Гонконгтағы білім жүйесінің даму тарихы

Кіріспе

Гонконгтағы білім беру жүйесіне шолу

Гонконгтағы білім беру жүйесі бұрын көбінесе Ұлыбритания, әсіресе Англия жүйесінің үлгісімен салынған. 2012 жылдан бері орта мектеп аттестатын жаңарту мектеп жылдарының санына, сондай-ақ екі деңгейлі жалпы емтихандарға өзгерістер енгізді. DSE бұрынғы HKCEE (Ұлыбританияның GCSE-ге ұқсас) және A деңгейлерін алмастырды. Гонконгтағы білім беру саясатын Білім бюросы және Әлеуметтік әл-ауқат департаменті қадағалайды. Оқу жылы жылдың ортасында, әдетте қыркүйек айында басталады.

Тарих

1843 жылы ағылшын миссионерлері шағын қытай мектептерін байқаған. Энтони Свитинг бұл шағын ауыл мектептері Чек Чуе (қазіргі Стэнли қаласы), Шек Пай Ван, Хьюнг Конг Цай (қазіргі Абердин) және Гонконг аралындағы Вонг Най Чонгта болған деп санайды, бірақ дәлелдер енді қолжетімді емес. 1075 жылы қазіргі Жаңа аумақтарда құрылған Ли Ин колледжі сенімді деректері бар алғашқы мектептердің бірі болды. 1860 жылы Гонконгте 20 ауыл мектебі болды. Бай қытайлықтар балаларын Гонконгта оқытпаған, керісінше оларды дәстүрлі қытайлық білім алу үшін Кантон сияқты Қытайдың ірі қалаларына жіберген. 1862 жылы Фредерик Стюарт Гонконгке келді. Оның еңбектері бірнеше жыл бойы оны "Гонконг білім беруінің негізін қалаушы" деп атауға әкелді. Ол Гонконг үкіметі құрған және толық қаржыландырған алғашқы мектептің бірінші директоры болып тағайындалды, ол Королева колледжі (кейін Гонконгтың мемлекеттік орталық ер балалар мектебі деп аталды). Ол 1841 жылдан кейінгі кезеңде Гонконгтағы қытайлықтарға білім беруде белсенді болған әртүрлі миссионерлерден бастама алды және екі тілді және екі мәдени оқу бағдарламасын талап етті. (Күннің жартысы қытай тілі мен конфуцийлік дәстүрлі оқу бағдарламасына, ал қалған жартысы ағылшын тіліне және сол кездегі "пайдалы білім" (яғни батыс зерттеулері) деп аталған нәрсеге жұмсалды. Көптеген пікірталас тудырған мәселелердің бірі - мектептерде қытай тілінде оқыту керек пе деген мәселе болды. Сондай-ақ, Лондон миссионерлік қоғамы 1900 жылы Ин Ва қыздар мектебін құрды. 1921 жылдан 1941 жылға дейін Гонконгтегі St. Stephen's Girls College Қытайдағы әлеуметтік қызметке кәсіби әйелдерді дайындауға көмектесетін прогрессивті ғылым оқу бағдарламасын ұсынды. Белилиос мемлекеттік мектебі - 1890 жылы құрылған қыздар орта мектебі. Ол Гонконгтағы ағылшын және қытай тілдерінде екі тілде білім беретін алғашқы мемлекеттік мектеп болды. Қытай білім беруін британдық жүйеге енгізу 1919 жылғы төртінші мамыр қозғалысы мен 1934 жылғы Қытайдағы Жаңа өмір қозғалысынан кейін қытай қауымының әлеуметтік санасының көтерілуімен басталды. 1997 жылы The Washington Post газетінің тілшісі Кит Ричбург британдық дәуірдегі білім беру Ұлыбританиядағы білім беруге негізделгенін, "көбінесе саяси емес" екенін және саясатқа немесе азаматтық істерге қатысты тақырыптарға баса назар аудармағанын жазды. Гонконг губернаторының "жария түрде саяси сипаты бар ақпаратты таратуды немесе пікір білдіруді мектептерде" заң бойынша тыйым салуға құқығы бар еді, бірақ Ричбург "Осы заң сирек қолданылды" деп мәлімдеді. 1997 жылдың 1 шілдесіне дейін аталған заңды жоюға тырысулар болды. 1997 жылы Гонконгтың арнайы әкімшілік аймағы ұлттық бастауыш мектептерде жобалық оқытуды енгізу және тарату үшін мақсатты бағыттандырылған оқу бағдарламасын (ТОК) іске асырды. Жаңа оқу ортасында жұмыс топтарының немесе жеке студенттердің өзара іс-қимылын дамыту үшін профессорлар "кеңесші, оңашалағыш, көмекші" және сұрақтар қоюшылар рөлінде болды. Он жылдан кейін Гонконг институттарының 80%-ы білім берудің дәстүрлі әдісін, негізінен мұғалімдер мен оқулықтарға негізделген, белсенді және тәжірибелік оқыту педагогикасын қабылдады. Гонконгтың ұлттық қауіпсіздік туралы заңның енгізілуі Гонконгтың дәстүрлі беделді мектептерінде оқушылардың азаюына әкелді, өйткені көптеген отбасылар қаржылай мүмкіндіктері бар балаларды шетелге жіберуді таңдады. 