Майкл Д’Антони: Американдық баскетбол жаттықтырушысы және ойыншысы

Кіріспе

Майкл Эндрю Д'Антони (Michael Andrew D'Antoni, 8 мамыр 1951 жылы туған) – америкалық баскетбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы, қазіргі таңда НБА (National Basketball Association) лигасының «Нью-Орлеан Пеликанс» командасының жаттықтыру кеңесшісі. «Феникс Санс» командасының бас бапкері болған кезінде, 2004-05 жылғы НБА маусымында «Жыл бапкері» атағын жеңіп алды, себебі «Санс» командасы алдыңғы маусыммен салыстырғанда 33-ке артық жеңіс тіркеді. 2008 жылы «Нью-Йорк Никс» командасын жаттықтыра бастады, ал 2012 жылы қызметтен кетті. 2012-13 маусымда «Лос-Анджелес Лейкерс» командасының жетінші ойынынан кейін жұмысқа қабылданды. 2016 жылдың 1 маусымында Д'Антони «Рокетс» командасының бас бапкері болып тағайындалды және 2016-17 жылғы маусымда екінші рет «Жыл бапкері» атағын иеленді. Д'Антони жылдам, шабуылға бағытталған жүйені ұнатады. «Стив Нэш» және «Джеймс Харден» ойыншылары Д'Антони жүйесінде ойнағанда НБА-ның ең құнды ойыншысы атағын жеңіп алды.

Орта мектеп және колледж

Мулленс орта мектебінде баскетбол ойнағаннан кейін, Д'Антони 1970 жылдан 1973 жылға дейін Батыс Вирджиния штатындағы Маршалл университетінде «Thundering Herd» командасы сапында колледж баскетболмен айналысты.

Кәсіби мансап

Маршалл университетінде баскетбол карьерасын аяқтағаннан кейін, Д'Антони 1973 жылғы НБА драфтының екінші турында Канзас-Сити Омаха Кингс командасына таңдалды. Үш маусым "Кингс" клубында (1973–1975) ойнағаннан соң, ол 1975–76 жылдары Америка баскетбол қауымдастығындағы (ABA) "Спиритс оф Сент-Луис" клубында, ал 1976–77 жылдары НБА-дағы "Сан-Антонио Спёрс" клубында өнер көрсетті. "Спёрс" сапындағы карьерасы тек екі ойынға созылды, одан кейін ол шетелде ойнау мүмкіндігін алды. Д'Антони итальяндық "Олимпия Милано" командасымен келісімшарт жасады, осылайша клубтың барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншысы атанды. 1990 жылы Италия LBA лигасының тарихындағы үздік комбо-қорғаушысы деп танылды және командасын бес рет Италия лигасының чемпионы, екі рет FIBA Еуропа чемпиондар кубогына (қазір EuroLeague деп аталады), екі рет Италия кубогына, бір рет FIBA Korać кубогына және бір рет FIBA Intercontinental кубогына жетеледі. Италиядағы ойыншылық карьерасы барысында Д'Антони әрдайым сақалы болғандықтан "Ил Баффо" ("Мұрт") деген лақап атқа ие болды. Ол допты ұрлау қабілеті үшін "Арсен Люпин" деп те аталды. 2015 жылы "Олимпия Милано" оның 8-нөмірі бар жейдесін құрмет көрсету үшін шығарып алды.

Ұлттық құрама мансабы

Итальяндық тегі мен американдық және итальяндық қос азаматтығы болғандықтан, Д'Антони 1989 жылғы Еуробаскет турнирінде Италияның ересектер құрама командасы сапында ойнауға шақырылды.

Олимпиа Милано (1990-1994)

Д'Антони мансабын өзіне ең адал клуб саналған "Олимпия" Миланның бас жаттықтырушысы ретінде бастады. Ол 1990 жылдан 1994 жылға дейін төрт маусым бойы клубқа жетекшілік етті, 1992 жылы FIBA EuroLeague Final Four турниріне қатысуға және 1992–93 маусымда FIBA Korać кубогын жеңіп алуға көмектесті.

