Кіріспе
Аудиодағы биіктік өзгеруі – аналогты аудио тасымалдағыштарға әсер ететін құбылыс. Wow – граммофон жазбалары мен таспа магнитофонына әсер ететін, флатердің (биіктік өзгеруінің) салыстырмалы түрде баяу түрі. Екеуі үшін де «wow және flutter» терминдері жиі қолданылады.
the phenomenon affecting analog audio mediums
Wow is a relatively slow form of flutter (pitch variation) that can affect gramophone records and tape recorders. For both, the collective expression wow and flutter is commonly used.
Граммофондық пластинкалар
Граммофондық пластинкаларды ойнағанда, «вау» – бұл бір айналым ішінде болатын биіктік ауытқуы, ол пластинканың қисаюынан немесе ортасы дәл келмеген қысым тақтасынан туындауы мүмкін. Егер ойықтар орау тесігіне қатысты дәл ортаға орналаспаса, орау ортаға қарай спираль бойымен айналғанда сызықтық жылдамдық біртіндеп төмендеудің орнына, әр айналымда тым жоғары (биіктіктің көтерілуіне әкеліп соқтырады) немесе тым төмен (биіктіктің түсуіне әкеліп соқтырады) болады. Ораудың эксцентрикалықтығы қаншалықты жоғары болса, биіктік ауытқуы да соншалықты күшті болады. Бұрмаланған пластинкадағы «вау» эффектінің себебі де осыған ұқсас – стилустың пластинкаға қатысты сызықтық жылдамдығының өзгеруі. Бұл радиалды қисаю (эксцентрикалық тесік жағдайына ұқсас) немесе пластинканың жазықтығынан шығып кетуі арқылы болуы мүмкін. Бұл стилус пластинканың жазықтығына және сыртына қарай қозғалғандықтан, қисаю бөлігінде жылдамрақ қозғалуы керек екенін білдіреді.
Таспа жазу құрылғылары
Осыған ұқсас мәселе магнитофондарда да кездесуі мүмкін. Жиіліктердің өзгеруіне жазу немесе ойнату кезінде магниттік таспаның біркелкі емес қозғалысы себеп болады. Мысалы, жетекші ролик (капстан) бұрыштық жылдамдығының өзгеруі немесе таспаның ролик ішінде немесе аудио кассета корпусының ішінде сүйрелуі. "Wow" және "flutter" терминдері көбінесе бірге қолданылады, "flutter" – "wow" құбылысының жоғары жиілікті нұсқасы. Таспаның бастан өтетін кезіндегі дірілінен туындаған, 1000 Гц-тен жоғары жиілікті "scrape flutter" деп аталатын діріл де болуы мүмкін, бұл таспаның созылуы мен бастағы үйкеліс күшінің нәтижесінде пайда болады. Бұл дыбысқа ерекше дөрекілік қосады, ол әдеттегі "wow" және "flutter" құбылыстарына тән емес. Осы құбылыстың алдын алу үшін кәсіби магнитофондарда демпферлер немесе ауыр роликтер қолданылады. "Scrape flutter" өлшеуіне арнайы техникалар қажет, көбінесе 10 кГц жиілікті тон қолданылады. Қазіргі заманғы кассета магнитофонының "wow" және "flutter" көрсеткіші 0,08% болуы мүмкін.
Видеожазу
Сол сияқты мәселе бейнежазбаларда да кездесуі мүмкін, бұл суреттің аз-аздап дірілдеуіне немесе суреттің жоғарғы бөлігінің шайқалуына себеп болады. Бұл құбылыс «желбіреу» деп аталады.
Түзету
Цифрлық сигналды өңдеу әдістері әзірленді, олар таспа немесе фильмдегі түрлі бөгде элементтерді қадағалау арқылы вау және флаттерді түзетуге мүмкіндік береді, оларды уақыттық анықтамалар ретінде қайта пайдалануға болады. Plangent Processes компаниясы жасаған жүйе өте жоғары деңгейдегі вау және флаттерді едәуір төмендетіп, сапаны күрт жақсартады. Celemony компаниясының Capstan бағдарламалық құралы цифрланған музыкалық материалды талдайды және вау мен флаттерді жою үшін өзгеретін жылдамдықта ойнатуды қолданады.