100 мектепте жүргізілген сауалнамаға сәйкес, шілде мен қараша аралығында шамамен 1474 оқушы мектептен кеткен. Олардың 50%-ы Гонконгтан басқа отбасы мүшелерімен бірге кетіп қалды. 2023 жылдың қаңтарында 2021-2022 оқу жылының деректері бойынша Гонконг университеттерін бітіргенге дейін тастап кетуді таңдаған студенттердің саны едәуір өскенін көрсетті. Бұл үрдіс оқытушылардың кетуінің айтарлықтай өсуімен қатар, 20 жылдан астам уақыт бойы байқалмаған деңгейге жетті. 2023 жылдың ақпан айында субсидиялы мектептердегі шамамен 3500 мұғалім өткен оқу жылында қызметінен кеткенін, көпшілігі зейнеткерлікке шығудың орнына отставкаға кетуді таңдағанын көрсетті. 2021 және 2022 жылдар аралығында Хонконгтың мектеп жүйесінен 28 000 оқушы кеткенін көрсеткен есеп бар. 2020 жылы Гонконгтағы жаңа оқулықтардың көпшілігінде сезімтал тақырыптарға сілтеме жасалмайтыны байқалды. Кейінгі жылдары үкімет қосымша шараларды, соның ішінде Гонконгта жұмыс істейтін шетелдік мұғалімдерге адалдық ант беруді талап етті. Айта кетерлігі, жаңа орта мектеп оқулықтары Гонконгтың бұрынғы колония мәртебесін жоққа шығарып, оны Ұлыбритания басып алған қытай территориясы ретінде көрсетті. Бұл оқулықтарда соңғы Гонконгтағы наразылықтар шетелдік күштер тарапынан қоздырылды деп мәлімделді. Либералдық сабақтар бойынша оқу бағдарламасы патриотизм мен ұлттық қауіпсіздікке жаңаша баса назар аударумен өзгертілді, соның ішінде Ұлттық қауіпсіздік білім күнінің құрылуы да бар. 2022 жылы Білім бюросы жоғары сынып оқушыларының негізгі пәндерінің бірі ретінде Либералдық сабақтарды алмастыру үшін Азаматтық және әлеуметтік даму пәнін енгізді. Пәннің аясында студенттер Қытайдың материктік бөлігіне толық субсидияланатын сапарларға қатысады. Сапарлар екіден бес күнге дейін созылады, бағыттары Гуанчжоу, Шэньчжэнь және Хунань сияқты қалаларды қамтиды. Екі күндік сапарлардың бағдарламасына Гуанчжоудағы Сунь Ятсеннің сарай-музейі мен Уампо әскери академиясының бұрынғы орнына сапарлар кіреді. Тағы бір екі күндік сапарда Чжаоцин қаласындағы Декін сарайын зерттеу, онда студенттер ежелгі императорлық емтихан жүйесі және конфуциандық ілім туралы біледі. 2023 жылы Гонконг ғылым және технология университеті мен Гонконг педагогикалық университеті ChatGPT сияқты жасанды интеллектіні пайдаланатын құралдар мен үлкен тілдік модельдерді курстық жұмыста қолдануға рұқсат беретінін жариялады. HKUST қызметкерлеріне жолданған хатта студенттерге АИ құралдарын қолдануға рұқсат беру туралы шешім жеке оқытушылардың қарауына беріледі делінген. EdUHK вице-президенті Джон Ли: "Жасанды интеллект технологиясының пайда болуы дәстүрлі оқытуға үлкен өзгерістер әкелді. Мұғалімдер студенттердің АИ-дың күшті және шектеулі жақтарын түсінуіне көмектесу үшін бұрынғыдан да жақсы оқытушылар рөлінде болуы керек, сонымен қатар технологияны жауапты пайдалануды ынталандыруы керек" деді. 2023 жылдың тамызында Гонконг пен Гуандунның шенеуніктері екі аймақтағы мектептер арасында білім беру алмасуын және ынтымақтастығын күшейту бойынша келісімге келді. Келісім мақсаты білім беру саласындағы ынтымақтастық пен алмасуды ынталандыру, Үлкен атыраптың дамуы үшін таланттарды тәрбиелеу және екі аймақтың дамуына үлес қосу. Ол жоғары білім беру институттарын білім беру қызметтері, таланттарды дайындау және технология алмасу бойынша ынтымақтастыққа түсуге шақырады. Келісім сонымен қатар кәсіби білім беру саласындағы ынтымақтастықты күшейтуге, әріптес мектептер құруды ынталандыруға, алмасу шараларын жеңілдетуге және мұндай алмасу сапасын жақсартуға бағытталған. Кәсіби оқыту кеңесі Гуандунмен ынтымақтастық жобаларын бастау және GBA Кәсіби білім беру паркін құру үшін өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды. Келісім сонымен қатар Гуандунның VTC-нің материктік операциялық орталығын қолдауын және GBA Explorer Trip бағдарламасына нұсқаулық беруді қамтиды, ол студенттердің GBA дамуы туралы түсініктерін арттыруға бағытталған.

