып табылады. 2008 жылы ACTU төленетін декреттік демалысты жаңа ұлттық еңбек стандарты ретінде бекіту үшін науқан бастады. 2011 жылы ACTU Австралиядағы жұмыс орындарындағы уақытша, келісімшарт және басқа да тұрақсыз жұмыс түрлерінің кеңеюіне қарсы науқан бастады. Бұл тұрақсыз жұмыс бойынша тергеуді де қамтыды. 2023 жылы ACTU және Денсаулық сақтау қызметтері одағы, Австралиялық өндіріс жұмыскерлері одағы сияқты ірі кәсіподақтар ұжымдық келісімдер арқылы жалақыны көтеруге қол жеткізгеннен кейін кәсіподаққа мүше емес жұмыскерлерге салық салуды талап ететін науқанды бастады.
Тарих
Австралияда 1911 жылдан бастап "Бір үлкен одақ" құру үшін екі бағыттан күш-жігер жұмсалды: IWW-нің революциялық австралиялық бөлімінен және төрелікке қарсы Австралиялық жұмысшылар одағынан (AWU). Сол кезде AWU Австралиядағы ең ірі кәсіподақ болып саналды. 1918 жылы Австралиядағы IWW-нің құлауынан кейін, AWU-ға қарсы болған бірнеше белсенді кәсіподақтар "Австралия Жұмысшылар Өнеркәсіптік Одағы" (WIUA) деген атпен "Бір үлкен одақ" құруға тырысты. WIUA мен AWU арасындағы қарым-қатынастың шиеленісуі Австралияда "Бір үлкен одақ" құрылуына кедергі келтірді. 1927 жылы құрылған ACTU (Австралазиялық кәсіподақтар кеңесі) – бұрын CNT сияқты радикалды синдикалистік одақтар мен IWW сияқты революциялық өнеркәсіптік одақтар зерттеген "Бір үлкен одақ" қағидаларын жүзеге асыруға жасалған алғашқы әрекеттердің бірі болды. ACTU "Бір үлкен одақ" идеалдарына толыққанды қол жеткізе алмады: ол кеңес ұйымы ретінде сақталды, бірақ Австралия кәсіподақтарының көпшілігін білдіреді. 1927 жылы құрылған кезде ACTU көбінесе тек жұмысшы мамандықтарының кәсіподақтарын өкілдік ететін деп есептелді және тек олардың қолдауын ғана алды. 1927 жылы ұлттық үкіметтің (Стэнли Брюс) Австралия Өндірістік қатынастар комиссиясын таратуға жасаған әрекеті Австралия кәсіподақтарын ұлттық кеңес құруға итермеледі. ACTU-ның Австралия кәсіподақтарының "бас органы" деп саналатын алдыңғыларына Виктория сауда залы кеңесі (1856 жылы "Мельбурн сауда залы комитеті" ретінде құрылған), Жаңа Оңтүстік Уэльс еңбек кеңесі (1870 жылы "Сидней сауда және еңбек кеңесі" ретінде құрылған) және Колонияаралық кәсіподақ конгресі (1879 жылы құрылған) кірді. 1948 жылдан бастап ақ жағалы қауымдастықтардың бас органдары, ал 1969 жылдан бастап мемлекеттік қызметкерлердің бас органдары құрылды. Ақ жағалы органдар: Кәсіби және коммерциялық қызметкерлер қауымдастығы кеңесі (1948), ол 1954 жылы Ақ жағалы қауымдастықтар кеңесіне айналды, ол 1954 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс жалақылы қызметкерлердің консультативтік кеңесімен бірігіп, 1956 жылы Австралия жалақылы және кәсіби қауымдастықтар кеңесі (ACSPA) құрды. Мемлекеттік қызметкерлердің органдары: 1969 жылы құрылған Мемлекеттік қызмет ұйымдары кеңесі, 1975 жылы Австралия мемлекеттік қызметкерлер ұйымдары кеңесі (CAGEO) болып өзгерді. ACTU 1981 жылы осы органдарды табысты біріктірді. 1981 жылдан кейін ACTU Австралия БАҚ және жұртшылығында барлық жұмысшы ұйымдарын білдіретін ұйым ретінде танылды. ACTU және Еңбек кеңестері көбінесе Австралия жұмысшы сыныбының пікірін сегіз сағаттық жұмыс күні немесе міндетті төрелік сияқты бастамалардың артында біріктірді. 1980 жылдардың басында осы біріктіруші күш бағалар мен табыс туралы келісімге әкелді. ACTU Австралия Еңбек партиясымен тығыз байланыста: ACTU-ның бұрынғы президенті Боб Хоук АЛП-ның жетекшісі, содан кейін Австралияның премьер-министрі болды. Федералды парламент мүшелері болған басқа да бұрынғы ACTU президенттері: Саймон Крен (1985–90 жылдары президент), Мартин Фергюсон (1990–96 жылдары), Дженни Джордж (1996–99 жылдары) және Гед Керни (2010–18 жылдары). 2007 жылғы қарашадағы Еңбек партиясының сайлауда жеңісі парламентке (Коммунальттік) бірқатар одақ шенеуніктерін, соның ішінде Билл Шортенді (Австралиялық жұмысшылар одағы) және Грег Комбетті (бұрынғы ACTU хатшысы) сайлады. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында ACTU кішігірім одақтарды "супер одақтар" деп аталатын күшпен біріктіруге ықпал етті. ACTU-ның жоспарларында өнеркәсіптік принцип бойынша ұйымдастырылған 20 супер одақ қарастырылған. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында көптеген бірігулер орын алған (өзгерген өндірістік заңның әсерінен), бірақ әлі де көптеген одақтар бар, ал одақтардың қамтуы көбінесе тарихи бірігу арқылы, емес өнеркәсіп бойынша ұйымдастырылады.
