Эффи Миллес: Суретшінің моделі және тағдыры

Кіріспе

Шотланд суретшілерінің моделі және әйелі (1828–1897)

2014 жылғы тамыр тарихтық фильм

Эвфемия Чалмерс Милла, Миллас ханымы (Грей туған; 7 мамыр 1828 – 23 желтоқсан 1897) – шотланд суретшілерінің моделі және жазушы, ол Пре-Рафаэлит суретшісі Джон Эверетт Миллаиске үйленген. Ол бұрын өнер сыншысы Джон Раскинге үйленген, бірақ онымен некесі толыққанды болмағандықтан тастап кетті; кейіннен неке күшін жойды. Бұл танымал Виктория дәуіріндегі "махаббат үшбұрышы" пьесалар, фильмдер мен операларда бейнеленген.

Ерте өмір

Евфемия Чалмерс Грей 1828 жылдың 7 мамырында Шотландияның Перт қаласында, адвокат және кәсіпкер Джордж Грейдің (1798–1877) және Фиф округінің шерифінің орынбасары Эндрю Джеймсонның қызы София Маргареттің (1808–1894) отбасында дүниеге келді. Ол Киннулл төбесінің етегінде орналасқан, итальяндық стильдегі Боуэрсвелл үйінде өсті. Бала кезінде ата-анасы оны "Феми" деп лақаптайтын, бірақ жасөспірім шағында "Эффи" деп атала бастады. Оның әпкелері Софи мен Элис көбінесе Джон Эверетт Милле үшін модель болды. 1842 және 1844 жылдар арасында ол Англияның Уорвикшир графтығындағы Стратфорд-эпон-Эйвон қаласының жанындағы Мисс Бьерли басқарған "Авонбанк" мектебінде оқыды, себебі ата-анасы оның шотланд акцентінен құтылуын қалады. Ол "Авонбанкте" әр жылы жүлделер жеңіп, жақсы оқыды, бірақ бауырларының қызыл жегіден қайтыс болуына байланысты анасына көмектесу үшін мектептен алынды.

Джон Раскинмен қарым-қатынасы

Джон Раскин 1841 жылы 12 жасар Грей үшін «Алтын өзеннің патшасы» атты фантастикалық әңгімені жазды, ол кезде ол өзі 21 жаста болған. Грейдің отбасы Раскиннің әкесімен жақсы танысып, олар есейген кезде екеуінің үйленуіне қолдау көрсетті. Бастапқыда тұрақсыз болған уақыттан кейін, ол 1848 жылдың 10 сәуірінде 19 жасында Раскинге үйленді. Айға сапар барысында олар Венецияға барды, онда Раскин өзінің «Венеция тастары» кітабы үшін зерттеу жұмыстарын жүргізіп жатқан еді. Шотландияның Перт қаласында олар Грей отбасының үйі және олардың үйленген жері болған Боуэрсвеллде тұрды. Танысы бойынша, бұл үйде бұрын Раскиннің әкесінің әжесі мен атасы тұрған. 1817 жылы Раскиннің анасы Маргарет, Раскиннің әкесіне күйеуге сұранып келгенде Боуэрсвеллде тұрып, оның қабырғаларында үш қайғылы оқиғаға куә болды (Раскиннің әжесі, атасы және жаңа туған туысы қаза тапты). Осы оқиғалар оның Боуэрсвеллге қатысты қатты фобияға шалдығуына себеп болды, сондықтан ол ұлының Греймен үйлену тойына қатыса алмады. Грей мен Раскиннің екі түрлі мінездері олардың қарама-қарсы басымдықтары арқылы айқын көрінді. Грей үшін Венеция әлеуметтік қарым-қатынасқа мүмкіндік берсе, Раскин жеке зерттеулермен айналысты. Ол әсіресе Ca' d'Oro және Palazzo Ducale (Дож сарайы) суреттерін салуға тырысты, себебі олар австриялық әскерлердің басып алуынан бұрын жойылып қалуы мүмкін деп қорқыды. Сол әскерлердің бірі, лейтенант Чарльз Паулицца Греймен дос болып, Раскин бұлға қарсылық білдірмеді. Кейін оның ағасы және басқалары Раскиннің оны ажырасу үшін, оны келіспеу үшін осы достықты қасақана қолдап отырғанын айтты. Бес жылдан кейін Джон Эверетт Миллеамен кездескенде Грей әлі де бойжеткен қыз еді. Раскин некеге тұруды үнемі кейінге шегеріп отырды. Грей мен Раскин Раскиннің оқуларына назар аударуы үшін бес жыл бойы жыныстық қатынастан бас тартуға келісті. Раскин бұл туралы заңгеріне берген мәлімдемесінде растады: «Көптеген адамдарға тартымды әйелден менің қалай бас тарта алғаным таңғажайып көрінуі мүмкін. Бірақ оның жүзі әдемі болғанымен, оның денесі құштарлықты оятуға лайық емес еді. Керісінше, оның денесінде оны толығымен тоқтатып тастаған белгілі бір ерекшеліктер болды». Раскиннің «денесіндегі ерекшеліктерге» деген жиренісінің себебі белгісіз. Оның жамбас мүшесіне немесе етеккір қанға деген жек көру сезімі болды деген түрлі болжамдар айтылды. Алайда Роберт Брауннелл өзінің «Қуандырмас неке» атты талдауында Раскиннің некедегі қиындықтары қаржылық мәселелерге және Грей мен оның жақын туыстары Раскиннің көп байлығына қол жеткізуге тырысқандығына байланысты болды деп санайды.