Small village Chinese schools were observed by the British missionaries when they arrived circa 1843. Anthony Sweeting believes those small village schools existed in Chek Chue (modern day town of Stanley), Shek Pai Wan, Heung Kong Tsai (modern day Aberdeen) and Wong Nai Chong on Hong Kong Island, although proof is no longer available. One of the earliest schools with reliable records was Li Ying College established in 1075 in present day New Territories. By 1860 Hong Kong had 20 village schools. Chinese who were wealthy did not educate their children in Hong Kong but instead sent them to major Chinese cities, such as Canton, for traditional Chinese education. In 1862 Frederick Stewart arrived in Hong Kong. His work, over a period of years, led to his being called, "The Founder of Hong Kong Education". He took up an appointment as the first headmaster of the first school to be founded and fully funded by the Hong Kong Government, Queen's College (then named the Hong Kong Government Central School for Boys). He took a lead from various missionaries who had been active in Hong Kong education for the Chinese in the earlier post 1841 period and insisted on a bilingual and bicultural curriculum. (Half the day was spent on the Chinese language and the traditional Confucian curriculum and half the day was spent on the English language and what was then known as "useful knowledge" (i. e. western studies). One of the much contested debates was whether schools should offer vernacular education, teaching in Chinese. Also, the London Missionary Society founded Ying Wa Girls' School in 1900. From 1921 to 1941, St. Stephen's Girls College in Hong Kong provided a progressive science curriculum to help prepare career women for social service in China. Belilios Public School was a girls' secondary school founded in 1890 – the first government school in Hong Kong that provided bilingual education in English and Chinese. The push for Chinese education in a British system did not begin until the rise of social awareness of the Chinese community following the 1919 May Fourth Movement and the 1934 New Life Movement in China. In 1997 Keith Richburg of The Washington Post wrote that in the British era education was based on education in the United Kingdom, "largely apolitical", and did not emphasise topics related to politics nor civic affairs. The governor of Hong Kong had the right to bar, under law, "the dissemination of information, or expression of opinion, of a clearly biased political nature in schools" but Richburg stated that "That law was rarely used". There were attempts to repeal said law prior to 1 July 1997. In 1997, the Hong Kong Special Administrative Region implemented the Target Oriented Curriculum (TOC) to introduce and spread the project learning in the national primary schools. To promote the interactions of work groups or individual students in a new learning environment, professors were engaged in the role of "consultant, facilitator, helper" and posers of questions. Ten years after, the 80% of the Hong Kong's institutes had left the traditional approach to education, mainly based on teachers and textbooks, to adopt an active and experiential learning pedagogy. The imposition of the Hong Kong national security law resulted in a decline in enrolment in traditionally prestigious Hong Kong schools, as many families with the financial means chose instead to send their children abroad. According to a survey conducted across 100 schools, between July and November, approximately 1,474 students left these schools. Around 50% of these students departed Hong Kong along with other family members. In January 2023, the release of data for the academic year 2021–2022 indicated a significant increase in the number of students who chose to leave Hong Kong universities before completing their degrees. This trend was accompanied by a notable rise in the departure of lecturers, reaching a level that had not been observed in over 20 years. In February 2023, reports highlighted that approximately 3,500 teachers in subsidised schools had left their positions during the previous academic year, with a majority opting to resign rather than retire. Between 2021 and 2022, a report showed that around 28,000 students had left Hong Kong's school system. In 2020, it was observed that references to sensitive subjects had been excluded from the majority of new textbooks in Hong Kong. In subsequent years, the government implemented additional measures, including a requirement for foreign teachers working in Hong Kong to take an oath of allegiance. Notably, new middle school textbooks disputed Hong Kong's status as a former colony, presenting it as Chinese territory occupied by Britain. These textbooks also asserted that the recent protests in Hong Kong were instigated by foreign entities. The curriculum for liberal studies classes underwent a shift, with a renewed emphasis on patriotism and national security, including the establishment of National Security Education Day. In 2022, the Education Bureau introduced the Citizenship and Social Development subject, to replace Liberal Studies as one of the four core subjects in senior secondary education. As part of the subject, students will participate in fully subsidised field trips to mainland China. The trips range from two to five days in duration, with destinations such as Guangzhou, Shenzhen, and Hunan. The itinerary for the two day trips includes visits to the Memorial Museum of Sun Yat sen's mansion and the former site of the Whampoa Military Academy in Guangzhou. Another two day trip involves exploring the Deqing Palace, a historical site in Zhaoqing city, where students learn about the ancient imperial examination system and Confucianism. In 2023, the Hong Kong University of Science and Technology and Education University of Hong Kong announced that they would allow the use of artificial intelligence enabled tools and large language models such as ChatGPT in coursework. In a letter to staff, HKUST said the decision on whether or not to allow students to use AI tools would be left to individual teaching staff. EdUHK's vice president John Lee said “The emergence of AI technology has brought about tremendous change to conventional teaching. Teachers should be more proactive than ever in serving as facilitators to foster students’ understanding about the strengths and constraints of AI, while promoting the responsible use of technology". In August 2023, officials from Hong Kong and Guangdong signed a framework agreement to strengthen education exchanges and cooperation between schools in the two regions. The agreement aimed to promote collaboration and exchanges in education, nurture talent for the development of the Greater Bay Area, and contribute to the development of both regions. It encourages higher education institutions to collaborate on education services, talent cultivation, and technology exchanges. The agreement also focuses on enhancing cooperation in vocational education, promoting the establishment of sister schools, facilitating exchange activities, and improving the quality of such exchanges. The Vocational Training Council signed a memorandum of understanding with Guangdong to initiate collaborative projects and establish the GBA Vocational Education Park. The agreement also involves Guangdong supporting the VTC's mainland operation center and providing guidance for the GBA Explorer Trip program, which aims to enhance students' understanding of GBA developments.

