Кіріспе

Америка Ұлттық Социалистік Жұмысшылар партиясының жетекшісі және Overthrow.com сайтының бұрынғы әкімшісі. Уильям Александр Уайт (29 мамыр 1977 жылы туған) – американдық неонацист. Ол Америка Ұлттық Социалистік Жұмысшылар партиясының бұрынғы жетекшісі және Overthrow.com сайтының бұрынғы әкімшісі болды, бұл сайт расистік және антисемиттік мазмұнға арналған, қазір тоқтатылған. 1996 жылы Уайт The Washington Post газетінің бірінші бетінде жарияланған мақаласында, зорлық көріп жатқан қыздың әкесінің әйеліне қатысты айыптаулар жасағаннан кейін көпшіліктің назарына ілікті. 1999 жылы ол Колумбайн орта мектебіндегі оқиғада он екі оқушы мен бір ұстазды өлтірген Эрик Харрис пен Дилан Клебольдты қолдады, себебі Уайттың пікірінше, АҚШ білім беру жүйесі оларға қысым көрсеткен. 2005 жылы The New York Times газеті Уайттың АҚШ округтік сотының судьясы Джоан Лефковтың күйеуі мен анасы өлтірілген кезде "күлгенін" жазды. The Roanoke Times газетіне берген сұхбатында ол "жұдаларды және олардың жақтастарын одан әрі өлтіруді" асыға күтетінін айтты. Уайт Холокостқа күмәнмен қарайды, "газ камералары «алты миллиондық» «Холокосттың» бөлігі болды деген мәлімдемелерді Кеңес Одағы көбінесе ойлап тапты, ал кейіннен Батыс елдерінің еврей қауымдастықтары қабылдады" деді. Антидефамация лигасы Уайттың "Холокост болған жоқ" деген сөзін келтіріп, оның "Холокостты жоққа шығару риторикасын" сипаттады. 2008 жылы Уайт федералдық қазынаға қауіп төндіргені үшін тұтқындалды. 2009 жылдың 18 желтоқсанында Уайт төрт айып тағылды, бірақ судья олардың біреуін жоққа шығарды. 2010 жылы ACLU соттан Уайтқа тағылған үш айыптан бас тартуды сұрап қысқаша өтініш берді. Федералдық округтік сот Бірінші түзету негізінде айыптауларды жоққа шығарды және Уайт 2011 жылдың сәуірінде босатылды. 2012 жылы прокуратура шешімге шағымданды, ал Уайт елден қашып кетіп, бақылаудағы бостандықты бұзып, Мексикада тұтқындалды. 2021 жылдың қазіргі күніне дейін ол түрмеде отыр. Егер кешірім немесе мерзімінен бұрын босату туралы шешім қабылданбаса, Уайт 60 жасқа дейін түрмеде болады.

Өмірбаян

Уайт Мэриленд штатының Роквилл қаласындағы Хоризонт Хилл ауданында өсті. 1999 жылғы сәуір айында «Вашингтон Таймс» газетіне берген сұхбатында ол 13 жасында «Коммунистік манифест» кітабын оқығаннан кейін анархизм идеологиясына қарай бастағанын айтты. Ол Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы Уолт Уитман орта мектебінде оқыды, онда ол «Утопиялық анархистік партияны» (UAP) құрды және білім беру жүйесіне, психиатрия мен құқық қорғау органдарына қарсылық білдіруге бағытталған журнал шығарды. Уайт 1994 жылғы маусым айында Уолт Уитман орта мектебін бітірді. Ол Мэриленд университетінің Колледж-Парк қаласындағы психология факультетіне түсті, онда 1995 жылы UAP-ның жалғасы болған «Билл Уайт студенттік тобы» деген тағы бір саяси ұйым құрды. Ол «Overthrow.com» веб-сайтын ұйымның сайты ретінде құрды, онда коммунизм, анархизм және фашизм сияқты түрлі саяси көзқарастарды қамтитын материалдар жариялады. 1995 жылы Уайтқа саяси үнжамаларды таратуға байланысты қару-жарақ (пышақ және таяқ), арсыз материалдарды тарату және полициядан қашуға талпыну сияқты қылмыстық айыптар тағылды. Монтгомери округінің прокуратурасы бұл істі қараудан бас тартты. 1997 жылы Уайт қару-жарақ, шабуыл жасау және ұсталғанға қарсылық көрсету айыптары бойынша Монтгомери округінің уақытша ұстау орталығында жеті ай өтті. 1996 жылғы 14 ақпанда Уайт Интернеттегі жаңалықтар топтарында қызына зорлық көрсеткен деп санайтын әйелдің аты-жөні мен телефон нөмірін жариялағаннан кейін «Вашингтон Пост» газетінің бірінші бетінде жарияланды. Шағымданушы қыз университет кеңесшілеріне ата-анасы оған телефон соғуға немесе достарымен кездесуге рұқсат бермейтінін айтқан; топтағы біреу бұл оқиғаны таратқан, ал Уайт оны жариялап, оқырмандарды анасына телефон соғып, «өздеріңіздің наразылығыңызды білдіріңіз және оны тоқтатуды талап етіңіз» деп шақырды. «Вашингтон Пост» газеті анасы мен әкесі қауіпті телефон қоңырауларынан кейін қиын жағдайға түскенін хабарлады.