John Ruskin wrote the fantasy story The King of the Golden River for Gray in 1841, when she was 12 and he was 21. Gray's family knew Ruskin's father and encouraged a match between the two when she had matured. After an initially unsteady courtship, she married Ruskin on 10 April 1848; she was 19 years old. During their honeymoon, they travelled to Venice, where Ruskin was doing research for his book The Stones of Venice. While in Perth, Scotland, they lived at Bowerswell, the Gray family home, and site of their wedding. It had, coincidentally, previously been the home of Ruskin's paternal grandparents. In 1817, Ruskin's mother, Margaret, during her engagement to Ruskin's father, had stayed at Bowerswell and was witness to three tragic deaths within its walls in quick succession (Ruskin's grandmother, grandfather, and newborn cousin). This caused her to develop a severe phobia concerning Bowerswell, keeping her from attending her son's wedding to Gray. Gray and Ruskin's different personalities were thrown into sharp relief by their contrasting priorities. For Gray, Venice provided an opportunity to socialise while Ruskin was engaged in solitary studies. In particular, he made a point of drawing the Ca' d'Oro and the Palazzo Ducale (Doge's Palace), because he feared they would soon be destroyed by the occupying Austrian troops. One of the troops, Lieutenant Charles Paulizza, made friends with Gray, apparently with no objection from Ruskin. Her brother, among others, later said that Ruskin was deliberately encouraging the friendship in order to compromise her, as an excuse to separate. When she met John Everett Millais five years later, Gray was still a virgin. Ruskin had persistently put off consummating the marriage. Gray and Ruskin had agreed upon abstaining from sex for five years to allow Ruskin to focus on his studies.</blockquote>

Ruskin confirmed this in his statement to his lawyer during the annulment proceedings: "It may be thought strange that I could abstain from a woman who to most people was so attractive. But though her face was beautiful, her person was not formed to excite passion. On the contrary, there were certain circumstances in her person which completely checked it." The reason for Ruskin's disgust with "circumstances in her person" is unknown. Various suggestions have been made, including revulsion at either her pubic hair, or menstrual blood. Robert Brownell, on the contrary, in his analysis Marriage of Inconvenience, argues that Ruskin's difficulty with the marriage was financial and related to concerns that Gray and her less affluent family were trying to tap into Ruskin's considerable wealth.

Джон Эверетт Миллеспен қарым-қатынасы

Грей Раскинге тұрмысқа шыққан кезде Миллестің «Құтылуға шақыру» картинасына модель болды, онда ол түрмеден босатылған шотланд бункерінің адал әйелі ретінде бейнеленген. Кейін Милле олардың Шотландияға саяхатына қатысып, сыншының көркемдік қағидаларына сәйкес Раскиннің портретын салу үшін олармен бірге болғанда, Миллемен жақын қарым-қатынасқа түсті. Осы уақыт ішінде, Троссахтардағы Бриг-о-Түркте олар ғашық болды. Оның күйеуінің портретін салғанда Милле Грейдің көптеген суреттері мен эскиздерін жасады. Ол сондай-ақ өзінің, Грейдің және Раскиннің күлкілі карикатураларын достарына жіберді. Ол оның кейбір туындыларын көшірді. Лондонға оралғаннан кейін Грей отбасына бару үшін Раскиннің қолынан келді. Ол неке сақинасын қайтарып, ажырасу туралы өтініш жазу ниетін білдіретін хат жолдады. Отбасы мен беделді достарының қолдауымен ол бұл мәселені жалғастырып, қоғамда шу тудырды. 1854 жылы «ұзаққа созылған бедеулік» негізімен олардың некесі жойылды.