Мектепке дейінгі тәрбие

Гонконгтағы мектепке дейінгі білім беру, қағида бойынша, тегін емес, және оқу ақысын оқушылардың ата-аналары төлейді. Дегенмен, Гонконгта тұру құқығы бар балалары бар ата-аналар, «Мектепке дейінгі білім беру купондары схемасы» (PEVS) арқылы үкіметтен алған купонды пайдаланып, оқу ақысының бір бөлігін төлей алады. 2013 жылы PEVS бойынша берілетін субсидияның сомасы 16 800 долларды құрады.

Бастауыш және орта білім беру

Гонконгтағы әрбір бала 6 жасқа толғаннан кейін бастауыш мектепке қатысу заңмен міндетті. Олар бастауыш білімді аяқтағаннан кейін орта мектепке де баруға міндетті, және оны 18 жасқа толғанға дейін аяқтауы керек. Дегенмен, орта білімнің үшінші сыныбына дейін оқыған студенттер осы талаптан босатылады. Мемлекеттік білім беру жүйесі тегін. Мемлекеттік бастауыш мектептер оқушыларды "Бірінші сыныпқа қабылдау" жүйесі арқылы қабылдайды.

Мектеп жылдары

Орташа жас мектеп жылында Жылдық оқу бағдарламасы Сатылар Мектептер 3–4 Балабақша 1 Мектепке дейінгі білім Балалар бақшасы 4–5 Балабақша 2 5–6 Балабақша 3 6–7 Бастауыш 1 Бастауыш білім Бастауыш деңгейі P.1–P.3 (KS1) Бастауыш мектеп 7–8 Бастауыш 2 8–9 Бастауыш 3 9–10 Бастауыш 4 P.4–P.6 (KS2) 10–11 Бастауыш 5 11–12 Бастауыш 6 12–13 Орта білім 1 Орта білім Кіші орта білім S.1–S.3 (KS3) Орта мектеп 13–14 Орта білім 2 14–15 Орта білім 3 15–16 Орта білім 4 Орта білім туралы диплом (HKDSE) Жоғары орта білім S.4–S.6 (KS4) 16–17 Орта білім 5 17–18 Орта білім 6 >18 Жоғары оқу орны Әртүрлі жоғары білім беру түрлері Университет

Орта білім

Орта білім кіші және жоғары сыныптарға бөлінеді. Кіші сыныптарда тарих, география, ғылым пәндері бастауыш мектептерде оқытылған пәндермен бірге кең түрде оқытылады. Жоғары сыныптарда оқу бағдарламасы таңдаулырақ болады және оқушылар не оқып, қанша көлемде оқыйтынын өзі шеше алады. PLK Vicwood KT Chong Sixth Form College және оның дайындамалық кіші орта мектебінен басқа, барлық мектептерде екі ауысым болады. Жыл сайын Гонконгтағы жергілікті мектептерде оқитын 11-сынып оқушылары наурыздың басынан мамырдың басына дейін Гонконг орта білім беру дипломына (HKDSE) емтихан тапсырады. Дегенмен, Гонконгтағы жергілікті орта мектептердің бір бөлігі студенттеріне HKDSE оқу бағдарламасына балама ретінде Халықаралық бакалавриат дипломын (IBDP) ұсынады, мысалы, Діоцезалық ұлдар мектебі және Сент-Полс аралас білім беретін колледжі.

Қосымша білім беру

Орта мектептердегі коммерция ағыны кәсіби білім беру бағыты деп есептеледі. Коммерция ағынындағы студенттер әдетте осы кезде нақты жұмыс тәжірибесін алу үшін жұмысқа орналасады. Гонконг кәсіптік білім беру институтында немесе шетелдегі университеттерде оқуды жалғастыру кең таралған. Адам күштерін дамыту комитеті (МҚК) осы секторды үйлестіру, реттеу және дамыту мәселелері бойынша үкіметке кеңес береді. Сонымен қатар, Кәсіптік оқыту кеңесі (VTC) «Шәкiрттiк туралы» жарлық арқылы стандарттың сақталуын қамтамасыз етеді. VTC сондай-ақ мүгедектерге арналған үш дағды орталығын басқарады. Үкімет саясатының өзгеруіне байланысты Гонконгтағы орта білім беру мерзімі екі жылға дейін қысқартылады.