Бенетон Тревизо (1994-1997)

Содан кейін Д'Антони тағы бір маңызды итальяндық баскетбол клубы – «Бенетон Тревизо» командасын жаттықтыруға таңдалды. «Тревизо» құрамында жұмыс істеген жылдары (1994–1997) команда FIBA Еуропа кубогын (кейін Сапорта кубогы деп аталды) және Италия кубогын (1995 жылы) жеңіп алды, сондай-ақ 1996–1997 маусымында Италияның ұлттық лигасының чемпионы атанды. Д'Антонидің итальяндық клубтары әр маусымда Италия лигасының плей-оффына қатысты.

Денвер Наггетс (1997-1999)

Д'Антонидің алғашқы НБА жаттықтырушылық қызметі 1997–98 жылдары «Денвер Наггетс» клубында ойыншы құрамын басқарушы директор болып басталды. Сол маусымда ол TNT телеарнасында комментатор болып та жұмыс істеді. Келесі жылы ол «Наггетс» командасының бас жаттықтырысына тағайындалды, бірақ 1998–99 жылғы лок-аут салдарынан қысқартылған маусымдағы нашар нәтижелерінен кейін қызметтен босатылды.

Портленд Трейл Блейзерс (20002001)

Д'Антони 1999–2000 маусымында «Сан-Антонио Спарс» клубының скауты болды. Содан кейін ол 2000–01 жылдары «Портленд Трейл Блейзерс» командасының ассистенты болды.

Бенетонға қайта оралу (2001-2002)

2001 жылы Д'Антони Италияға Бенетон Тревизо баскетбол командасының бас жаттықтырушысы ретінде екінші рет оралды. Еуропадағы бір маусымында ол Тревизоны Италия лигасында 28-8 есебімен аяқтады, Италия лигасының чемпионы атанды және 2002 жылғы Евролиганың «Финал төрттігіне» (Final Four) жолдады, команда құрамында бұрынғы NBA жұлдыздары көп болды.

Феникс Санс (2002-2008)

2002 жылы Д'Антони Френк Джонсонның басшылығымен «Феникс Санс» командасының ассистенті ретінде НБА-ға қайта оралды. 2003 жылы ол Джонсонды алмастырып, маусымның 61 ойынында «Санс» командасының бас бапкері болды. Маусымның екінші жартысында команданың нәтижесі жақсармаса да, жарақат алған ойыншылары бар командадан шабыттандырған ойын көрсеткені үшін оған сенім білдірілді. 2004-05 маусымы алдында бос агент Стив Нэштің қосылуымен команда үшін керемет өрбу басталды. Нэш бұрынғы «Даллас Маверикс» және «Санс» командаларындағы тәжірибесі арқасында жылдам және шабуылға бағытталған ойын стилінде шебер болды. Ол Д'Антонидің «пик-н-ролл» шабуылдық схемасын жүзеге асыруда өте жақсы еді. «Санс» командасы 2007 және 2008 жылдары плей-оффта «Спёрс» командасынан жеңіліп, кейін Д'Антони «Финикстен» «Нью-Йорк Никс» командасына көшті.

Нью-Йорк Никс (2008-2012)

