Гонконг Білім беру бюросының қызметі мен дамуы

Кіріспе

Гонконг үкіметінің саясат бюросы, Макаодағы мекеме.

Білім беру бюросы (EDB) Гонконгта білім беру саясатын қалыптастыруға және іске асыруға жауапты. Бюроны Білім министрі басқарады және Университеттерге гранттар комитеті мен Студенттік қаржы кеңсесі сияқты мекемелерді қадағалайды.

Тарих

Білім департаменті (және 1983 жылға дейін) орта білімнен кейінгі және жоғары білім беруді қоспағанда, аумақтағы білім беру мәселелеріне жауапты болды. 2003 жылы департамент таратылып, жаңа бюро – Білім және еңбек бюросы (қысқаша EMB) құрылды. 2007 жылдың шілдесінде, қайта сайланған бас атқарушы Дональд Цангтың басшылығымен еңбек саласы жаңа Еңбек және әлеуметтік қамтамасыз ету бюросына бөлініп, осы орган Білім бюросы ретінде қала берді. Бюро бұрынғы Француз миссиясы ғимаратында орналасқан еді. 2022 жылы Білім бюросы жоғары сынып оқушыларының төрт негізгі пәнінің бірі ретінде Либералдық зерттеулерді алмастырған «Азаматтық және әлеуметтік даму» пәнін енгізді. Осы пән аясында студенттер Қытайдың ішкі аймақтарына толық субсидияланатын саяхаттарға қатысады. Саяхаттардың ұзақтығы екіден бес күнге дейін, мақсатты жерлері – Гуанчжоу, Шэньчжэнь және Хунань қалалары. Екі күндік саяхаттар бағдарламасына Сунь Ятсеннің ескерткіш мұражайына және Гуанчжоудағы Вампоа әскери академиясының бұрынғы орнына бару кіреді. Тағы бір екі күндік саяхат – Жаоцин қаласындағы тарихи Децин сарайын зерттеуді қамтиды, онда студенттер ежелгі императорлық емтихан жүйесі және конфуциандық ілім туралы біледі. 2023 жылдың тамызында Гонконг пен Гуандунның өкілдері екі аймақтағы мектептер арасындағы білім алмасу мен ынтымақтастықты күшейту жөніндегі негіздемелік келісімге қол қойды. Келісімнің мақсаты – білім беру саласындағы ынтымақтастық пен алмасуды дамыту, Үлкен шығанақ аймағының дамуы үшін таланттарды тәрбиелеу және екі аймақтың дамуына үлес қосу. Ол жоғары білім беру институттарын білім беру қызметтері, таланттарды дамыту және технология алмасу салаларында ынтымақтастыққа шақырады. Келісім сондай-ақ кәсіптік білім беру саласындағы ынтымақтастықты арттыруға, бауырлас мектептер құруды ынталандыруға, алмасу шараларын жеңілдетуге және осындай алмасулардың сапасын жақсартуға баса назар аударады. Кәсіптік оқыту кеңесі Гуандунмен ынтымақтастық жобаларын бастау және Үлкен шығанақ аймағының кәсіптік білім беру паркін құру туралы өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды. Келісімге сәйкес, Гуандун Кәсіптік оқыту кеңесінің (ВТК) Қытай материгіндегі операциялық орталығын қолдауға және студенттердің Үлкен шығанақ аймағының дамуын жақсырақ түсінуіне көмектесетін GBA Explorer Trip бағдарламасына басшылық етуге қатысады.