Джон Эверетт Миллеске үйлену

1855 жылы Джон Миллеге тұрмысқа шығып, сегіз балаға ие болды: 1856 жылы туған Эверетт; 1857 жылы туған Джордж; 1858 жылы туған Эффи; 1860 жылы туған Мэри; 1862 жылы туған Элис; 1863 жылы туған Джеффри; 1865 жылы туған Джон; және 1868 жылы туған Софи. Олардың кіші ұлы Джон Гил Милла танымал құс суретшісі және бағбан болды. Грей күйеуінің көптеген туындыларында модель болды, әсіресе 1856 жылғы "Peace Concluded" (Бейбіт келісім) картинасында, ол оны сұлулық пен өнімділіктің символы ретінде бейнелейді. 1885 жылы күйеуі королева Викторияның баронеті дәрежесіне көтерілді, ол Миллаистің баронеті, Палас Гейтте, Сент Мэри Аббот приходында, Мидлсекс округінде және Сент-Уэнде, Джерси аралында болды. Күйеуінің дәрежесі жоғарылғаннан кейін Эффи Леди Миллаи деген аталымды пайдалану құқығына ие болды. Раскин Ла Тушқа қызығушылық танытты және оған 18 жасқа толғанда үйленуге ұсыныс жасады. Розаның ата-анасы алаңдап, Грейге хат жазып, Раскин туралы күйеу ретіндегі пікірін сұрады. Ол оны "құғындаушы" деп сипаттады. Құдалық бұзылды.

Милеасқа әсері

Грей Милланың мансабын тиімді басқарып, көбінесе оның суреттерінің тақырыптарын таңдауда оған көмектесті. Оның күнделігі күйеуінің өнеріне деген жоғары құрметін көрсетеді, ал оның туындылары некеден кейін де бірнеше жыл бойы Пре-Рафаэлит стилінде танылатын болды. Алайда, Милла ақырында Пре-Рафаэлиттердің егжей-тегжейге берілгендігінен бас тартып, еркін стильде сурет салуға көшті, бұл оған жұмсалған уақыт пен еңбек үшін көбірек туынды жасауға мүмкіндік берді. Көптеген суреттерінің шабыты оның әйелімен бірге өткен отбасылық өмірі болды, ол көбінесе балалары мен немерелерін модель ретінде пайдаланды. Милла сондай-ақ, сол кезде жасөспірім болған қайын қарындасы Софи Грейді 1850 жылдардың ортасы мен аяғындағы бірнеше әсерлі суреттердің негізі ретінде қолданды, бұл олардың өзара ғашықтығы туралы пікірлерге әкелді.

Кейінгі өмір және өлім

Грей 1850 жылғы 20 маусымда королева Викторияға ресми түрде таныстырылды. Бұл шараны оның Лондондағы досы және көршісі Леди Дэви ұйымдастырды, ол сондай-ақ королеваның күтімші қыздарының бірімен дос болды. Дегенмен, Раскиннің некесін жоюы оны королева қатысатын шаралардан шеттетуге себеп болды. Оның әлеуметтік жағдайына теріс әсер етті, бірақ қоғамдағы көптеген адамдар оны қабылдауға және оның мәселесін жайлылықпен қарастыруға дайын болды. 1896 жылғы тамызда Миллестің қайтыс болуынан кейін он алты ай өткен соң Грей 1897 жылғы 23 желтоқсанда Боуэрсвеллде қайтыс болды. Ол 21 жасында қайтыс болған ұлы Джордждың қасында Перттегі Киннулл шіркеуінің зиратында жерленді, ол Миллестің «Тыныштық аңғары» картинасында бейнеленген. Грейдің әкесі 1870 жылы Киннулл шіркеуіне Миллестің үлгілеріне негізделген Батыс терезесін сыйлаған. Оның хаттары қайтыс болғаннан кейін «Эффи Венецияда: Джон Раскинмен әлеуметтік өмірдің суреті, 1849-52 жж.» (1965) және «Босату тәртібі: Джон Раскин, Эффи Грей және Джон Эверетт Миллестің тарихы, алғаш рет жарияланбаған хаттары бойынша» (1948) еңбектерінде жарияланды.