Баламалы білім берудің нұсқалары

Гонконгта халықаралық мекемелер бастауыш және орта білім беруді ұсынады. Халықаралық мекемелер негізгі оқу тілі ретінде ағылшын тілінде оқытады, ал кейбір сыныптар неміс, француз және қытай тілдерінде екі тілде оқытылады. Халықаралық мектеп оқушылары Гонконгтың мемлекеттік емтихандарын сирек қана тапсырады. Ұлыбританиялық студенттер GCSE, IGCSE және A деңгейлерін тапсырады. АҚШ студенттері AP емтихандарын тапсырады. Халықаралық мектептерде Халықаралық бакалавриат дипломы бағдарламасын (IBDP) оқушылардың саны артып келеді және олар JUPAS арқылы емес, тікелей түсу арқылы университеттерге қабылданады. Халықаралық студенттер әрбір мектепке жеке-жеке өтініш береді, ал Гонконгтың жергілікті студенттері бірнеше жергілікті университеттерге JUPAS өтініш беруші ретінде бір өтініш жібереді.

Оқыту құралы

1990 жылдары Гонконгтың тапсырылуынан кейін аумақтағы орта мектептердің көпшілігі оқу тілін ағылшын тілінен қытай тіліне (кантон тіліне) ауыстырды. Қалған 114 мектеп (шамамен 20-30%) EMI мектептері деп белгілі және көбінесе беделді саналады. EMI мектептерінің университеттерге түсу көрсеткіші CMI мектептеріне қарағанда әлдеқайда жоғары; сондықтан EMI мектептері ата-аналардың үлкен сұранысын тудырады және олар жиі "элиталық мектептер" деп аталады. 2009 жылдан бастап қытай тілін оқыту тілі ретінде пайдаланатын мектептерде ағылшын тілінде оқытатын сыныптар да ашылды. Бұған қоса, Гонконг үкіметі қытай тілі пәнін оқыту үшін Путунхуа (стандартты мандарин тілі) қолдануын қолдады. 2015–2016 жылдарға қарай, бастауыш мектептердің 16,4%-ы және орта мектептердің 2,5%-ы барлық сыныптар мен курстарда қытай тілі пәнін оқыту үшін кантон тілінің орнына путунхуаны қабылдады. Тағы 55,3% бастауыш мектептер мен 34,4% орта мектептер кейбір сыныптар мен курстарда путунхуаны қолданды. Қалған 28,3% бастауыш мектептер мен 63,1% орта мектептер барлық сыныптар мен курстарда әлі де кантон тілін пайдаланады.

Жоғары және жоғары білім беру

Гонконгтағы жоғары білім тарихи тұрғыдан алғанда, шектеулі болды. 1975 жылы мемлекеттік қаржыландырылатын оқу орындарына 20 000-нан аз студент қабылданды, бірақ соңғы онжылдықтарда бұл көрсеткіш артып келеді. Көптеген студенттер оқуларын төмендегі кестеде көрсетілгендей, шетелде жалғастырады. HKUST, PolyU және CityU сондай-ақ әлемдегі үздік жас университеттердің қатарында саналады.

Мемлекеттік қаржыландырылатын мекемелер

Гонконг сахналық өнер академиясы (HKAPA, 1984 жылы құрылған) – Гонконг сахналық өнер академиясының заңнамасы (Cap.1135)

Өзін-өзі қаржыландыру институттары Заңда белгіленген университет

Гонконг Метрополитен Университеті (HKMU; бұрын Гонконг Ашық Университеті, OUHK; 1989 жылы құрылған, 1997 жылдың мамыр айында университет мәртебесі берілді) – Гонконг Ашық Университеті туралы заң (Cap. 1145)

Ересектер білім беруі

Ересектерге арналған білім беру танымал, себебі ол орта жастағы адамдарға жоғары білім алу мүмкіндігін береді. Бірнеше он жыл бұрын бұл концепция кеңінен таралмаған еді. Білім министрлігі (EMB) екі коммерциялық емес мектеп операторына кешкі курстар ұйымдастыруды тапсырды. Операторлар қаржылық қиындық көріп отырған ересек оқушыларға көмек көрсету үшін төлемді жеңілдету схемаларын қолданады. Кәсіптік оқыту кеңесі университеттер мен жекеменшік оқу орындары арқылы ересектерге арналған білім беру курстарын ұсынады. Гонконгтың Ашық университеті – ересек студенттерге арналған білім ошағы. Бірнеше орта мектептер ересектерге арналған білім беру сабақтарын өткізеді, алғашқысы – Чхун Ша Ван католик орта мектебі, ал PLK Vicwood KT Chong Sixth Form College қауымдастырылған және бірлескен дипломдық бағдарламаларды ұсынады.

Арнайы білім беру

Алайда, арнайы білім беру дискриминация мен оқшаулау шарасы ретінде қарастырылғандықтан, британдық білім жүйесі бірыңғай білім беруді басты фактор деп ұсынады, соның салдарынан көптеген арнайы мектептер өзгеріске ұшырауға мәжбүр болады. 2000 жылдардан бері Гонконгтағы арнайы мектептер де осы тенденцияны ұстанды, жеңіл немесе ауыр дәрежедегі интеллектуалдық кемістігі бар оқушылардан басқа, басқа да арнайы мектептер жалпы білім беретін мектептерге айналып, қалыпты оқушыларды қабылдауы тиіс.