The Education Department ( and before 1983) was responsible for education matters in the territory, with the exception of post secondary and tertiary education. In 2003, the department was abolished and a new bureau, the Education and Manpower Bureau ( abbreviated EMB) was formed. In July 2007, under newly re elected Chief Executive Donald Tsang, the manpower portfolio was split away to the new Labour and Welfare Bureau, leaving this body as the Education Bureau. The bureau was formerly housed at the Former French Mission Building. In 2022, the Education Bureau introduced the Citizenship and Social Development subject, to replace Liberal Studies as one of the four core subjects in senior secondary education. As part of the subject, students will participate in fully subsidized field trips to mainland China. The trips range from two to five days in duration, with destinations such as Guangzhou, Shenzhen, and Hunan. The itinerary for the two day trips includes visits to the Memorial Museum of Sun Yat sen's mansion and the former site of the Whampoa Military Academy in Guangzhou. Another two day trip involves exploring the Deqing Palace, a historical site in Zhaoqing city, where students learn about the ancient imperial examination system and Confucianism. In August 2023, officials from Hong Kong and Guangdong signed a framework agreement to strengthen education exchanges and cooperation between schools in the two regions. The agreement aimed to promote collaboration and exchanges in education, nurture talent for the development of the Greater Bay Area, and contribute to the development of both regions. It encourages higher education institutions to collaborate on education services, talent cultivation, and technology exchanges. The agreement also focuses on enhancing cooperation in vocational education, promoting the establishment of sister schools, facilitating exchange activities, and improving the quality of such exchanges. The Vocational Training Council signed a memorandum of understanding with Guangdong to initiate collaborative projects and establish the GBA Vocational Education Park. The agreement also involves Guangdong supporting the VTC's mainland operation center and providing guidance for the GBA Explorer Trip program, which aims to enhance students' understanding of GBA developments.

Білім беру жүйесі

Білім беру жүйесіне кіреді: мөлдетті мектепке дейінгі білім беру, бастауыш және орта білім беру, арнайы білім беру, орта білімнен кейінгі білім беру және басқа да білім беру мен дағдыларды қалыптастыру.

Оқулықтарды цензуралау

2020 жылдың тамызында Білім беру бюросы «оқушыларға оң құндылықтарды дамытуға көмектесу» мақсатымен алты ірі баспаның Либералдық зерттеулер оқулықтарына өзгерістер енгізді. Бюро өткен жылы ұсынған ерікті консультациялық қызметке оларды қатысуға шақырды. Демократияны қолдайтын Кәсіби мұғалімдер одағы (PTU) кейбір мұғалімдерге баспагерлерден Қытайдың материктік бөлігіндегі үкіметті сынау және саяси карикатураларға қатысты түзетулердің, қатысушыларға қылмыстық жаза қолданылу мүмкіндігін баса көрсетумен алмастырылғаны туралы хабарламалар келгенін айтты. Одақ «саяси цензура» жасалып жатыр деп айыптап, бұл өзгерістер жобаның мақсатына «қиын зақым келтірді» деді. 2020 жылдың 5 қазанында Білім беру бюросы бір бастауыш сынып мұғалімінің тіркеуін жойды. Мұғалімге тәуелсіздік идеясын қолдайтын материалдарды пайдаланғаны үшін айып тағылды, бұл бюроның пікірінше «Гонконг тәуелсіздігін тарату» әрекеті болып табылады. Кәсіби мұғалімдер одағы мұғалімнің біліктілігінен айырылуын қатты айыптады. Гонконг Кәсіби мұғалімдер одағы Білім беру бюросын әділ тергеу жүргізбегені үшін айыптады. Олар мектептің бір жақты дисквалификациясы мен ескерту хаттарын беруді «мектеп басшылығын қорқытудың арсыз әрекеттері» деп бағалап, мұны қабылдамайтындарын білдірді.

