Кіріспе

Ерте девон кезеңінің шөгінді жинағы, ерекше қазба мүшелерінің немесе толықтығының кездесетін жері.

Рейни шерті – төменгі девон кезеңінің шөгінді жинағы, өте егжей-тегжейлі немесе толық қазба мүшелерімен сипатталады (Лагерштетте). Ол Шотландияның Абердиншир аймағындағы Рейни ауылының жанында табылған, ал екінші бөлім – Виндифилд шерті шамамен 700 метр қашықтықта орналасқан. Рейни шертінде өсімдіктердің, саңырауқұлақтардың, лишайниктердің және жануарлардың ерекше сақталған қалдықтары бар, бұл оны құрлықты мекендеудің бастапқы кезеңіне жатқызады. Сонымен қатар, бұл шерттер өте жақсы сақталған ультрақұрылымдық ерекшеліктерімен белгілі, жылтыратылған үлгілерде жеке жасуша қабырғаларын көруге болады. Өсімдік материалдарында асқазандықтар саналған және лигнин қалдықтары анықталған, ал тригонотарбидтердің – арахнидалар класына жататын – тыныс алу аппараты (кітап өкпелері деп аталады) қималарда көрінеді. Саңырауқұлақ гифалары өсімдік материалдарына еніп, ыдыратушылар және микоризалық симбионттар ретінде әрекет ететінін байқауға болады.

Орналасқан жері

Төсек кем дегенде 1 метрлік қабат астында жатыр, Ринь ауылының жанындағы шағын алапта, сондықтан коллекционерлерге қол жеткізуге болмайды. Бұған қоса, бұл орын ерекше ғылыми маңызы бар жер. Екінші бөлімше, Виндифилд шерт, Риньнен шамамен 700 метр қашықтықта орналасқан. Ринь шерті бойымен кем дегенде 80 метрге, ал төмен қарай 90 метрге дейін созылады. Жақында ғана Ринь шерті геологиялық жазбалардағы жалғыз осындай кен орыны болып есептелді, бірақ соңғы зерттеулер әртүрлі уақыт кезеңдерінен және континенттерден басқа да жерлерді анықтады.

Балық тұқымы

Ринье жинағында (Mackiella және Rhynchertia) бірнеше болжамды хлорофиттер табылды. Өте жақсы сақталған қарофит – Палеонителла.

Артроподтар

Рыни шыршасының тамаша сақталуының нәтижесінде, ол өзінің заманында теңізге жатпайтын ең алуан түрлі жануарлар әлемімен мақтанады. Рыни шыршасының әдеттегі өкілдері – қабықтылылар Лепидокарис, эвтикарциноидты Гетерокрания, көктемгі құйрықша Rhyniella, мүмкін жәндік Leverhulmia, Еophalangium sheari, Acari (кенелер) және тригонотарбидтер Palaeocharinus туысынан. Қазіргі көктемгі құйрықшаларға ұқсас ең көне алты аяқты жәндік (Rhyniella praecursor) Рыни шыршасында табылды, бұл алты аяқты жәндіктердің (жәндіктерді қамтитын топ) пайда болу мерзімін силур кезеңіне дейін ықпалдады.

Саңырауқұлақтар

Рейни шертінен белгілі саңырауқұлақтарға хитридиомицеттер, аскомицеттер, омикоталар (пероноспоромицеттер) және гломеромицеттер жатады; қазбалар жіп тәрізді, диаметрі шамамен 3 мкм және өсімдіктер мен шөгіндінің өзінде өсті. Олар кейде микробиалдық қабаттарды құратын құрылымды колониялар түзеді.

Өзара әрекеттесулер

Рейн тасы экожүйесінің жоғары сападағы сақталуын қамтамасыз ету арқылы, түрлер мен әлемдер арасындағы өзара әрекеттесуді бақылауға бірегей мүмкіндік береді. әртүрлі сауығу сатыларындағы жаралар және буынтық аяқталғандардың ауыз мүшелері. Қазбаланған иссерлер (копролиттер) жануарлардың не жегенін, тіпті оларды анықтау мүмкін болмаса да, пайдалы ақпарат береді. Рейн тасында табылған копролиттердің көлемі әдетте 0,5 және 3 мм аралығында болады және олардың құрамында әртүрлі заттар кездеседі. Копролиттерді талдау, детрит жеу және шөп жеу сияқты әртүрлі тамақтану әдістерін анықтауға мүмкіндік береді; кейбір копролиттер споралармен соншалықты тығыз толтырылған, олар кейбір организмдердің диетасының маңызды бөлігін құрауы мүмкін. Көптеген буынтық аяқталғандардың экологиялық рөлін болжауға болады, бірақ бұл қауымдастық сол кездегі әдеттегі құрлықтағы буынтық аяқталғандар қауымдастығын бейнелей ме, әлде Рейн ортасына тән ме, әлі белгісіз. Өсімдіктер саңырауқұлақтың отарлауына саңырауқұлақтың түріне байланысты әртүрлі жауап берді. Нотияның тамыршалары саңырауқұлақтың жұғуына үш түрлі жауап берді: кейбір (өзара пайдалы) отарлаушылардың гифалары өсімдік жасушаларының қабырғаларымен қапталған; басқа (паразиттік) саңырауқұлақтар жазушының ұлғайған тамырша жасушасының мөлшері сияқты әдеттегі жауаптарымен кездесті; ал үшінші саңырауқұлақтар жасуша қабырғаларының қалыңдауы мен пигментациясының жоғарылауын тудырды. Өсімдік жасушасының ішінде саңырауқұлақтар спораларды өндіреді, олар шіріген өсімдік жасушаларында табылады.