Иммигранттар мен кантонша сөйлемейтін балаларды оқыту

Білім беру бюросы Қытай мен басқа елдерден келген иммигранттардың балаларына, сондай-ақ Гонконгтағы кантон тілінде сөйлейтін емес балаларға білім беру қызметтерін көрсетеді. ҮЕҰ-ларға үкіметтік емес ұйымдар 60 сағатқа дейінгі "кіріспе бағдарламаларын" тегін ұсынады. EMB сонымен қатар NAC балаларына, олар ресми түрде жалпы білім беретін мектептерге орналастырылмас бұрын, академиялық және академиялық емес қолдау қызметтерін қамтитын 6 айлық толық уақытты "бастау бағдарламасын" ұсынады. Бұл әлеуметтік мәселе NAC балаларының бейімделуі мен оқу үлгерімі туралы зерттеу жұмыстарын жариялауға академиялық зерттеушілердің қызығушылығын оятты.

2017 жылы Гонконгтың мемлекеттік мектептерінде 6 267 пакистандық оқушы, бұл жергілікті емес оқушылардың ең ірі тобы, және кез келген ұлттық құрамнан 818 ақ түсті оқушы болды. 2013 жылы Гонконгтың мемлекеттік мектептерінде 556 ақ түсті оқушы болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, басқа Азия елдерінен келген жергілікті емес оқушылар мемлекеттік мектептерге, ал ақ нәсілді оқушылар жекеменшік мектептерге қабылданатын. 2018 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетінің тілшісі Энджи Чан ақ түсті оқушылардың санының кантон тіліндегі мемлекеттік мектептерге түсуінің артып келе жатқанын хабарлады. Бұл халықаралық мектептердің оқу ақысының өсуіне байланысты болды, себебі олар бай материктік қытайлардың көптеп келуіне ұшырады және ата-аналардың ақ нәсілді оқушылардың кантон тілін үйренуін қалауына себеп болды.

Халықаралық білім беру

2015 жылдың қаңтарына қарай Халықаралық мектептер консультациясы (ISC) Гонконгте 175 халықаралық мектептің бар екенін тізімдеді. ISC «халықаралық мектепті» былай анықтайды: «ISC мектепке дейінгі, бастауыш немесе орта білім беру сатыларының кез келген комбинациясына толық немесе ішінара ағылшын тілінде, ағылшын тілінде сөйлейтін елден тыс жерде білім беру бағдарламасын ұсынатын мектепті, немесе егер ағылшын тілі ресми тілдердің бірі болып табылатын елдегі мектеп, елдің ұлттық білім беру бағдарламасынан өзгеше ағылшын тіліндегі білім беру бағдарламасын ұсынса және халықаралық бағытталған болса, қамтиды». ISC анықтамасы объективті санды анықтауға мүмкіндік берсе де, «халықаралық мектептер» саны халықаралық, экспаттар аудиториясына қатысты мектептер санынан әлдеқайда көп болуы мүмкін. WhichSchoolAdvisor.com, экспаттарға барушы мектептерді ғана қарастыратын шолу негізіндегі сайттағы каталогында ISC санағынан кем, бірақ оның үлкен қалалық бәсекелесінен 17-сі артық 100 халықаралық мектеп тізімделген. Олардың ішінде 24 мектеп жартылай немесе толықтай Ұлыбритания үлгісіндегі білім беру бағдарламасын (көбінесе 16 жасқа дейін I/GCSE, 16 жастан кейін A Level) орындайды, ал қалғандары Ұлыбритания/Халықаралық бакалавриатты біріктіріп, 16 жастан кейінгі білім алу үшін IB дипломын ұсынады. Қазіргі уақытта Гонконгтағы 33 мектеп дипломды ұсынады. Гонконгтың халықаралық мектептері аумақтың реттеуші органынан тәуелсіз сараптама есебін алмайды, сондықтан аймақтағы ең жақсы нәтижелерді көрсетіп отырған мектептердің беделі ауыз сөз арқылы қалыптасады. Гонконгқа жаңа келген ата-аналарға қиын шешім қабылдауға көмектесетін көптеген ата-аналар форумы бар. Жеке, халықаралық мектептердің бағасы әртүрлі. Қазіргі уақытта ең қымбат мектеп – Гонконгтың Ли По Чун Біріккен Дүниежүзілік колледжі, оның орташа жылдық оқу ақысы 360 000 гонконг доллары (46 450,13 АҚШ доллары). Бұл мектеп тек интернат түрінде және IB-ның соңғы екі жылын оқитын студенттер үшін ғана арналған. Аумақтағы ең қымбат мектеп – Қытай халықаралық мектебі (CIS), IB сабақтастығын ұсынатын, екі тілді (мандарин және ағылшын) мектеп. Оның жылдар бойынша орташа оқу ақысы қазіргі уақытта 216 500 гонконг доллары (27 935 АҚШ доллары) құрайды. Халықаралық күндізгі мектептерден басқа, Гонконгтың жапон халқына демалыс күндері білім беру бағдарламасы, Гонконг жапон қосымша мектебі (香港日本人補習授業校) қызмет көрсетеді. 2018 жылы Энджи Чан Гонконг қытайлары мен материктік қытайларды қоса алғанда, жеке халықаралық мектептерге қытай студенттерінің санының артып бара жатыр деп хабарлады. 2017 жылы мұндай мекемелердегі шетелдік студенттердің үлесі 75%-дан төмен болды, Гонконг қытайлары 21,6%-ды, ал материктік қытайлар шамамен 4%-ды құрады. Бұрынғы кезеңдерде халықаралық мектептердің студенттерінің барлығы дерлік шетелдіктер болған. MIT-тің Гонконгта инновациялық орталығы бар.