Өткен науқандар
2007 жылғы федералды сайлауға дейін ACTU Говард үкіметінің WorkChoices заңына қарсы белсенді науқан жүргізді, оған жарнамалық науқан мен қоғамдық митингтер кірді. Бұл науқан бастапқыда "Жұмыстағы құқықтарыңыз" деп аталса, қазір "Қауіпсіз жұмыс орындары. Жақсы болашақ" деп танылады, тіпті Федералды еңбек қатынастары министрі Джо Хоккей: «Бұл Австралияда біз көрген ең күрделі саяси жоспар» деді. Митингтердің бірі "G" толтыру деп аталды, оған Мельбурн крикет алаңында 50 000 адам қатысты және одан басқа да ел бойынша ұқсас митингтерге тікелей эфирде таратылды. Алдыңғы ұлттық митингке бүкіл Австралия бойынша 500 000 адам қатысқандығы хабарланды.
Төрағалар
Жоқ. Аты-жөні Қызметке кірген жыл Қызметтен кеткен жыл Мерзімі Ескертулер1Билли Дуган192719347 жыл Кобург кеңесінің мүшесі (1924–30); Кобург қаласының әкімі (1928–29).2Альберт Монк, CMG193419439 жыл ACTU-дың екінші хатшысы.3Перси Клэрри194319496 жыл Бендиго округінен депутат (1949–60). (2)Альберт Монк, CMG1949196920 жыл4Боб Хоук, AC, GCL1969198011 жыл Виллс округінен депутат (1980–92); Еңбек партиясының төрағасы (1973–78); Еңбек партиясының лидері (1983–91); Оппозиция лидері (1983); Премьер-министр (1983–91).5Клифф Долан198019855 жыл6Симон Крен198519905 жыл Хотам округінен депутат (1990–2013); Еңбек партиясы лидерінің орынбасары (1998–2001); Еңбек партиясының лидері (2001–03).7Мартин Фергюсон199019966 жыл Батман округінен депутат (1996–2013).8Дженни Джордж, AO199620004 жыл Тросби округінен депутат (2001–10).9Шаран Барроу, AC2000201010 жыл ICFTU төрағасы (2004–06); ITUC төрағасы (2006–10); ITUC бас хатшысы (2010–2022).10Гейл (Гед) Кирни1 шілде 20102 ақпан 2018Батман округінен депутат (2018–19); Купер округінен депутат (2019 – қазірге дейін).11Мишель О’Нил17 шілде 2018Қазіргі кезде қызмет етеді.
Хатшылар
Жоқ. Аты-жөні Қызметке кірген жыл Қызметтен кеткен жыл Мерзімі Ескермелер1 Чарли Крофтс1927194316 жыл Викториядағы Еңбек партиясының президенті (1926–27).2 Альберт Монк, CMG194319496 жыл3 Рег Бродби194919567 жыл4 Гарольд Саутер1956197721 жыл5 Питер Нолан197719836 жыл6 Билл Келти, AC1983200017 жыл7 Грег Комбет, AM200020077 жыл Шарлтон округінің депутаты (2007–13).8 Джефф Лоуренс200720125 жыл Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Еңбек партиясының вице-президенті (2002–07).9 Дейв Оливер201215 наурыз 20175 жыл10 Салли Макманус15 наурыз 2017Қызметтегі