Көне өмірді зерттеу тарихы: Палеонтологияның даму жолы
Timeline of paleontology
Палеонтология тарихы: ежелгі өмірді зерттеу кезеңдері. Ксенофан, Аристотель, Шэнь Куо, Авиценна сияқты ғалымдардың қазбалар туралы теориялары мен жаңалығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көне өмірді зерттеудегі маңызды оқиғалардың уақыт жобасы
Timeline of notable events in the sudy of ancient life
Палеонтологияның уақыт жобасы
Timeline of paleontology
Антикалық 16 ғасыр
Б.з.б. 6 ғасыр – Ксенофан Колофондық, Сократқа дейінгі грек философы, теңіз жаратылысының қазба қалдықтары құрлықтың бір кезде су астында болғанын көрсетеді деп тұжырымдайды. Б.з.б. 4 ғасыр – Аристотель қазбалардың тасты болуын бу тәрізді шығарылымдардың әсерінен деп санайды. 1031 – 1095 – Қытай табиғаттанушысы Шен Куо Тайхан тауларында табылған теңіз қазбаларының куәлігін пайдаланып, геологиялық процестердің теңіз жағалауларын уақыт өте жылжытуына себеп болғанын айтады, сондай-ақ Яньаньде жер астында табылған тасбаған бамбуктарды климаттың біртіндеп өзгеруін дәлелдеу үшін қолданады. 1320 – 1390 – Авиценнаның тасқа айналдыратын сұйықтықтар туралы теориясын Саксониялық Альберт одан әрі дамытады.
6th century B. C. — The pre Socratic Greek philosopher Xenophanes of Colophon argues that fossils of marine organisms show that dry land was once under water. 4th century B. C. — Aristotle posits that the stoniness of fossils is caused by vaporous exhalations. 1031 1095 — The Chinese naturalist Shen Kuo uses evidence of marine fossils found in the Taihang Mountains to infer geological processes caused shifting of seashores over time, and uses petrified bamboos found underground in Yan'an, to argue for gradual climate change. 1320 1390 — Avicenna's theory of petrifying fluids is elaborated on by Albert of Saxony.
17 ғасыр
1665 жылы Роберт Хук өзінің «Микрография» кітабында тас ағаш пен ағашты салыстырып, тас ағаштың минералға толы суға сіңген ағаштан пайда болғанын айтады, сондай-ақ аммониттер сияқты қазбалар да осылай пайда болғанын дәлелдейді. Бұл қазбалардың органикалық шығу тегі және жойылу мүмкіндігі туралы пікірталас тудырды. 1669 жылы Николас Стено кейбір тау жыныстары суға шөгіп қалған қабаттардан пайда болатынын және қазбалар осы процесте көмілген органикалық қалдықтар екенін жазды. 1789 жылы Аргентинада ірі жануардың қаңқасы табылды. 1796 жылы Кювье оның қазіргі жалқауларға ұқсас екенін және оны Мегатериум деп атағанын хабарлады. 1796 жылы Кювье тірі және қазба пилдер туралы баяндама жасап, мамонттардың қазіргі пилдерден бөлек түр екенін көрсетті. Ол бұл жойылудың фактісін дәлелдейді деп санайды және оны геологиялық катастрофамен байланыстырады. 1800 жылы Кювье Баварияда табылған қазба суретінде ұшатын жорғалаушы көрсетілгенін жазады; 1809 жылы ол оны Птеродактиль деп атады.
1665 — In his book Micrographia Robert Hooke compares petrified wood to wood, concludes that petrified wood formed from wood soaked in mineral rich water, and argues that fossils like Ammonite shells were produced the same way, sparking debate over the organic origin of fossils and the possibility of extinction. 1669 — Nicolas Steno writes that some kinds of rock formed from layers of sediment deposited in water, and that fossils were organic remains buried in the process. 1789 — The skeleton of a large animal is unearthed in Argentina. In 1796 Cuvier reports that it had an affinity to modern tree sloths and names it Megatherium. 1796 — Cuvier presents a paper on living and fossil elephants that shows that mammoths were a different species from any living elephant. He argues that this proved the reality of extinction, which he attributes to a geological catastrophe. 1800 — Cuvier writes that a drawing of a fossil found in Bavaria shows a flying reptile; in 1809 he names it Pterodactyl.