Кіріспе
Конустық тесік кесіледі, соның арқасында бекіткіш бетке тегіс орналасады. Өндірісте, контерск (символ: ⌵) – өндірілген бұйымға кесілген конустық тесік немесе мұндай тесік кесуге арналған кескіш. Көп қолданылатыны – контерск бұрандасының, бұрандасының немесе қаптама бұрандасының басы тесікке орналасқанда, айналасындағы материалдың бетімен бір деңгейде немесе одан төмен тұруына мүмкіндік беру (керісінше, контрбор тесіктің түбін жалпақтайды, ол көлбеу басты бұрандамен қолданылуы мүмкін). Контерск бұрғылау немесе ұңғылау операцияларынан қалған шұғылдыларды жою үшін де қолданылуы мүмкін, осылайша өнімнің сапасын жақсартады және қауіпті өткір жиектерді кетіреді. Контерск (кескіштің) негізгі геометриясы жоғарыда сипатталғандай (тек осьтік жылжу) және басқа да фрезерлеу қолданымдарына (қолмен жылжу) қолданылуы мүмкін. Сондықтан, контерсктер пішіні, функциясы және кейде атымен бұрышты ұштармен (бұрышты ұштары бар фрезерлермен) ұқсас келеді. Кескіштің атына қарамастан, пайда болатын бет конустық қиық (осьтік жылжуда) немесе екі жазықтықтың қиылысуы үшін бейіштелген бұрыш (қолмен жылжуда) болуы мүмкін.
In manufacturing, a countersink (symbol: ⌵) is a conical hole cut into a manufactured object, or the cutter used to cut such a hole. A common use is to allow the head of a countersunk bolt, screw or rivet, when placed in the hole, to sit flush with or below the surface of the surrounding material (by comparison, a counterbore makes a flat bottomed hole that might be used with a socket head capscrew). A countersink may also be used to remove the burr left from a drilling or tapping operation, thereby improving the finish of the product and removing any hazardous sharp edges. The basic geometry of a countersink (cutter) inherently can be applied to the plunging applications described above (axial feed only) and also to other milling applications (sideways traversal). Therefore, countersinks overlap in form, function, and sometimes name with chamfering endmills (endmills with angled tips). Regardless of the name given to the cutter, the surface being generated may be a conical chamfer (plunging applications) or a beveled corner for the intersection of two planes (traversing applications).
Түрлері
Қалыпты қарсы бұрыш Жіп түрі60°82°Америкалық дюймді бұрандалар (UNC, UNF, UNS)90°ISO метрикалық100°Британдық империялық дюймді бұрандалар (BA, BSF, BSW және т.б.), Бірыңғай ұлттық (яғни дюймдік өлшем) Әуе шаруашылығы бекіткіштері110°120°
Өңдеу
Контр-суқұйғыш көптеген құралдарда қолданылуы мүмкін, мысалы: бұрғыларда, бұрғылау станоктарында, фрезерлік және токарлық станоктарда.
Кескіш тесікті кескіш
Крос-орау, "Уэлдон стилі" немесе "нуль флейта" - конустың бүйірінен өтетін тесігі бар, конус пішіндес кескіш жиегі бар құрал. Тесік пен конустың қиылысы құралдың кескіш жиегін қалыптастырады. Конус толық симметриялық емес, себебі құрал айналғанда конус кескіш жиектен артқа шегілуі қажет, бұл жұмыс кеңістігін қамтамасыз етеді. Егер мұндай болмаса, кескіш жиекте жұмыс кеңістігі болмайды және материалды кесіп алудың орнына сырғып қалады. Бұл жұмыс кеңістігі кесу жеңілдетуі деп аталады. Бұл құралдарды ең жақсысы бұрандалаған жиекті кетіру үшін қолдануға болады, мұнда алдыңғы өңдеу кезінде пайда болған тікпелерді сыртқы түрі мен қауіпсіздік үшін жою қажет, бірақ оларды жұмсақ материалдарда (мысалы, ағаш немесе пластик) бұрандаға арналған тесік жасау үшін де пайдалануға болады.
Флатерлі кескіш
Флатталы контрсинк кескіші бұрғыланған тесіктің кіреберісінде кең тік бұрышты жасау үшін қолданылады. Бұл, қарсы батқан бас бұранданың дұрыс орналасуын қамтамасыз ету үшін немесе екінші өңдеу операциясы, мысалы, бұранда шабу үшін бағыт беру үшін қажет болуы мүмкін. Контрсинк кескіштері алты жиі қолданылатын бұрышпен шығарылады: 60°, 82°, 90°, 100°, 110° немесе 120°, олардың ең көп таралғандары – 82° және 90°. Бірыңғай бұранда стандартына сәйкес келетін қарсы батқан бас бұрандалар көбінесе 82° бұрышқа ие, ал ISO стандартына сәйкес келетін бұрандалар көбінесе 90° бұрышқа ие. Әуе-ғарыш өнеркәсібінде қарсы батқан бекіткіштер әдетте 100° бұрышпен жасалады.
