Кіріспе
Сайлау
2005 жылғы Нью-Йорк қаласы мэрін сайлау 2005 жылғы 8 қарашада, сейсенбі күні өтті, онда қолданыстағы республикалық мэр Майкл Блумберг демократтардың үміткері, Бронкстың бұрынғы округ басшысы Фернандо Феррерді айқын басымдықпен жеңді. Бірнеше үшінші партия өкілдері де мэрлікке қатысты. Блумберг бес округтің төртеуінде жеңіске жетті, ал Бронкс округінде жеңіске ие болмады. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, 2005 жылғы сайлау – республикашылдардың Нью-Йорк қаласының мэрі болып сайлануының соңғы реті және республикашылдардың Бруклинде жеңіске жеткен соңғы реті. (Блумберг 2007 жылы Республикалық партиядан шығып, тәуелсіз тіркелді, бірақ 2009 жылы Республикалық партия оны қайта сайлауға ұсынды.)
Өмірбаян
Шілде айында әкімдікке үміткерлер сайлау комиссиясына тіркелу үшін қажетті қол жинау парақшаларын тапсырды.
Науқан
Том Огнибен салықты қысқарту, білім беру реформасын қолдау платформасымен және қала әкімі Блумбергтің темекі шешуге тыйым салуына қарсы бағытпен сайлауға түсті. Ол Консервативтік партияның қолдауын алуы күтілді. Ол 8100 қол жинады, бұл алғашқы сайлауға қатысу үшін қажетті 7500 қолдан 600-ге артық еді. Алайда, Блумбергтің штабы көптеген қолдардың жарамдылығына күдік тудырды, нәтижесінде Огнибененің 5848 жарамды қол қойылған қолдары қалды және ол дауыс беру бюллетенінде тіркелмей қалды. 25 тамызда федералды судья Огнибенені республикалық бюллетеньге енгізуге рұқсат бермеді. Блумберг штабының алғашқы телеарналық жарнамалары 18 мамырда ағылшын және испан тілдерінде көрсетілді.
Бекітулер
Огнибені 10 ақпанда Куинс округі республикалық комитетінің жетекшілері мақұлдады.
Салдары
Огнибен 25 тамызда республикалық партияның тікелей сайлауға қатысу құқығын сотта даулағанмен, оның шағымы қабылданбады.
Науқан
3 тамызда Фернандо Феррер сайлау науқанына арналған жарнамаларын көрсетуге кірісті. 12 тамызда Гиффорд Миллердің сайлау штабы өз телеарналық жарнамаларын іске қосты. Демократтық кандидаттар алғашқы пікірсайыстарын 16 тамызда өткізді. Энтони Вайнердің сайлау науқаны 19 тамызда, бастауыш сайлауға дауыс берушілерді тіркеу күні аяқталған күні, телеарналық жарнамаларын іске қосты. Демократтық кандидаттар 21 тамызда екінші теледидарлық пікірсайысын өткізді; тікелей эфирдегі пікірсайысты WCBS және The New York Times ұйымдастырды.
Бекітулер
1 қыркүйекте Фернандо Феррерді қалалық контроллері Билл Томпсон және ACORN қолдады. 3 қыркүйекте «Нью-Йорк Таймс» газеті Демократиялық партияның ішкі сайлауында Феррерді қолдады. Демократиялық кандидаттар екі соңғы пікірталас өткізді, біріншісі 7 қыркүйекте WNBC арнасында, екіншісі 8 қыркүйекте WABC арнасында өтті. 10 қыркүйекте пастор Аль Шарптон Феррерді қолдады. Ішкі сайлауға дейін Феррерді Нью-Йорк штатының бас прокуроры Элиот Спитцер, Карл Макколл, Джеральдин Ферраро, Шелдон Сильвер, Көлік жұмысшылары кәсіби одағы, Бронкс округінің әкімі Адольфо Каррион және Рут Мессингер қолдады. Феррерді сондай-ақ, конгрессмендер Жозеф Кроули, Грегори Микс, Майор Оуэнс, Хосе Э. Серрано, Эдолф Таунс және Нидия Веласкес қолдады.
