Кіріспе

Американдық мотоцикл жарыскері Эрик Ф. Бюэлл (2 сәуір 1950 жылы Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында туған) – ақырында Harley Davidson Corp. корпорациясымен біріккен Buell Motorcycle Company компаниясының негізін қалаушы, бұрынғы төрағасы және бас техникалық директоры. Бюэлл – заманауи жарыс мотоциклі технологиясының новаторы. Бюэлл сонымен қатар Erik Buell Racing компаниясын құрған.

Алғашқы жылдар

Бьюэлл Пенсильвания штатының Гибсония қаласындағы фермада өсті және жас кезінен-ақ техниканы жөндеуді үйренді. Оқушы шағында Бьюэлл мотоцикл теуіп бастады. Оның алғашқы мотоциклі итальяндық Parilla 90cc мопеді болды. Кейін ол Питтсбург университетіне түсті.

Мотоциклдер және мотоцикл жарыстары

Бьюэлл 20 жасында жол жарыстарына қызығушылық танытудан бұрын мотокроста жарысты. Ол AMA 'Superbike' класында Ducati мотоциклінде және 'Formula One' класында Yamaha TZ750 мотоциклінде жартылай уақыт жол жарысына қатысты, тіпті Yamaha-ның жарыс бағдарламасы ескіргеніне қарамастан. Осы кезеңде Бьюэлл күндіз мотоцикл механикі болып жұмыс істесе, кешкі уақытта Питтсбург университетінде инженерлік мамандығын оқыды. 1979 жылы инженерлік диплом алғаннан кейін, Бьюэлл Милуокиге жұмысқа орналасу үшін сұхбатқа барып, "есікке кіру үшін күш салып жұмысқа орналдым", - деді ол. Harley Davidson-да жұмыс істеген кезінде ол жаңа мотоциклдердің концепцияларын жасауға қатысты, Porsche компаниясымен бірлескен "Nova" V4 бағдарламасын әзірледі, сондай-ақ резеңкелі тіреуіштерде орналасқан қозғалтқыштарымен танымал FXR сериялы крейсерлердің шасси дизайнының тұрақтылығын арттыру және жетілдіруге жауапты болды. Бьюэлл өзінің жарыс тәжірибесін пайдаланып, Harley Davidson мотоциклін қалыпты пайдалану шегінен тыс сынап, H D компаниясында шассиді электрондық түрде сынау жүйесін енгізді, бұл олардың басқаруын едәуір жақсартты.

Бартон

1981 жылы Бьюэлл Ұлыбританияда орналасқан, жеке меншік шағын, жалпы мақсаттағы қозғалтқыш өндіруші Бартон компаниясы туралы білді. Ол олардың сумен салқындатылатын 750 см³ көлемді, екі тактылі Square Four қозғалтқышымен жабдықталған, шектеулі тізбекте шығарылған жарыс мотоциклін сатып алды. (Бартон 1980 жылғы «Silver Dream Racer» фильмінде маңызды рөлде болған.) Мотоциклдің сапасы нашар болды және арзан материалдардан жасалған еді. Қозғалтқыш көптеген мәселелерге толы болды. Бьюэлл өзінің инженерлік тәжірибесінің арқасында қозғалтқышты жақсарта алатынына сенді. Бөлшектер бұзылғанда, ол оларды қайта жасап, сенімділігін арттырды, сондай-ақ көптеген жағдайларда өзгерістері арқылы өнімділігін де арттырды. Шассині түзетуге мүлдем болмады, сондықтан Бьюэлл өзінің шассиін жобалады. Қозғалтқыш көбінесе жарысты аяқтамай тұрып істен шығып қалатын. Бьюэлл өзінің мотоциклінің прототипін 1982 жылдың жазында Поконо спидвейінде өткен AMA ұлттық жарысында сынап көрді. Ол оны RW750 (RW – Road Warrior дегенді білдіреді) деп атады. Талладегада (Алабама штаты, АҚШ) сынақтар кезінде RW750 ең жоғары жылдамдығы тіркелді. Ол 500 см³ көлемді қозғалтқыштар басымдығымен көзге түсетін Формула 1 класында жарысты (Бартон қозғалтқышы 1978 жылға дейін жасалған және AMA ережелері бойынша осы кластың қатарына қосылған). Ол жергілікті клубтарда, өте қуатты, бірақ жетілмеген қозғалтқышына қарамастан, біршама сәттілікке қол жеткізді. 1982 жылы Бартон компаниясы жабылды, ал Бьюэллге барлық қосалқы қозғалтқыштар мен бөлшектерді, сызбаларды, сондай-ақ қозғалтқышты өндіру және сату құқығын сатып алу мүмкіндігі ұсынылды. Бьюэлл осы мүмкіндікті пайдаланды, бірақ тасымалдау кешіктірілді, сондықтан ол 1983 жылғы жарыс маусымында осы жаңа жабдық пен білімді қолдану мүмкіндігінен айырылды. Бұл қозғалтқыштың дамуын тежеді.