Ұлттық қауіпсіздікті оқыту

2021 жылдың ақпан айында Кевин Йенг басшылығымен Білім беру бюросы Ұлттық қауіпсіздік заңына сәйкес білім беру жүйесіндегі өзгерістерді жариялады. Мұғалімдерге жолданған хабарламаларда 6 жастағы балаларға да ұлттық қауіпсіздік заңы туралы білім беру қажеттігі түсіндірілді. Ақпан айының соңында Білім беру бюросы бұл өзгерістерді іске асыру жөніндегі 1200 сөздік нұсқаулықты жариялады, бұл өзгерістерді бұрын хабарлаған кезде бұқаралық ақпарат құралдары тарапынан туындаған қате түсініктемелерді "нақтылауға міндетті" екенін мәлімдеді. Ип Кин Юэн бұл нұсқаулықтардың тиімділігі шамалы екенін айтып, Білім беру бюросы "білім берушілер мен қоғамдық мүшелер арасында кеңес мәжілістерін өткізіп, нұсқаулықтарды толыққанды түсіндіріп, олардың пікірлерін тыңдап, сұрақтарға жауап беруі және қажет болған жағдайда оларды қорғауы керек" деді. 2022 жылдың шілдесінде Білім беру бюросының басшысы Кристин Чой Юклин ұлттық білім берудің "мойынды жуу" емес екенін мәлімдеді. Чой сондай-ақ Гонконг студенттері Қытайдың социалистік жүйесінің тарихын біліп, оның Қытай үшін неліктен тиімді екенін түсінуі керек екенін айтты. Кейін Чой студенттер Си Цзиньпиннің Гонконг туралы сөзінен үйренуі керек екенін және Білім беру бюросы мектеп директорлары мен мұғалімдермен осы сөз жөніндегі семинарлар өткізетінін хабарлады. Чой студенттер ту көтеру рәсімінде немесе оқу сапарында Қытайдың табысқа жетуін қаласа, онда бұл тиімді ұлттық білім беру мақсатына жететінін де айтты. Басқа елдердегі демократия және саяси жүйелер оқу бағдарламасынан алынып тасталды. 2022 жылдың 24 қазанында Білім беру бюросы мемлекеттік және тікелей субсидияланатын мектептердегі жаңа мұғалімдердің ұлттық қауіпсіздік және Негізгі заң бойынша емтихан тапсыруы міндетті екенін, оның ішінде балабақша мұғалімдері де осы талапқа бағынуға тиіс екенін растады. 2022 жылдың желтоқсанында Білім беру бюросы тексеру есебін жариялады, онда көптеген мектептер ұлттық қауіпсіздікті оқытуда жетіспеушіліктерге тап болғаны айтылды. 2023 жылдың қарашасында Бюро Қытайдың жетістіктерін және ұлттық қауіпсіздіктің маңыздылығын баса назар аударатын жаңа ғылым сабақтарының жобасын ұсынды.

In February 2021, the Education Bureau, under Kevin Yeung, announced changes to the education system to incorporate the National Security Law. Notices to teachers explained that teachers should educate students as young as 6 years old about the national security law. Later in February 2021, the Education Bureau released a 1,200 word guideline for implementation of the changes, claiming it was "obliged to clarify" so called misunderstandings by the media when it had announced changes earlier in the month. Ip Kin yuen responded and said that the guidelines would do little, and that the Education Bureau "should also hold proper consultation sessions among educators and members of the public to explain about the guidelines in detail, listen to their thoughts and opinions, as well as respond to questions and even defend it for themselves if they want". In July 2022, Education Bureau chief Christine Choi Yuk lin said that national education is not "brainwashing". Choi also said that Hong Kong students must learn about the history of China's socialist system, and must understand why it is suitable for China. Choi later said that students must learn from Xi Jinping's speech on Hong Kong, and that the Education Bureau would hold sessions with school principals and teachers on the speech. Choi also said that if students show that they want China to do well during flag raising ceremonies or study tours, then it would meet the target of effective national education. Other countries' use of democracy and political systems were also removed from the curriculum. On 24 October 2022, the Education Bureau confirmed that new teachers in public and direct subsidy scheme schools would be required to take a test on national security and the Basic Law, including kindergarten teachers. In December 2022, the Education Bureau released an inspection report, saying that many schools had failed in teaching national security. In November 2023, the Bureau released a draft for new science classes that would emphasize China's achievements and the importance to national security.

Университеттер

2022 жылдың шілдесінде Гонконг университеті студенттерден ұлттық қауіпсіздік туралы заң бойынша курсты аяқтағаннан кейін ғана диплом алуға мүмкіндік берді. Студенттер міндетті қауіпсіздік сабағын аяқтау үшін 10 сағат видео көруі және онлайн тесттен өтуі керек. Гонконгтың Қытай университеті, Гонконгтың ғылым және технология университеті және Гонконгтың политехникалық университеті сияқты басқа университеттер де ұлттық қауіпсіздік бойынша курстар ұсына бастады. 2022 жылдың желтоқсанында Білім беру бюросы барлық университеттер студенттерден ұлттық білім беру курстарын өтуін міндетті ету керектігін мәлімдеді, сондай-ақ: «[Қытай] конституциясы, Негізгі заң және ұлттық қауіпсіздік туралы заңдар студенттерді заңды сақтайтын және жауапты азаматтарға тәрбиелеу мақсатында университет оқу бағдарламасының маңызды бөлігін құрауы тиіс» деді.