Стив Керр Санс командасында қалуын сұрағанмен, Д'Антониге басқа командалармен жаттықтырушылық жұмыс туралы еркін сөйлесуге болатыны айтылды. 9 мамырда Нью-Йорк Никс Д'Антониге ұсыныс жасады. Келесі күні ол 4 жылдық, 24 миллион долларлық ұсынысты қабылдап, «Никс» бас бапкері болды. Екі жеңіліссіз маусымнан кейін Д'Антони жаңа қосылған Амаре Стоудемир және Кармело Энтонимен бірге «Никс» командасын 2010–11 жылы 42–40 есебімен плей-оффқа жеткізді. Олар бірінші раундта «Бостон Селтикс» командасына есе жіберді. 2012 жылдың 14 наурызында Д'Антони бас бапкерліктен кетті, ал оның орнын Майк Вудсон бас бапкер болып алмастырды. «Никс» 18–24 есебімен жеңіліске ұшырады, сондай-ақ Д'Антони Энтонимен келіспеді. Ол 2012–13 маусымында 1–4 есебімен қызметтен босатылған Майк Браунның орнын басты. «Лейкерс» алдымен бұрынғы бапкер Фил Джексонмен байланысқа түсті, бірақ Д'Антони «Лейкерс» кеңсесінің бірауыздан қабылдаған шешімімен жұмысқа қабылданды. «Лейкерс» Д'Антонидің жылдам ойын стилінің командаға өте қолайлы екенін ойлады, ол Джексонның құрылымды үшбұрыш шабуылынан артық еді. «Лейкерс» клубының иесі Джерри Басс әрқашан «Лейкерс» ашық шабуыл жасауын қалайтын. Браун жұмыстан шығарылғаннан кейін «Лейкерс» командасының уақытша бапкері болған Берни Бикерстафф Д'Антони жұмысқа алынғаннан кейін де сол рөлді сақтап қалды. Ол уақытша бапкер ретінде 4–1 есебімен жеңіске жетті, соңғы екеуін Д'Антони команданың жаттығуларын бастағанда жеңіп алды. Д'Антони «Лейкерс» штабына жаңа көмекші тағайындады – оның ағасы Дэн, ол да жаттығуларға көмектесті. Бірінші баспасөз конференциясында Д'Антони «Лейкерс» командасы ойын сайын 96,5 ұпай жинап, 20-шы орында тұрса, оның орнына «110–115 ұпай жинауы керек» деп болжады. Ол бас менеджер Митч Купчак «Лейкерс» сол маусымда НБА чемпионы болу үшін құрылған» деген сенімін қайталады. Д'Антони Нэшпен қайта қосылғанына қуанды, ол «Никс» командасында онысыз сәтсіз болғанын атап өтті. Желтоқсан айында Нью-Йорктегі алғашқы ойынында «Лейкерс» 116–107 есебімен жеңіліп, Д'Антони басшылығымен жалпы есебі 4–9-ға дейін төмендеді. Д'Антони өзінің алғашқы 17 ойынын сынған аяғынан айығып жатқан Нэшсіз өткізді. «Лейкерс» Нэш желтоқсан айының соңында оралғаннан кейін төрт ойынның үшеуінде жеңіске жетті, бірақ келесі алты ойында жеңіліске ұшырады. Бұл қадамның тұрақты екенін айтқан Д'Антони қаңтар айының ортасында Пау Газолды қақпаға шығарып, жаттықтырушының қалауынша жылдам және кішкентай құрамды құру үшін Эрл Кларкты бастады. Команда жылдамдық бойынша 2-ші орында тұрды. Шабуылда олар 31 ойынның ішінде сегіз рет 110 ұпай шегіне жетіп, 5–3 есебімен жеңіске жетті. Д'Антони команданың басты назары шабуылға емес, қорғанысқа бағытталуы керектігін айтты. Ол «Лейкерс» командасын «барлығы допты алып, бір-бірімен күресіп, содан кейін қорғаныста ойнамайтын» All-Star командасына теңеді, сондай-ақ олар «жұлдыздардың рөлдерін білуі керек екенін» әлі үйренбегенін қосты. Д'Антони соңынан шабуылдан бас тартып, ешқандай жүйесіз ойнады. «Біз баскетбол ойнаймыз. Жүйе – допты жылжыту, қатты қорғаныс, алаңға кеңістік орнату және кім ашық болса, соққы беру. Бұл қиын нәрсе емес», – деді Д'Антони. Қорғау да күшейе түсті. Д'Антони сәуір айында 7–1 есебімен жеңіске жеткеннен кейін Батыс конференциясының айлық жаттықтырушысы атанды. Олар маусымды 45–37 есебімен аяқтады, ал қаңтарда Мемфисте командалық кездесу күні 17–25 есебіне дейін төмендеді. Олар маусымның соңғы күні плей-оффқа жолдама алды, бұл Батыс аймағында жетінші орынды иеленді. «Лейкерс» командасының күтілетін старт алушылары Брайант, Нэш, Говард, Гасол және Метта Уорлд Пис маусым бойы жеті рет қана бірге старт алып, бірде-бір жеңіске жетпеді. «Лейкерс» жаттықтырушыны ауыстырып, [Д'Антониді] осындай жағдайға жіберіп, жағдайды жақсартпады, ол мұны қуана қабылдады. Бірақ менің ойымша, ол ойлағаннан да қиынырақ болды», – деді Купчак. 2013–14 жылғы командамен Д'Антонидің алғашқы толық маусымында «Лейкерс» 27–55 есебімен команда тарихындағы ең нашар екінші жеңіске жетті. Бұл команда тарихындағы ең нашар 82 ойын рекорды және франшиза Миннесотадан көшірілгеннен бері ең аз жеңісі болды. Говард маусым алдында еркін агент ретінде «Хьюстон Рокетс» командасына кіру үшін аз ақшаға кетті. Брайант маусымда тек алты ойында ғана ойнады, бірақ ол мен Гасол Д'Антонидің кішкентай доп жүйесіне сын көзбен қарады.