Харли-Дэвидсоннан кету

Тоқтаған дамуына байланысты, Бьюэлл Бартон қозғалтқышының сенімсіздігіне байланысты жұмыс берушісінен инженерлік және қаржылық қолдау сұранысын жоққа шығарды. Содан кейін Бьюэлл Harley Davidson-дағы жұмысынан кетіп, жарысқа көбірек уақыт арнады.

"Бюэлл мотор компаниясы"

1984 жылдың соңына қарай Yamaha TZs-ді табу қиын болды (Yamaha TZ сериясын өндіруді тоқтатқан болатын) және бәсекелес Honda мотоциклеттері шамамен 30 000 долларға сатылып жатты. Бьюэлл өзінің RW750 мотоциклеттерін "Buell Motor Company" таңбасымен 15 900 долларға ұсынды, бұл прессада мақтауға ие болды. Американдық Machinist's Union Racing Team алғашқы сатылған RW750 ("RW750 No 2") мотоциклетін сатып алып, сынақтан өткізіп, жарыстарда сынады және оған жоғары баға берді. 1985 жылдың көктемінде AMA Superbike класы 1986 жылғы жарыс маусымында Formula One класын басты жол жарысы класы ретінде алмастыратынын, ал Formula One класы тоқтатылатынын жариялады, бұл Бьюэллдің өнертабылына нарық қалдырмады.

Инновациялар

Осы сәтсіздікке қарамастан, Бюэлл алға жылжып, спорттық мотоциклдер нарығына алғашқы үлгісін – RR1000-ді жасады. Харли Дэвидсонмен байланыстарын пайдаланып, ол қолданылмаған XR1000 жарыс қозғалтқыштарының көптеген санын алды. Осы қозғалтқышпен ол 1983 жылғы Road America Battle of the Twins National жарысында жүлделі орынға ие болған модельде бәсекелестікке қатысқан, сондықтан осы қозғалтқыштың спорттық нарықтағы мүмкіндігіне сенімді болды. Осы қуатты қозғалтқыштың айналасында ол өте жеңіл, берік шассиді жобалады, ол "Uniplanar" деп аталатын резеңкелі бекіткіш жүйені қамтыды. Бұл жүйе Buell спорттық мотоциклдерінің патенттелген инженерлік белгісіне айналды. Оның сыртқы қаптамасының аэродинамикалық қарсылығы кейбір 21 ғасырғы спорттық мотоциклдерге қарағанда төмен болды. Бьюэллдің жобасында қозғалтқыш рамканың толыққанды бөлігі ретінде қолданылды. Бұл жобадағы инженерлік жаңалықтардың бірі – қозғалтқыштың астына орналасқан көлденең серікпелі жүйе болды, ол дәстүрлі компрессия-серікпелі жүйеден кері принципте жұмыс істеді. 1987-1988 жылдары 50 RR1000 моделі өндірілді, XR1000 қозғалтқыштарының қоры таусылды. Бьюэлл, жаңадан әзірленген 1203 куб.см Harley Davidson Evolution қозғалтқышын өзінің "Sportster" модельдерінің желісінде мотоциклдерінің өнімділігі мен басқару қасиеттерін жақсарту үшін берік негіз ретінде қарастырды. RR1200 моделі 1988 жылы осы жаңа қозғалтқыштың модификацияланған нұсқасын енгізу үшін жаңаша шассимен бірге ұсынылды. 1989 жылға дейін 65 дана сатылымға түсті. 1989 жылы Buell RS1200 моделін ұсынды, ол RR1200-дің екі орындық нұсқасы болып табылды және жоғары деңгейдегі өнімділік пен жолаушы тасымалдау мүмкіндігін қалайтын жүргізушілерге арналды. 1990 жылға дейін осы модельдердің 105 данасы өндірілді. 1991 жылы Buell 1203 куб.см қозғалтқышпен жұмыс істейтін бес жылдамдықты беріліс қорабын енгізді. Harley қозғалтқыштарын бекіту нүктелерін өзгертуге жауап ретінде Buell бұрыннан инновациялық дизайнды одан әрі жетілдірді: RS шассиін. Тұтқыр болаттан жасалған тоқымалы тежегіш шлангтары және алты поршенді алдыңғы тежегіш калипері қосылды. Кейін сол жылы Buell RS1200 моделінің бір орындық нұсқасын ұсынды, ол RSS1200 деп аталды. Ол өнеркәсіптік баспасөзден өзінің әдемі сызықтары үшін мақтау алды. 1993 жылға дейін RSS және RS модельдерінің жалпы өндірісі 325 дананы құрады.