As of January 2015, the International Schools Consultancy (ISC) listed Hong Kong as having 175 international schools. ISC defines an 'international school' in the following terms "ISC includes an international school if the school delivers a curriculum to any combination of pre school, primary or secondary students, wholly or partly in English outside an English speaking country, or if a school in a country where English is one of the official languages, offers an English medium curriculum other than the country's national curriculum and is international in its orientation." While the ISC definition allows for an objective number it does also mean that the count of "international schools" is often considerably higher than the number of schools that would be relevant to an international, expatriate audience. WhichSchoolAdvisor. com, a review based site that looks exclusively at schools attended by expatriates, has 100 international schools listed in its directory, less than the ISC count, but still 17 more than its great city rival, Singapore. Of these, 24 schools follow in part or in full a UK based curriculum (largely the I/GCSE up to 16, A Level post 16), while others follow a UK/International Baccalaureate blend with the IB Diploma offered for post 16 study. Some 33 schools in Hong Kong currently offer the Diploma. Hong Kong's international schools are not subject to independent inspection reports by the territory's regulator, meaning word of mouth tends to drive reputation as to what are considered to be the best performing international schools in the territory. A large number of parent forums exist that help parents new to Hong Kong make an often very difficult decision. Private, international schools come at very different prices. The most expensive school is currently Li Po Chun United World College of Hong Kong, with average annual fees of HKD $360,000 (US$46,450.13). These fees are skewed by the fact that this school is boarding only, and only for the students studying the last two years of the IB. The next most expensive school in the territory is the Chinese International School (CIS), an IB continuum, bi lingual school (Mandarin and English). Its average fees across year groups is currently HKD 216,500 (US$27,935). In addition to the international day school, Hong Kong's Japanese population is served by a weekend education programme, the Hong Kong Japanese Supplementary School (香港日本人補習授業校). In 2018 Angie Chan reported that increasing numbers of Chinese students, including Hong Kong Chinese and mainland Chinese, were enrolling in private international schools. In 2017 the percentage of foreign students in such institutions was under 75%, with Hong Kong Chinese being 21.6% and mainland Chinese being about 4%. In previous eras virtually the entire international school student body was foreign. MIT has an innovation node in Hong Kong.

Мектептердің түрлері

Түрі Санаты Сипаттамасы
Мемлекеттік мектептер Толық мемлекеттік басқару.
Көмектесетін мектептер Субсидияланатын мектептер Толық Ең көп таралған, қайырымдылық және діни (христиандық, буддистік, даосистік, TWGH және басқалар) ұйымдармен мемлекеттік қаржыландырумен басқарылады.
Грант мектептері Субсидияланатын мектептер Қайырымдылық немесе діни ұйымдар басқаратын, қазір қолданылмайтын Грант кодексіне сәйкес мемлекеттік қаржыландырылатын мектептер. Қазіргі уақытта Көмек кодекстеріне сәйкес мемлекеттік көмек алуда, бұл кодекстер субсидияланатын мектептерге де қолданылады.
Тікелей субсидиялау схемасы (ТСС) мектептері Субсидияланатын мектептер Мемлекеттік емес ұйымдар басқарады. Гонконг Әкімшілігі 1991/92 оқу жылынан бастап, мемлекеттік емес бастауыш және орта мектептерді, жеткілікті биік білім стандартына қол жеткізген жағдайда, ТСС-ке қосылуға шақырып, жеке білім беру сапасын арттыру үшін субсидиялар беріп отыр. Схема бойынша мектептер келесі шарттармен оқу бағдарламаларын, оқу ақысын және түсу талаптарын өздігінен анықтай алады:
Жергілікті оқу бағдарламасын (HKDSE) оқитын оқушылардың саны барлық оқушылардың кемінде жартысын құрауы керек. Барлық оқушылар міндетті түрде жергілікті TSA емтихандарына қатысуы тиіс.
Капут мектептері Субсидияланады Субсидиялар қабылдаған оқушылардың санына қарай беріледі.
Жеке мектептер Жекеше Меншік ұйымдар басқарады және көбінесе жергілікті қытай балаларын қабылдайды. Қабылдау академиялық жетістіктерге, қаржылық мүмкіндіктерге қарағанда көбірек негізделген; олар ағылшын және кантон тілдерінде оқытады.
Жеке халықаралық мектептер Жекеше Балама білім беру жүйесін ұсынады, бірақ оқу ақысы жоғарырақ. Соңғы кезде бұл мектептер де жергілікті білім беру жүйесі сияқты үлкен қысымды екені айтылуда. Оқу ағылшын тілінде және мектептің демеушісінің елінің тілінде жүргізіледі, мысалы, француз, неміс, жапон және т.б.
Англиялық мектептер қоры Субсидияланады Оқу ақысы басқа халықаралық мектептерге қарағанда төмен, себебі көптеген ESF мектептері Гонконг үкіметінен субсидия алып, жергілікті жүйеге қол жеткізе алмайтын ағылшын тілді балаларды оқытады.