Зерттеу сапары

2021 жылдың наурызында Білім беру бюросы Гонконгтағы жаңа мұғалімдердің міндетті оқудан өту үшін Қытайдың материктік бөлігіне баруы қажет екенін хабарлады. 2022 жылдың шілдесінде Білім беру бюросы орта мектептерге оқушыларды Қытайдың материктік бөлігіне оқу сапарына алып жүру жоспарларын жасауды сұрады.

Либералды білім

2021 жылдың сәуірінде PORI жүргізген сауалнамада Гонконг тұрғындарының 60% -дан астамы Либералды зерттеулер курсына енгізілген өзгерістерге қарсы екені анықталды. Бұл өзгерістерді Білім беру бюросы жасады, ал бұрынғы курс 2019-2020 жылдарғы Гонконг наразылықтарына қатысуға студенттерді итермеледі деп айыптаған про-Пекин тұлғаларының сынына ұшыраған болатын. 2023 жылдың қаңтарында Либералды зерттеулер курсының аясында 50 000 Орта бірінші сынып оқушылары үшін Қытайға сапарлар міндетті болды. Курс "Азаматтық және әлеуметтік даму" деп қайта аталды, ал Гонконг Free Press басылымы мұғалімдердің сыншыл ойлау мен пікір алмасудан сескенгенін хабарлады.

Ұлттық ту рәсімдері

2021 жылдың қазан айында Білім бюросы мектептерде ұлттық ту рәсімдерін өткізудің жаңа нұсқауларын жариялады, олар "ұлттық білімді насихаттап, студенттерге елге қатыстылық сезімін, қытай халқына деген құрметті дамытуға және ұлттық санасын арттыруға көмектеседі" деп мәлімдеді. Бұл заңға сәйкес, Гонконг университеттері, орта және бастауыш мектептер апта сайын ту көтеру рәсімдерін өткізуге міндетті. 2022 жылдың қазан айында Сент-Франциск Ксавьер мектебі 3 оқушыны уақытша шеттетуге мәжбүр болғаннан кейін, Білім бюросы ұлттық ту рәсімінің ережелері бұзылған жағдайда жазалау шаралары туралы нұсқаулықтарды ұсынбағаны үшін сынға ілікті.

Путонхуа

2022 жылдың шілдесінде Білім бюросының басшысы Кристин Чой қалада студенттерді жергілікті кантон тілінен гөрі путонгхуа тілін қолдануға бағыттайтындарын мәлімдеді. Чой болашақта барлық сабақтар путонгхуа тілінде жүргізілуі керек екенін айтты.

Музыкалық бейне

2022 жылдың қыркүйегінде Білім беру бюросы мектептерге «Жас Қытай» атты патриоттық музыкалық бейнефильмді көрсетуге ұсыныс жасады және мұғалімдерді, оқушыларды, ата-аналарды оны «көруге» шақырды.

Мұғалімнің мінез-құлқы

2022 жылдың желтоқсанында Білім беру бюросы мұғалімдер мінез-құлқына қатысты нұсқаулар жинағын жариялады, онда ұлттық қауіпсіздікті, қоғамдық тәртіпті және қоғамдық мүдделерді қорғау басымдық деп белгіленді. Бұдан бөлек, нұсқауларда мұғалімдердің ұлттық қауіпсіздік заңын дұрыс түсініп, ұлттық білім беруді ілгерілетуі керектігі көрсетілген. 1997 жылға дейін орта мектептердің 90 пайызы көптеген пәндерді ағылшын тілінде оқытса, 2019 жылға қарай бұл көрсеткіш 30 пайызға дейін төмендеді.

Келісімшарттар

2023 жылдың маусым айында Білім беру бюросы ережелерін қайта қарап, мемлекеттік субсидия алатын мектептер келісімшарттарында ұлттық қауіпсіздік талаптарын міндетті түрде қосу керектігін белгіледі.

Қытайдағы балалар

2023 жылдың қыркүйегінде SCMP Қытай материгінен келген ата-аналарды Гонконг мектептеріне балаларын жіберуге үкімет шенеуніктерінің көндіруге тырысқанын хабарлады, бұл Гонконгта оқуға түсу көрсеткіштерінің төмендеуіне қарсы шара болды.