Buell American Motorcycles, Harley-Davidson-дың еншілес компаниясы

1987 жылы Девин Батли Эрик Бьюэллді «Харли Дэвидсон» дилерлерінің жылдық жиналысына круиздік кемеге контрабандалық жолмен өткізді. Батли «Харли Дэвидсон» бас директоры Вон Билске Бьюэллдің компанияға ешқандай тәуекел келтірмей, өнімділік имиджін сыйлай алатынын айтты. Олар Бьюэллге дилерлермен сөйлесу үшін үстел дайындады; круиз аяқталған кезде ол 25 мотоциклге аванс төлемдері мен тапсырыстар алды. Билл Бартелс, Дон Тилли, Девин Батли және Фрэнк Улицки сияқты қатысушылар кейін Бьюэллдің ең табысты дилерлеріне айналды. 1990 жылдары Бьюэлл өзінің компаниясын «Buell Motorcycle Company» деп қайта құрды, онда «Харли Дэвидсон» 51% үлесін инвестициялады. «Харли Дэвидсон» 2003 жылы «Buell Motorcycle» компаниясының барлық акцияларын сатып алып, «Buell» мотоциклдерін таңдалған «Харли Дэвидсон» дилерлері арқылы таратты. Эрик Бьюэлл инженерлік және дизайнмен айналысуға жауапты болды. Бьюэлл компанияны «XB» сериясы бойынша ең инновациялық және қолдануға ыңғайлы спорттық мотоциклдерді жасауға жетекшілік етті. Ол жанармайды орналастыру үшін қос тіректі қуыс алюминий рамасын, шассидің беріктігін арттыру үшін қуыс маятник, майды орналастыру үшін қуыс маятник және жақсы басқару үшін төмен ауырлық орталығын қамтамасыз ету үшін төмен орналасқан эгзостық құбырды пайдаланды. Ол стандартты HD Sportster қозғалтқышына қарағанда 30% көбірек қуат беретін 45° V-тәрізді «Харли Дэвидсон» қозғалтқышын қолданды. 2008 жылғы модель үшін Бьюэлл Rotax компаниясымен бірлесіп әзірленген, 1125 куб см, 72 градустық V-тәрізді сумен салқындатылатын қозғалтқышты ұсынды, ол «Buell 1125R» және «1125CR» (2009) үшін 146 а.к. қуат өндірді. 2009 жылдың 15 қазанында экономикалық дағдарыс кезінде «Харли Дэвидсон» 2009 жылдың 30 қазанында «Buell» мотоциклдерін шығаруды тоқтату туралы хабарлады.

Эрик Бьюэлл жарыстары

2009 жылдың қарашасында, Harley Davidson компаниясымен байланысын үзгеннен кейін, Бюэлл Эрик Бюэлл Racing компаниясын құрды. Компания Buell 1125R мотоциклінің тек жарысқа арналған нұсқаларын өндіріп, қолдады. Оның соңғы туындылары, Harley Davidson шектеулерінен азат болған EBR 1190RS, 1190RX және 1190SX модельдері болды. 1190 модельдері Buell 1125 мотоцикліне қуат берген, 72 градустық V-тәрізді сумен салқындатылатын қозғалтқышпен жабдықталған. Қозғалтқыштар қайта жасақталды, көлемі 1190 куб см-ге дейін арттырылды, соның нәтижесінде қуаты 185 а.к. және 102 фут-фунт айналымдық күшке дейін өсті. 2013 жылдың шілде айында Wall Street Journal басылымы жоғары деңгейдегі жол мотоциклдерін шығаратын Hero MotoCorp компаниясының Erik Buell Racing LLC компаниясының 49,2% үлесін 25 миллион долларға сатып алғанын хабарлады. Қалған үлесі компанияның негізін қалаушы төрағасы және бас директоры Эрик Бюэллге тиесілі.

FUELL электр көліктерімен серіктестік

2019 жылы Buell компаниясы француз қаржыгерлерімен Indiegogo кампаниясы арқылы серіктестік құрып, "Fuell" деп аталатын электр көліктері компаниясын құрғаны жарияланды. Бұл жаңа компания "Flluid" деп аталатын электр велосипеді мен "Fllow" деп аталатын мотоцикл ұсынады. "Fllow" мотоциклінің қала ішінде жүруге арналған диапазоны 150 мильге дейін жетеді, 30 минуттан кем уақытта жылдам зарядталады және 400 фунт салмақта супербайк сияқты үдеуге ие. "Flluid" велосипеді 2019 жылы шығарылды, ал компанияның "Fllow" мотоциклі 2024 жылы қолжетімді болады.

Құрметтер

2002 жылы Бьюэлл AMA Мотоциклдердің Даңқ залына енгізілді. Алғашқы (прототип) RW750 ақырында Эриктің шатыр-шеберханасында бөлшектерге айналып, дамыту машиналары үшін қалыпты жағдайға түсті. 1998 жылы Buell компаниясының көп жылғы қызметкерлері мен жақтастары осы мотоциклді қалпына келтіру үшін жасырын жұмыс істеді, мүмкіндігінше көптеген түпнұсқа бөлшектерді пайдаланды және жоқ болған бөліктерін қолмен жасап, оны 1983 жылғы жарыс жағдайына мүмкіндігінше жақын келтірді. Жаңа 850 см³ Buell қозғалтқышы D классындағы жарыс машинасынан алынып, қуат беру жүйесі ретінде қолданылды. Жаңартылған мотоцикл 1998 жылғы Чемпиондар жарысында Эрик Бьюэллге толыққандай күтпеген сый ретінде табыс етілді. Motorcyclist журналының 2011 жылғы қыркүйек санында Эрик Бьюэлл 2011 жылғы жылдың мотоциклшісі деп жарияланды.