Type Category Description Government schools Comprehensive Run by the government. Aided schools Subsidized schools Comprehensive Most common, run by charitable and religious (Christian, Buddhist, Taoist, TWGHs and others) organisations with government funding. Grant schools Subsidised Schools run by charitable or religious organisations with government funding according to the now defunct Grant Code. Currently receiving government aid in accordance with the Codes of Aid , which also apply for the Subsidized schools. Direct Subsidy Scheme (DSS) schools Subsidised Run by non government organisations. HKSAR Government has encouraged non government primary and secondary schools which have attained a sufficiently high education standard to join the DSS by providing subsidies to enhance the quality of private school education since 1991/92 school year. Under the scheme, schools are free to decide their curriculum, fees and entrance requirements, under the following conditions:
The number of students doing the local curriculum (HKDSE) must be no less than half of all students. All students must participate in the local TSA examinations. Caput schools Subsidised Subsidies are provided according to the number of pupils admitted. Private schools Private Run by private organisations and mainly accept local Chinese children. Admissions are based more on academic merit than on financial ability; they teach in English and in Cantonese. Private international schools Private Provide an alternative to the mainstream education, in exchange for much higher tuition fees although it is recently deemed as high pressure as local mainstream education. The schools teach streams in English and in the language of its sponsoring nation, e. g., French, German, Japanese, etc. English Schools Foundation Subsidised Provide an alternative to the high pressured mainstream education. Tuition fees are lower than many other international schools as many ESF schools enjoy subvention by the Hong Kong Government to educate English speaking children who cannot access the local system.

Сыныптың мөлшері

Бұрын Гонконгтағы көптеген бастауыш мектептер білімге деген жоғары сұранысты қанағаттандыру үшін жарты күндік оқу жүйесін қабылдады. Бұл жүйеде оқу күні екі сессияға бөлінетін, әр сессияны жеке басшылар басқаратын. Сабақ уақытының қысқарғанын өтеу үшін оқушылар кейде кезекпен сенбі күндері сабаққа қатысуға міндеттелді. Үкімет саясатына сәйкес, жарты күндік оқу жүйесі ресурстар жеткілікті болғанда ақырындап тоқтатылды. Қазіргі кезде көптеген мектептер күндізгі оқу жүйесіне көшті. Соңғы жылдары туу көрсеткішінің төмендеуі бастауыш мектептерге елеулі әсер етіп, сыныптардың санын азайтуға алып келді. Бұл шағын сыныптарда оқытудың мүмкін болатын артықшылықтары туралы пікірталастарды қозғады. Шағын сыныптарды жақтаушылар оқушы-мұғалім арақатынасының, сыныптардың көлемінің және мектептердің сыйымдылығының төмендеуінен туындайтын мәселелерді шешуге және мұғалімдерге түсетін жүктемені азайтуға бұл көмектеседі деп санайды.

Тәрбие

Гонконгта жақсы мінез-құлыққа әрқашан басымдық беріліп келеді, тіпті кейде оқушылардың дамуына бөгет жасайды деп айтылады. Жаман мінез-құлық тіркеліп, мектептік есептерде көрсетіледі. Білім беру бюросы (EDB) мектептерге "Оқушылар тәртібі туралы нұсқаулық" ұсынады, осы арқылы тәртіпті оқу ортасын құруға бағыт-бағдар береді. Онда оқушылар тәртібінің қағидалары мен саясаты, мектептік тәртіп комиссиясының ұйымдық құрылымы, тәртіп сақтаушы ұстаздардың міндеттері мен жауапкершілігі, сондай-ақ тәжірибелік мысалдармен түсіндірілген тәртіптік стратегиялар егжей-тегжейлі сипатталады.

Мәдениет

Гонконгтағы білім беруді көбінесе "ауызға салып беру" деп сипаттайды. Гонконгтағы дайындық курстары да қалыпты білім берумен қатар кең таралған стандартқа айналды. Мұғалімдер студенттерге маңызды емтихандарда жоғары ұпал алуға көмектесуге баса назар аударады және пәндердің мәні мен идеяларын талқылаудың орнына оқулықтарға сүйенуге бейім. Білім беру реформасының нәтижесінде дәстүрлі үй тапсырмаларымен қатар топтық жобалар мен ашық сұрақтарға көбірек мән беріледі. Қазіргі кезде Гонконгтағы бастауыш сынып оқушысының күндізгі жұмыс жүктемесі шамамен екі сағатты құрайды. Сабақтан тыс шаралармен бірге Гонконг білімі көлемге басымдық беретіндей болып кеткен. Кеңесші инспекторлар 1987 жылдың наурыз айында "механикалық еңбек пен мағынасыз үй тапсырмасының" артық екендігіне алаңдаушылық білдірді. Әсіресе, тарих білімі тиімді емес деп танылды, сыншылар оқу бағдарламасының ұлттық сананы қалыптастыруға қабілетсіз екенін айтады. Одан асып, студенттер тарих бойынша барлық мәтінді жаттап алуға міндетті, бұл жатқа айту материалды түсіну мен сіңіруден гөрі маңыздырақ екенін көрсетеді.