Although Steve Kerr requested he stay with the Suns, D'Antoni was told that he was free to speak with other teams about coaching jobs. On May 9, D'Antoni was made an offer by the New York Knicks. The next day, he accepted the 4 year, $24 million offer and became the Knicks' head coach. After two losing seasons, D'Antoni with new additions Amar'e Stoudemire and Carmelo Anthony led the Knicks to the playoffs in 2010–11 with a 42–40 record. They were swept by the Boston Celtics in the first round. D'Antoni resigned as coach on March 14, 2012, and assistant coach Mike Woodson filled his vacancy as the head coach. The Knicks were off to a disappointing 18–24 start, and D'Antoni clashed with Anthony. He replaced Mike Brown, who was fired as head coach after a 1–4 start to the 2012–13 season. The Lakers first contacted former Lakers coach Phil Jackson about the opening, but D'Antoni was hired in a unanimous decision by the Lakers front office. The Lakers felt that D'Antoni's fast paced style of play made him a "great fit" for the team, more suitable than Jackson's structured triangle offense. Lakers owner Jerry Buss's preference has always been for the Lakers to have a wide open offense. Bernie Bickerstaff, who was the Lakers' interim coach after Brown was fired, continued in that role after D'Antoni was hired. He was 4–1 as the interim coach, winning his last two as D'Antoni started leading team practices. D'Antoni named a new assistant to the Lakers' staff, his older brother Dan, who also helped with the practices. In his first press conference, D'Antoni predicted that the Lakers, then 3–5 and ranked 20th in scoring with 96.5 points per game, should instead be scoring "110–115 points a game". He reiterated general manager Mitch Kupchak's belief that the Lakers were built to win an NBA championship that season. D'Antoni was glad to be back with Nash, noting his unsuccessful stint with the Knicks without him. In his first game back in New York in December, the Lakers lost 116–107 and dropped to 4–9 overall under D'Antoni. D'Antoni coached his first 17 games without Nash, who was recovering from a broken leg. The Lakers won three out of four after Nash returned in late December, but proceeded to lose their next six. Calling it a permanent move, D'Antoni benched forward Pau Gasol in mid January and started Earl Clark to form the faster and smaller lineup the coach preferred. The team was already ranked No. 2 in pace. Offensively, they reached the 110 point threshold just eight times in the 31 games, going 5–3. D'Antoni stressed that the team's focus needed to be on its defense, not offense. He likened the Lakers to an All Star team in which "everybody gets the ball and goes one on one and then they play no defense", adding that they "haven't learned that there's a pecking order" where stars need to know their roles. D'Antoni eventually dropped his offense and played without any system. "We play basketball. The system is move the ball, play hard defense, space the floor and who's open shoots. It's not a difficult thing", said D'Antoni. The defense was also more energized. D'Antoni was named Western Conference Coach of the Month after the Lakers went 7–1 in April. They finished the season 45–37 after dropping to 17–25 in January the day of their team meeting in Memphis. They qualified for the playoffs on the final day of the season, securing the seventh seed in the West. The Lakers' expected starting five of Bryant, Nash, Howard, Gasol and Metta World Peace started together just seven times all season and without registering a win. "The Lakers didn't help things by making the coaching change and putting [D'Antoni] in that situation, which he was glad to take. But I think it was a little bit tougher than he thought it would be", Kupchak said. In D'Antoni's first full season with the team in 2013–14, the Lakers went 27–55 for the second worst winning percentage (.329) in team history. It was the worst 82 game record in team history and their fewest wins since the franchise moved from Minnesota. Howard left before the season as a free agent, accepting less money to join the Houston Rockets. Bryant played in just six games during the season, but he and Gasol were critical of D'Antoni's small ball system.

Филадельфия 76ers (20152016)

2015 жылдың 18 желтоқсанында Д'Антони Брет Браунның көмекші бас бапкері ретінде жұмыс істеу үшін «Филадельфия 76ers» командасымен келісім жасады.