Идеологиялық өзгерістер

Фашистік қозғалыстарды қолдауымен танымал болғанымен, Уайт саяси спектрде коммунизмден консерватизмге дейінгі бірнеше күрт және қайшы саяси өзгерістер жасағанын мәлімдеді. 1997-1998 жылдары Уайт Маолық революциялық коммунистік партиясының «Қарсы тұру және бас тарту» қозғалысымен, полицияның зорлық-зомбылығына қарсы коалициямен және Троцкийшіл Халықаралық социалистік ұйыммен (ISO) байланыста болғанын айтты. Уайт орыс тілді «Правда Online» сайтында бағаншы ретінде жұмыс істеді, ол бұл сайт атауын КСРО Коммунистік партиясының бұрынғы газетінен алған. 2000 жылы Уайт Росс Пероның Реформалық партиясына және Пэт Бьюкененді сайлау науқанына қосылды, ол Реформалық партия тікелей тікелей АҚШ Президентіне үміткер болған еді. Уайт кейін «Американ Фри Пресс» басылымына науқанның «әділетсіздік әрекеттері» деп атаған себептерінен кейін бірнеше айдан соң Бьюкененнің науқанынан кеткенін айтты.

Кәсіптік мүдделер

Уайт eBay-ден White Power музыкасы мен керек-жарақтары нарығын басып алу мақсатымен "ShopWhite" деп аталатын онлайн аукциондық веб-сайтын құрды, бірақ қауіпсіздік және әкімшілік мәселелерге байланысты бұл кәсіпорын сәтсіз аяқталды. 2003 жылдың соңында Уайт Вирджиния штатының Роанок қаласына көшіп, White Homes and Land LLC ретінде сауда жасай бастады. The Roanoke Times және Southern Poverty Law Center мәліметтері бойынша, 2004 жылдың сәуір айынан бері Уайт Роаноктың оңтүстік-батысындағы кедей қара нәсілді ауданда тоғыз бір және көп отбасылық үйлерге иелік етеді. 2004 жылы Роанок Таймс газетіне берген сұхбатында Уайт өзінің нәсілшіл немесе нацист емес екенін айтты. Ол антисемит екенін мойындады: "Егер қара қоғамға қарсы ниетім болғанда, мен мұнда үй сатып алып, жөндеуге кіріспейтін едім. Мен оларды жек көремін, олар да мені жек көреді." Ол Роаноктың кейбір тұрғындарын "жергілікті қара егеуқырлар" деп атағанын мойындады және оларды "өзімді сынауға тырысып жатыр" деп айыптады.

Қорқыту және белсенділік

2005 жылдың 15 қазанында Уайт Ұлттық Социалистік қозғалысқа Огайо штатының Толедо қаласында шеру мен митинг ұйымдастыруға көмектесті. Полиция шеруді тоқтатты, себебі NSM және оның 20 жақтасынан бірнеше жүз расизмге қарсы наразылар мен митинг өтетін афроамерикалықтар көп шоғырланған ауданның тұрғындары басым түсті. Уайт, NSM-нің Дейтон қаласындағы жетекшісі Марк Мартин және олардың басқа жақтастары наразыларды нәсілдік қорлаулармен мазалады. Кейбір наразылар зорлық-зомбылыққа барып, тәртіпсіздік тудырды. 100-ден астам адам қамауға алынды. 2005 жылы ол Вирджиния штатының Йорктаун қаласындағы шағын митингке де қатысты. 2006 жылы Мичиган штатының Лансинг қаласындағы Капитолийде өткен неонацистік шеруде сөз сөйлеуші ретінде өнер көрсетті. 2006 жылдың шілдесінде Уайт NSM-нен шығарылып, интернетке негізделген Америка Ұлттық Социалистік Жұмысшылар партиясын құрды. 2007 жылдың 19 сәуірінде Огайо штатының Типп-Сити қаласында президент Джордж Буш сөйлеген кезде ANSWP-нің он бес мүшесінің екеуі свастика туын жариялағандары үшін қамауға алынды. 2007 жылдың 23 мамырында Уайт Вирджиния штатының Вирджиния-Бич қаласындағы пәтерлер үйінің тұрғындарына хаттар мен ANSWP журналы "National Socialist" көшірмелерін жіберді, онда тұрғындар үй иесінің кемсітушілік әрекеттеріне шағымданған болатын.

Канададағы White веб-сайттарына қол жеткізу

2006 жылы канадалық адам құқықтары жөніндегі заңгер Ричард Уорман мен Канадалық еврейлер конгресі Канаданың радиотелевизия және телекоммуникация комиссиясынан – Канаданың телекоммуникациялық реттеуші органынан – Уайттың веб-сайттарына қолжеткізуді шектеуді сұрады. Уорман веб-сайттарда оған қарсы зорлық-зомбылықты тудыруға арналған материал бар екенін және бұл оның өміріне қауіп төндіргенін айтты.