Нәтижелер
Демократиялық алғашқы сайлау нәтижелері:
Аймақ Фернандо Феррер Энтони Вайнер C. Вирджиния Филдс Гиффорд Миллер Кристофер Х. Бродеур Артур Пиколо Майкл Блумберг (жазу арқылы) Басқа жазу Манхэттен Бронкс Бруклин Квинс Стейтен-Айленд
Демократиялық алғашқы сайлау 13 қыркүйекте өтті, алғашқы нәтижелер Фернандо Феррердің 39,95% дауыс алғанын көрсетті, бұл екінші орын алған Энтони Вайнермен қайта сайлау өткізбеу үшін қажетті 40%-тан аспады. Вайнер бастапқыда сайлауды жалғастыруға ниеттенгендей көрінгенімен, келесі күні таңертең Феррерге жеңілісті мойындады. Дегенмен, қалалық сайлау комиссиясы 27 қыркүйекте, сейсенбі күні өтетін 12 миллион долларлық сайлауды өткізуге және тіпті қосымша пікірталас ұйымдастыруға талап етті. Бұл екі кандидаттың да сайлауды тоқтату үшін қолдау көрсеткен сотқа шағымдануына себеп болды. Соңғы дауыс санауы Феррердің 40%-дан сәл астам дауыс алғанын көрсеткеннен кейін бұл қадамнан бас тартылды.
Консервативті
Республикашылдар партиясының іріктеу сайлауынан шеттетілгеніне қарамастан, Том Огнибен Консервативтік партиядан үміткер ретінде сайлауға түсті.
Тәуелсіздік
28 мамырда Тәуелсіздік партиясы Майкл Блумбергті қайта сайлауға дауыс берді.
Либералдық
Нью-Йорк либералдық партиясы Блумбергті мақұлдады.
Жасыл
Манхэттен колледжінің тарих профессоры Энтони Гронович Жасыл партияның мэрлікке үміткері болды. Гронович қолжетімді тұрғын үйді күшейтуге, жаңаруға жарамды энергия көздерін қолдауға және Нью-Йорк қалалық университетінде тегін білім беруді қамтамасыз етуге ұмтылды. Ол туралы "The Villager" газетінде мақала жарияланды.
Либертариандық
Одри Силк, бұрынғы Нью-Йорк полиция қызметкері, қоғамдық белсенді және NYC Citizens Lobbying Against Smoker Harassment ұйымының негізін қалаушы, 2005 жылдың 16 сәуірінде партиядан кандидат ретінде ұсынылды.
Науқан
2005 жылғы мэр сайлауының маңызды мәселелері білім беру, салықтар, қылмыс, көлік, қоғамдық тұрғын үй, ұлттық қауіпсіздікке қаржыландыру және қалалық бюджет болды. 2005 жыл бойына Нью-Йорк қаласы 2012 жылғы Олимпиада ойындарын өткізуге үміткер болды, себебі Нью-Йорк финалға өткен қалалардың бірі еді. 6 маусымда жоспарланған Вест-Сайд стадионына Қоғамдық билік органдарының бақылау кеңесінен қолдау көрсетілмеді, себебі Ассамблея спикері Шелдон Сильвер және Мемлекеттік сенаттың көпшілік көшбасшысы Джозеф Бруно оған дауыс беруден бас тартты. Осының нәтижесінде, жаңа Mets стадионы, кейіннен Citi Field аталған, қала әкімі Блумбергтің қайта қарастырылған үміткерліктің негізгі бөлігі ретінде қолдауын алды. 6 шілдеде ХОК 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын Лондонда өткізуге шешім қабылдады. 23 қазанда Феррер «Тұрғын үй иелерінің мүліктік жеңілдігі» (Home Owner Property Exemption), яғни 100 000 доллардан кем құны бар үй иелеріне салық жеңілдігін ұсынды. 6 қазанда Аполлон театрында сағат 19:00-ден 20:30-ға дейін Фернандо Феррер мен Том Огнибененің қатысуымен мэрлік пікірсайыс өтті, ал қала әкімі Майкл Блумберг қатыспады. Жалпы сайлауға сайлаушыларды тіркеудің соңғы күні 2005 жылдың 14 қазаны болды. Фернандо Феррер мен Майк Блумберг арасындағы алғашқы мэрлік пікірсайыс 30 қазанда WABC телеарнасында көрсетілді. Феррер мен Блумберг 1 қарашада WNBC және Нью-Йорк қаласының сайлауалды қаржыландыру кеңесі ұйымдастырған пікірсайыста тағы да қатысты. Жалпы сайлау 8 қарашада өтті. Нью-Йорк қалалық кеңесінің мүшелері, сондай-ақ округ әкімі, қалалық бақылаушы, қоғамдық қорғаушы және округ прокуроры лауазымдарына да сайлау өтті. 8 қараша күні сағат 22:30-да Фернандо Феррер Уолдорф Астория қонақ үйінде сөйлеген сөзінде Майкл Блумбергтің жеңісін мойындады. Блумберг 2006 жылдың 1 қаңтарында екінші мерзімге қызметке кірісті.
