Кіріспе

Индонезия президенті Сухартоның достары мен туыстарына тиесілі болған, Индонезияның құлаған әуе компаниясы Sempati Air Индонезияда орналасқан әуе компаниясы еді. Индонезия президенті Сухартоның достары мен отбасы мүшелеріне жартылай тиесілі болған бұл әуе компаниясы, 1998 жылдың мамырында президент Сухарто отставкаға кеткеннен кейін банкротқа ұшырап, қызметін тоқтатты. Оның IATA коды кейін SpiceJet әуе компаниясына берілді.

Тарих

Sempati Air (IATA коды: SG; ICAO коды: SSR; шақыру белгісі: Spirow) 1968 жылдың желтоқсанында PT. Tri Utama Bhakti (PT. Truba) компаниясымен PT Sempati Air Transport деген атпен құрылды және келесі жылдың наурыз айында Douglas DC 3 ұшағын пайдалана отырып, рейстерді бастады. Бастапқыда әуе компаниясы жүйелі кесте бойынша рейстер ұсынбады; оның орнына мұнай компаниясының қызметкерлерін тасымалдаумен айналысты, бірақ көп ұзамай DC 3 ұшақтары қосымша сатып алынды және әуе компаниясы бірнеше Fokker F27 ұшақтарын алды, Сингапур, Куала-Лумпур және Манила қалаларына жүйелі кесте бойынша рейстер басталды. Sempati атауы индуист мифологиясындағы Sampati құсының есімінен алынған. Бастапқы күндері кейбір адамдар Sempati-ді "Sembilan Panglima Tinggi" (тоғыз аға қолбасшы) деп атады, ал Индонезия армиясының стратегиялық резервтік командасы да оның операцияларына қатысты. 1975 жылы Pelita Air компаниясынан Boeing 707 ұшағы Денпасар мен Токио арасындағы рейстер үшін жалға алынды, бірақ Индонезия үкіметі бұл бағытты Garuda Indonesia компаниясына берді. 1977 жылдан кейін DC-3 ұшақтары жаңа, заманауи F27 ұшақтарының пайдасына тоқтатылды. Осыдан кейін әуе компаниясы басқа типтегі ұшақтарды сатып ала алмады, себебі үкімет жеке әуе компанияларына жаңа жабдықтар сатып алуға шектеулер қойды, және 1980 жылдардың ортасы мен соңында ғана Fokker 100 және Boeing 737 200 ұшақтары паркіне қосылды. 1980 жылдардың соңында Томми Сухарто Sempati компаниясын сатып алып, оны үш инвестор арасында бөлісті: Tri Utama Bhakti, Humpuss және Nusantara Ampera Bhakti (Nusamba). Сатып алынғаннан кейін, әуе компаниясы 1990 жылдардың басында қарқынды дамыды. Sempati компаниясының бас директоры Хасан Соеджоно Сингапур әуе компаниясы, Garuda Indonesia, Malaysia Airlines және Thai Airways International компанияларынан кейін Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең ірі әуе компанияларының бірі болу мақсатына жету үшін бес жылдық секіріс жоспарын жасады. Сондай-ақ, әуе компаниясы Еуропаға кеңейтуді жоспарлап, Джакарта – Абу-Даби бағытын ашуды көздеді. Алайда, көп ұзамай қаржылық қиындықтар басталды. Жаңа ұшақтар, мысалы Boeing 767 және басқаларын сатып ала алмауынан кеңейту жоспарлары күйреп, Garuda Indonesia, бастапқыда DC 10 ұшақтарын әуе компанияға сатуды жоспарлаған, келісімінен бас тартты, ал әуе компаниясы Pan Am компаниясынан Airbus A300 ұшақтарын сатып алуға мәжбүр болды. A300 ұшағы енгізілгеннен кейін, әуе компаниясы Азия мен Австралиядағы жаңа бағыттарға коммерциялық рейстерді бастады. 1994 жылы әуе компаниясы атын Sempati Air деп өзгертті. Әуе компаниясы Fokker 70 ұшағының алғашқы тапсырыс берушісі болды. 1996 жылы, әуе компаниясы акцияларын биржада сатуды жоспарлап жатқанда, оның қарызы белгілі болды және ол "Қызыл санатқа" енгізілді, бұл тым көп қарыздың белгісі. Қаржылық проблемалардың жалғасуына байланысты, кейбір ұшақтар сатылды немесе жалға берушілерге қайтарылды, бірақ әуе компаниясын құтқаруға тым кеш болды және 1998 жылы рейстер тоқтатылды. Рейстер тоқтатылғаннан 7 жыл өткен соң, 2005 жылдың шілдесінде әуе компаниясы банкротқа ұшырады. 1998 жылға дейін Sempati Air Джакарта, Бандунг, Семаранг, Соло, Йогиакарта, Сурабая, Денпасар, Матарам, Сингапур, Купанг, Дили, Медан, Паданг, Пеканбару, Батам, Танжунг Пинанг, Палангкарая, Банджармасин, Баликпапан, Таракан, Манадо, Палу, Кендари, Макасар, Амбон, Джейапура, Тимика және Перт (Батыс Австралия) сияқты көптеген бағыттарға рейстер жасады.

Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар

1990 жылы PK JFF тіркелген Sempati Fokker F27 ұшағы оқу рейсі кезінде Сурабаяда апатқа ұшырады. Бұл рейс жолаушы тасымалдаған жоқ. 1997 жылы Sempati Air Flight 304 рейсі, Trigana Air Service компаниясынан жалға алынған Fokker F27 ұшағы, Бандунг қаласының Хусейн Састранегара халықаралық әуежайынан ұшып көтерілгеннен кейін көп ұзамай Маргахаюдың тығыз құрылған ауданына құлады. Қаза болғандардың саны 28 адамды құрады. Ұшқыш, ұшақтың бір қозғалтқышы істен шыққаннан кейін басқаруды жоғалтты. 1995 жылдың 16 қаңтарында "Pink Rose" атымен белгіленген, PK JHF тіркелген Sempati Air Boeing 737 200 ұшағы Адисуципто халықаралық әуежайында сырғып кетті. Бұл апатта жандар зардап шеккен жоқ, бірақ ұшақ жарамсыз деп танылып, бөлшектелді.