Жена Алты

2007 жылдың 22 қыркүйегінде ФБР Overthrow.com сайтына қатысты тергеу бастады, себебі ол "Егерде біреу әділдік орнатуды қаласа" деген сияқты сөздермен, "Джена алтылығының" бес адамының мекенжайларын және олардың отбасы мүшелерінің телефон нөмірлерін жариялаған. ФБР өкілінің мәлімдемесіне сәйкес, бұл сайт "оларды линчтеуге шақырғанмен" тең болды.

Вирджиния штатының Роанок қаласында шабуыл жасалды

2007 жылдың қазан айында Уайтқа Арис Браун мен Латтория Миннис шабуыл жасады, екеуі де афроамерикалықтар. Олардың Уайт оларға шабуыл жасады деген шағымдары судья тарапынан қабылданбады. Сот процесінде Уайт оқиға кезінде Браунды есінен айырғандақ тұншықтырғанын мәлімдеді. Кейін ол «Трансценденция және жамандыққа қарсы өлтіру» деген эссе жариялады, онда ол осы оқиғаны сипаттады.

Федералды сот процестері мен үкімдер

2008 жылдың 17 қазанында Уайт Вирджиния штатының Роанок қаласында ФБР қызметкерлерімен ұсталды. Ұстау 2004 жылғы Мэтью Ф. Хейл ісіне қатысты федералдық қазына қарсы жасалған деген қауіп-қорқытуларға және қазынаның жеке ақпаратын онлайн режимінде жариялауға байланысты болды. Бастапқыда Уайт кепілсіз ұсталды, бірақ кейіннен оған 25 000 доллар көлемінде кепілдік берілді, себебі ол бұрын сотталмаған және психиатр Уайттың нарциссикалық және гистериялық тұлғалық бұзылыстары бар екенін, бірақ ол өзіне немесе басқаларға қауіпті емес екенін анықтады. 2008 жылдың 11 желтоқсанында Уайтқа тағы бірнеше айыптар қойылды, олардың ішінде жалға берген үй иелерін сотқа берген кедей қара нәсілді тұрғындарға жасалған қауіп-қорқытулар, сондай-ақ Уорман, бағанашы Леонард Питтс, бұрынғы Оңтүстік Харрисон қалашығының (Нью-Джерси штаты) мэрі Чарльз Тайсон және Делавэр штатындағы университет әкімшілігіне жасалған қауіп-қорқытулар бар еді. 2009 жылдың шілдесінде судья зорлық-зомбылықты қоздыру туралы айыпты жоққа шығарды. Қалған жеті айып бойынша сот 2009 жылдың 9 желтоқсанында басталды. 18 желтоқсанда қазылар алқасы Уайтты төрт айып бойынша кінәлі деп тапты, ал үш айып бойынша кінәсіз деп шешті. 2010 жылдың 8 ақпанында федералдық судья Уайттың Уорманға қауіп-қорқыту жасағаны туралы айыпталуын жоққа шығарды. 2010 жылдың 14 сәуірінде Уайт 30 айға бас бостандығынан айырылды. Соттанушы Джеймс Клинтон Тюрк, ол айыпталушыларды ең жоғары шекте жазалауды сирек қолданатынын, бірақ Уайттың көптеген құрбандарына сезімдірген қорқынысының салдарынан осылай істегенін мәлімдеді. Федералдық қазына қауіп-қорқыту жасағаны үшін айыпталу Бірінші түзетуді бұзғаны үшін күшін жойды және 2011 жылдың сәуірінде Уайт босатылды. Прокурор бұл шешімге шағымдануға тырысты. 2012 жылдың 1 наурызында федералдық апелляциялық сот Уайттың қауіп-қорқыту жасағаны үшін алған 30 айлық жазасын күштен шығарды және кем дегенде бір құрбаны бала болғандықтан, жазаны ауырту үшін жаңа сот отырысын белгіледі. Сондай-ақ наурыз айында Уайт жалпы аудандық сотта машинасынан парақшалар тастағаны үшін қоқыс тастағаны үшін айыпталды және кінәлі деп танылды. Ол интернетте Иранға көшіп бара жатқанын мәлімдеді. 2013 жылдың қарашасында Уайт бұрынғы әйелінен ақша талап етуге жасаған үш әрекеті үшін кінәлі деп танылды және одан кейін 92 айға бас бостандығынан айырылды. 2014 жылдың қыркүйегінде Уайт Флорида штатының лауазымды тұлғаларына жіберген қауіп-қорқытулары үшін айыпталды және одан кейін 210 айға қосымша түрме жазасын алды. 2021 жылдың сәуірінде Уайт Марион федералдық түрмесінен "мәркіметтік босату" туралы өтініш берді, себебі түрме басқармасы тарапынан жасалған зәбірлеулерге сілтеме жасады, бұл туралы 20 беттік нысан мен 97 беттік қосымша құжатта жазылған. Сот оның өтінішін қабылдамады және Уайт 2037 жылға дейін түрмеде қалуға тиіс.