Артқы қарсы тұздық
Арқадағы тесік кеңейткіш, сондай-ақ енгізілмелі тесік кеңейткіш деп те аталады, қиын қол жетімді жерлерде қолданылатын екі бөліктен тұратын тесік кеңейткіш. Бір бөлігі – жұмыс дайындамасындағы бұрыннан бар тесікке енгізілетін стержень, ал екінші бөлігі – стерженьге бекітілетін немесе орналасқаннан кейін одан шығатын кескіш. Бұл басқа да "арқалық" механикалық өңдеу түрлерімен салыстыруға болады, мысалы, арқалық нүктелік өңдеу, арқалық тесік ашу, арқалық кеңейту, арқалық фрезерлеу және арқалық бұрыштарды алып тастау. Ортақ принцип – жұмыс дайындамасының шпиндель бетінен қарама-қарсы жағында механикалық өңдеу операцияларын жүргізу, бұл "екінші операцияны" орнату қажеттілігін жояды. Бұл бірнеше жағынан орнату уақытын және ыңғайсыздықтарды азайтады. Бұл тек аударып қою, тазалау, қайта бекіту сияқты қадамдарды болдырмайды ғана емес, сонымен қатар, бірінші орнатудың базалық нүктесіне қатысты жоғары концентриктілікке, параллелизмге және тік бұрыштылыққа күш-жігер жұмсамай-ақ қол жеткізуге мүмкіндік береді (дәлдікті тексеру арқылы).
Жылдамдық, тамақтану және әуендеуден аулақ болу
Контрсумкалы кескіштермен кескенде, көп жағдайда дірілдеуді болдырмау қиын. Әдеттегідей машина жасауда, орнату қысқарақ және қатаңрақ болса, соғұрлым жақсы. Жоғары сапалы флюттері бар контрсумкалы кескіштерде кейде флюттер (немесе кем дегенде бір флют) біркелкі емес қадаммен орналасқан болады. Бұл қадамның өзгеруі кескіш жиектерінің гармониялық әрекетке түсуіне және толқынды бет пайда болуына мүмкіндік азайтады. Бұл беттік толқын кескіш жиектерінің беттік жылдамдығына, материал түріне және қолданылатын қысымға (немесе азық беру жылдамдығына) байланысты; бір рет пайда болғаннан кейін оны жою қиын. Азық беру жылдамдығы тым төмен болса, дірілдеу қаупі артады. Көптеген машина жасау операцияларындағыдай, дірілдеуге тиімді жауап – жылдамдықты төмендету және азық беруді арттыру. Бұрғылау станогында ең төменгі шпиндель жылдамдығы көбінесе ең жақсы нәтиже береді. Айналмалы жылдамдықты қолмен басқарылатын электр бұрғысында, шпиндель жылдамдығын төмендету үшін иінтікті жеңіл қысып ұстаған жөн. Қолмен контрсумкалау (құралды қуатты шпиндельде пайдалануға қарағанда) көбінесе дірілдемейтін жақсы нәтижелерге қол жеткізеді. Баяу жылдамдық пен сезімтал азық беру дірілдеуді болдырмауға көмектеседі. Төртінші дюймдік алтыбұрышты сабы бар контрсумкалы кескішті индекстелетін біттерге арналған бұрандалы тұтқамен бекітуге болады.
Қалыпты суға бату
Формалық қарсы бұрғылау, сондай-ақ ұяшық жасау деп те аталады, – бірнеше бөліктің қарсы бұрғылаулары бірімен-бірі бекітілгенде құрылымның беріктігін арттыру үшін металл жапырақшаға жасалатын қарсы бұрғылау. Формалық қарсы бұрғылауды жасау үшін екі әдіс бар: монета тәрізді ұяшық жасау және өзгертілген радиус тәрізді ұяшық жасау. Жеткілікті қалың жапырақшалардағы мұндай ұяшықтарға тікелей бұранда салу арқылы, жапырақшаға гайканы дәнекерлеудің қажеттілігі мен шығындары болмай, бұрандалы бекіткіш орнатуға болады. Бұл құрылымдық стиль қазіргі тұрмыстық техникада жиі қолданылады, себебі ол өнімнің бағасын төмендетуге мүмкіндік береді, ал жапырақша жеткілікті қалың болса, сапасы да жақсы болуы мүмкін.