Бекітулер
Блумбергті бұрынғы мэрлер Руди Джулиани мен Эд Кох, Жанин Пирро, Герман Бадильо, бұрынғы конгрессмен пастор Флойд Флейк, пастор Кальвин Баттс және көптеген танымал жергілікті демократтар, партиялық шекараны кесіп өтуге шешім қабылдағандар қолдады. 23 қазанда Блумбергті Newsday және The New York Times жалпы сайлауға қолдады. The New York Times Блумбергтің «Нью-Йорк тарихындағы ең ұлы мэрлердің бірі» бола алатынын жазды; алайда газеттің редакциялық алқасы оның «саяси науқандарына жұмсаған шексіз, артық шығындарын» сынға алып, «тең емес жарыс алаңы» жасайтынын айтты. Демократтардың кандидаттығын жеңгеннен кейін, 16 қыркүйекте сенаторлар Чак Шумер мен Хиллари Клинтон Феррерді қолдады. 19 қыркүйекте Феррер SEIU Local 1199 ұйымының қолдауын алды. 23 қыркүйекте бұрынғы қала әкімі Дэвид Динкинс оны қолдады. Феррерді 27 қыркүйекте Жұмысшы отбасылар партиясы қолдады, бірақ сайлау күні оның аты бұл партияның тізімінде көрсетілмеді. Эндрю Куомо 29 қыркүйекте Феррерді қолдады. 20 қазанда Феррер Билл Клинтонмен бірге Оңтүстік Бронкстағы Шарлотта көшесінде сайлауалды науқан жүргізді.
Сауалнама жүргізу
Көздері Дата Үлгі мөлшері Қателік маржасы Феррер (D) Блумберг (R) Квиннипиак университеті 10 қараша, 2004 45% 40% Квиннипиак университеті 19 қаңтар, 2005 43% 43% Квиннипиак университеті 2 наурыз, 2005 47% 39% Марист колледжі 23 наурыз, 2005 49% 42% Квиннипиак университеті 30 наурыз, 2005 46% 40% Марист колледжі 27 сәуір, 2005 38% 51% Марист колледжі 27 сәуір, 2005 38% 51% Квиннипиак университеті 11 мамыр, 2005 38% 47% Марист колледжі 10 маусым, 2005 46% 45% Квиннипиак университеті 22 маусым, 2005 37% 50% Квиннипиак университеті 19 шілде, 2005 36% 52% Марист колледжі 22 шілде, 2005 36% 52% Марист колледжі 9 тамыз, 2005 36% 52% The New York Times 22-28 тамыз, 2005 718 RV ± 5.0% 32% 54% Квиннипиак университеті 20 қыркүйек, 2005 38% 52% Марист колледжі 27 қыркүйек, 2005 38% 53% Марист колледжі 12 қазан, 2005 32% 59% Квиннипиак университеті 12 қазан, 2005 32% 60% Квиннипиак университеті 25 қазан, 2005 30% 61% Пейс университеті 27 қазан, 2005 27% 58% The New York Times 21-26 қазан, 2005 758 RV ± 4.0% 30% 57% Марист колледжі 1 қараша, 2005 31% 62% Квиннипиак университеті 1 қараша, 2005 31% 59% Марист колледжі 4 қараша, 2005 30% 64% Квиннипиак университеті 7 қараша, 2005 30% 68%