Кіріспе

"Аспен шайқасы" – Хантер С. Томпсонның 1970 жылғы 1 қазанда жарияланған "Роллинг Стоун" журналындағы мақаласы. Журналдың мұқабасында "Freak Power in the Rockies" деген тақырыпты қысқаша хабарламасы жарияланды, ал мақала кейіннен "Ұлы акула аулау" жинағында осы атаумен қайта басылды. Мақаланың негізгі тақырыбы – 1969 жылғы Колорадо штатының Аспен қаласындағы мэр сайлауы, әсіресе заңгер, "мотоциклші" және қалыпты ережелерге бағынбайтын тұрғын Джо Эдвардстың үміткерлігі. Сондай-ақ, мақалада Томпсонның келесі жылы Колорадо штатының Питкин округінің шерифіне кандидат болғанда қолдануға тиіс Freak Power платформасы туралы мәліметтер келтіріледі.

Өмірбаян

Сәтті болмаса да, Эдвардстың науқаны айналасындағы аймақтардан "фриктердің", "бастардың" және "қалың қоғамнан шеттегендердің" қолдауын жинақтауға жасаған тытысымен ерекшеленді – бұл "Фрик күші" деп аталды. Эдвардс үшін жарыста де-факто науқан жетекшісі болған Томпсон мақаланың көп бөлігін Аспеннің жергілікті саясатына және оны қолдаған бекінген саясаткерлерге арнады. Мақала, бір жағынан, қысқа мерзімді пайда немесе даңқ үшін сайлаушылардың өмір сапасын құрбан ететін саясаткерлерге қарсы айқай болып табылады, екінші жағынан, шеттетілгендердің билікті алу мүмкіндігіне қатысты үміттерді ұсынады. Ол науқанның басталуынан сайлауға дейінгі дайындық кезеңіне дейін, содан кейін нәтижелері мен олардың болуы мүмкін әсерлерін баяндайды.

Қала әкімі сайлауының нәтижелері

1969 жылғы қала әкімі сайлауында да, 1970 жылғы шериф сайлауында да Эдвардс пен Томпсон консервативті кандидаттарға шамалы айырмамен жеңілді. Қала әкімі сайлауы кезінде демократтар мен республикашылдардың коалициясы (пошта арқылы дауыс беру және күдікті дауыс бұрмалаулармен бірге) Эдвардсты 6 дауыспен жеңіп шықты (Эдвардсқа 5 бюллетень келгенімен, олар санауға уақытында жетпеді), бұл Томпсонның Аспен және жалпы Америка оның ойлағаннан да радикалды болуы мүмкін деген күдігін растады, сондай-ақ жергілікті немесе ұлттық деңгейде "Freak Power" науқаны сәтті болуы мүмкін деген ойға келді.

Томпсонның шерифтік кампаниясы

Келесі жылы Томпсон өзін шерифтік лауазымға сайлау үшін үгіт науқанын ұйымдастырды. Ол агрессивті радикализмді, бұрынғы Freak Power науқанымен салыстырғанда жоғары деңгейдегі ұйымдастыруды, көптеген дау-дамай мен қауіп-қатерді, сондай-ақ кейбір жеңіл ойыншылық сәттерді біріктірді. Оның алдын ала бағдарламасында алты тармақ болды, оның ішінде: "Барлық қалалық көшелерді пневматикалық бұрғылармен (jackhammers) қиратыңыз" және "көшелерді бірден жоғары көтеріңіз". Барлық қоғамдық қозғалыс жаяу және қалалық полиция күштері күзететін велосипедтер паркі арқылы жүзеге асырылатын болады. "Аспен" атауын халық референдумы арқылы "Қалың қала" (Fat City) деп өзгертіңіз. Бұл ашкөздердің, жерді тонаушылардың және басқа да адам тектес жануарлардың "Аспен" атауынан пайда табуына жол бермейді. Бұл шошқаларды тебу керек, сындырып, елді аралап жүруге мәжбүр ету керек". "Есірткі сатуды қатаң бақылауға алу керек. Шериф ретіндегі алғашқы қадамым сот алаңында бастинадо платформасын және адал есірткі сатушыларын тиісті түрде жазалау үшін акциялар жиынтығын орнату болады. Жыл сайын осы сатушылар миллиондаған адамдарды миллиондаған доллардан алаяқтап отырады. Шерифтің кеңсесінің жалпы философиясы – ешқандай құнды есірткі ақшаға сатылмауы керек". "Осы жерде тұратын емес адамдарға аң аулау мен балық аулауға тыйым салу керек, бірақ резиденттің қол қойған ұсынысын алғандар ғана рұқсат ала алады, және ол резидент емес адам жасаған кез келген бұзушылық немесе зәбір-зоққы үшін заңды түрде жауапкер болады. Осы тәсілмен жүздеген немесе мыңдаған адамдарды осы жерде тұратын жануарларды, балықтарды және құстарды қорғауға жеке жауапкершілікке тарту арқылы біз, іс жүзіндегі аң аулау қорығын құруымыз мүмкін, егер бұл қанға жанымды құмарлар әр күзде осы жерге өздері көргеннің бәрін ату үшін ағылып келсе, бізге міндетті түрде қатаң шектеулер қойылмайды". "Шериф және оның орынбасарлары жұрт алдында қарулы жүрмеуі керек. Соңғы уақытта болған барлық қалалық тәртіпсіздіктер, атыс-шабыстар және қанды оқиғалар (оқ атысқандармен байланысты) қорқынышқа ұшыраған полиция қызметкерлерінің тудырған". "Шерифтің кеңсесінің саясаты – жерді тонаумен айналысатын барлық адамдарды қатыгездікпен мазалау болады". Томпсон консервативті округтің көптеген лауазымды тұлғаларын және бюрократтарын жұмыстан босатуға уәде берді және шашын қырқып, экипаж кесу, бұрынғы армия, республикалық өкілді "Менің ұзын шашты қарсыласым" деп атады. Науқан кезінде Томпсонға түскен қауіп-қатерлердің бірі – округте динамит ұрланғаннан кейін қала әкімдігіне жіберілген хат, егер Томпсон сайланса ғана жарылғыш заттар қолданылатынын мәлімдеді. Бұл Томпсонның үйі мен Вуди-Крик, Колорадодағы науқандық штабын сайлау түнінде қарулы лагерьке айналдырды, күзетшілер қарумен және фонарьлармен аумақты күзетті. Ақырында, "Томпсонды шерифтік лауазымға" науқаны да сәтсіз аяқталды, ішінара республикашылдар мен демократтардың кейбір маңызды сайлауларда бір-біріне қарсы тұрмау туралы келісіміне байланысты, барлық "Томпсон емес" дауыстар бір үміткерге есептелді, және ішінара Томпсонның сайлаудан аз уақыт бұрын Rolling Stone журналында жариялаған мақаласына байланысты, ол өзінің стратегиясын ашты. Томпсон сайлауда қарсыласына 204 дауысқа қарсы 173 дауыспен жеңілді. 1970 жылдың қараша айында Аспендегі Freak Power көтерілісін қолдаған редакциондық мақала жариялаған The Nation басылымының редакторына жазған хатында Томпсон: "Times пен The National Observer ешқайсысы біздің алдымызда мескалин платформасы бар балабақшаларға тікелей шабуыл жасағанымызды айтқан жоқ" деді. Томпсон жеңілісіне бейімделіп, The New York Times газетіне: "Егер біз Аспенде жеңе алмасақ, онда басқа жерде де жеңе алмаймыз" деді.