Хьюстон Рокетс (2016-2020)

2016 жылдың 1 маусымында Д’Антони «Хьюстон Рокетс» командасының жаңа бас бапкері болып тағайындалды. 2017 жылдың 26 маусымында ол НБА жыл бапкері сыйлығын жеңіп алды. 2017–18 маусымында Д’Антони «Рокетс» командасын 65–17 есебімен НБА-дағы ең үздік тұрақты маусымға жеткізді. Дегенмен, «Рокетс» командасының плей-офф кезеңі НБА Батыс конференциясының финалында «Голден Стэйт Уорриорс» командасына 4–3 есебімен жеңіліп аяқталды. 2018–19 маусымнан кейін, оның үш маусымында «Рокетс» франшиза тарихындағы кез келген үш жылдық кезеңге қарағанда көбірек ойын жеңді (173–73). Сол кезеңде «Рокетс» плей-оффта 23–16 есебімен ойнады. Осының нәтижесінде Д’Антони «Рокетс» бапкерлері арасындағы ең жоғары жеңіс көрсеткішіне ие болды. 2019 жылдың 30 мамырында, бапкерлер штабының маңызды бөлігі ауысқаннан кейін, Д’Антони 2019–20 маусымынан кейін аяқталатын келісімшартын жаңартпау туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді. Ол келісімшартты ұзартуға мүдделі екенін білдіріп, «Мен Дарилге [Мори] және [иесі] Тильманға [Фертитта] бапкерлікке деген ынтаымды жеткіздім және кем дегенде үш жыл бойы жоғары деңгейде жұмыс істей алатыныма сенемін» деді. 8 маусымда Фертитта мен Д’Антони келісімшартты ұзарту туралы келісімге жақындап қалғаны хабарланды, себебі бұрынғы ұсыныстан сатып алу шарты алынып тасталды – осы мәселе бастапқы келіссөздердің сәтсіз аяқталуына себеп болған еді. 2020 жылдың 13 қыркүйегінде, Хьюстон командасының конференция жартылай финалында «Лейкерс» командасына 4–1 есебімен жеңіліп, бір күн өткен соң Д’Антони командаға қайта оралмайтынын мәлімдеді.

Бруклин желілері (2020-2021)

2020 жылдың 30 қазанында «Бруклин Нетс» командасы Д’Антониді көмекші жаттықтырушы етіп тағайындады. 2021 жылдың 28 шілдесінде ол бір маусымдық жұмыстан кейін өзінің лауазымынан бас тартты.

Нью-Орлеанс пеликандары (2021 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2021 жылдың 4 тамызында Д'Антони «Нью-Орлеанс Пеликанс» командасының бас жаттықтырушы кеңесшісі болып тағайындалды.

Ұлттық құрама мансабы

Д'Антони бас бапкер Майк Крыжевскидің жетекшілігімен АҚШ Олимпиадалық баскетбол құрамасының жаттықтырушылар құрамына ілікті және 2006 жылғы FIBA әлем чемпионатына қатысып, қола жүлде жеңіп алды. Саясаткерлер оның үш ұпайлық лақтырумен және аймақтық қорғаныспен таныстығы, халықаралық ойынның маңызды ерекшеліктері, команда үшін құнды активтер екеніне сенді. 2012 жылдың жазында Д'Антони бас бапкер Майк Крыжевскидің жетекшілігімен АҚШ құрамасына көмекші жаттықтырушы ретінде қайта оралды. Ол 2012 жылғы Лондон жазғы Олимпиадасына дайындалып жатқанда, осы командада Кармело Энтони мен Тайсон Чандлермен қайта табысты.

Жеке өмір

Д'Антонидің әкесі Батыс Вирджиния және Огайо штаттарында мектеп баскетбол командасын жаттықтырған, және Батыс Вирджинияның Спорттық Даңқ залына енгізілген. Оның үлкен ағасы Дэн, Феникс, Нью-Йорк және Лос-Анджелесте оның көмекшісі болып жұмыс істеген. Майк (1997) және Дэн (1990) екеуі де Маршалл университетінің Атлетика Даңқ залына қосылған. Д'Антони – АҚШ және Италияның екі азаматтығына ие, осылайша ол НБА командасын басқарған тұңғыш итальяндық атанды. Оның түбі 20-шы ғасырдың басында Италияның Умбрия аймағынан АҚШ-қа көшіп келген итальяндық әжесінен тарайды. Ол ағылшын және итальян тілдерін жетік біледі. Әйелі Лорелмен бірге Хьюстон қаласының Мемориал ауданында тұрады, және Майк есімді ұлы бар.