Кіріспе
Филиппиннің құрылмай қалған бюджеттік авиакомпаниясы (1995–2015)
Zest Airways, Inc., AirAsia Zest (бұрынғы Asian Spirit және Zest Air) атауымен жұмыс істеген, Филиппиннің Пасай қаласындағы Нино Акино халықаралық әуежайында орналасқан филиппиннің бюджеттік авиакомпаниясы болды. Ол жоспарланған ішкі және халықаралық туристік қызметтерді, негізінен Манила мен Себу қалаларын 24 ішкі бағытпен байланыстырып, басқа авиакомпаниялардың негізгі бағыттарындағы операцияларын қолдады. Авиакомпания "Азиаттық Рух" деп құрылған, Филиппинде кооператив ретінде жұмыс істеген алғашқы авиакомпания. 2008 жылы AMY Holdings компаниясы мен кәсіпкер Альфредо Яо сатып алғаннан кейін, авиакомпания Zest Airways деп қайта аталды. 2013 жылы авиакомпания AirAsia Zest деп қайта аталды және өз брендін жеке басқаратын Philippines AirAsia-ның еншілес компаниясы болды. 2015 жылы авиакомпания AirAsia Philippines компаниясымен бірігіп, Philippines AirAsia құрылды.
Азиялық рух ретінде бастау
Asian Spirit компаниясы 1995 жылдың қыркүйегінде Антонио "Тоти" Туралба, Эммануэль "Ноэль" Онате және Арчибальд По тарапынан құрылды. Олар Әуе компаниясының қызметкерлері кооперативін (AEC) құру үшін әрқайсысы 1 миллион АҚШ долларынан салым қосты. Олар 36 досын, көбінесе Филиппин әуе компаниясының бұрынғы қызметкерлерін, Asian Spirit компаниясын жалақыны үлеске айналдыру арқылы басқаруға шақырып алды. По отбасының меншігінде басым бөлігі болды. Компания 1996 жылдың сәуірінде екі қолданылған Dash 7 ұшағымен қызметін бастады, күніне екі рейстен Маниладан Малайға дейін бір коммерциялық бағытты қамтыды, Боракай курорт аралдарына қызмет көрсетті. Ұшақтарын тиімді пайдалану үшін, компания Сан-Хосе, Вирак, Дает және Алкантара қазіргі кездегі қалаларына, сондай-ақ Кауаян және Масбате қалаларына жаңа бағыттар енгізді, олар Әуе көлігі басқармасы тарапынан екінші және үшінші деңгейдегі бағыттар ретінде қарастырылып, ірі әуе компанияларымен қамтылмады. 1997 жылы кооператив Asian Spirit, Inc. корпорациясы ретінде қайта құрылды, оның тіркеуі 2005 жылы Құнды қағаздар және биржалар комиссиясымен бекітілді. Сол кезде Asian Spirit Боракайға ең жақын әуежай – Катиклан әуежайына ресімді рейстермен қызмет көрсеткен алғашқы әуе компаниясы болды. Басқа операторлар бұл әуежайға жалдама негізінде қызмет көрсеткен. Компания 2003 жылы Филиппиннің төртінші ұлттық тасымалдаушысы (Philippine Airlines, Cebu Pacific және Air Philippines) атанды. Әуе компаниясы үш халықаралық бағытқа ұшуды жоспарлаған: Замбоангадан Малайзияның Сандакан қаласына, Сеулге Калибо, Лаоаг және Давао қалаларынан, ал Макаоға Анжелес қаласынан. Алайда, бұл халықаралық бағыттар іске аспады. Компания 2007 жылы Бангкокқа халықаралық кеңеюді бастауды көздеген.
Zest Airways болып қайта аталу
2008 жылдың қаңтар айында Asian Spirit компаниясы бизнесмен Альфредо Яо бақылауындағы AMY Holdings холдингіне сатылды. Сатып алу операциясы сәтті аяқталғаннан кейін Яо Asian Spirit компаниясын Оңтүстік-Шығыс Азия әуекомпаниясымен (SEAIR) біріктіруге ниет білдірді. Яо SEAIR-тің 60 пайызына ие болады деп күтілген, бірақ бірігу туралы келіссөздер нәтижесіз аяқталды және екі әуекомпания да дербес жұмыс істеуін жалғастырды. 2009 жылы Zest Airways Diosdado Macapagal халықаралық әуежайында хаб құруды көздеді.
Азиялық рух ретінде
1999 жылдың 7 желтоқсаны: «Азиаттық рух» рейсі 100, Let L 410 ұшағы, Ньюэва-Визкаядағы Касибу мен Квиринодағы Кабаррогис арасында апатқа ұшырады, нәтижесінде борттағы 15 жолаушы мен 2 экипаж мүшесі қаза тапты. Ұшақ Кауаян қаласындағы Кауаян әуежайына бағытталған болатын. Осы апат Манила – Кауаян бағытын жабуға мәжбүр етті, ол Филиппин әуекомпаниясы 2008 жылдың 15 тамызында бағытты қайта іске қосқанға дейін жабық қалды. 2002 жылдың 4 қыркүйегі: «Азиаттық рух» рейсі 897 күнінің соңғы рейсі Малайға бағытталды, Маниладан сағат 15:36-да ұшып, бір сағаттық ұшуды жоспарлаған. Малайға жақындағанда оң жақ негізгі тірегі түсіп қалды. Ұшу тоқтатылып, экипаж Манилаға төтенше жағдаймен қонуға шешім қабылдады. Ұшақ Лас Пиняс үстінен шамамен 35 минут айналып, отынды жаққан. Содан кейін экипаж Манила халықаралық әуежайының 24-ші ұшу-қону жолағында оң жақ тірегін жиып, төтенше қонуды сәтті жүзеге асырды. Қонудан кейін ұшақ ұшу-қону жолағынан шығып, шөпті жерге түсті. 2005 жылдың 14 қарашасы: «Азиаттық рух» рейсі 587, BAe 146 200 ұшағы, су толып, Катарман ұлттық әуежайындағы 4429 фут (1350 м) ұзындығындағы 04/22 ұшу-қону жолағынан шығып кеткені хабарланды. Ұшақ лайлы күріш даласына тоқтады. 2008 жылдың 2 қаңтарында Маниладан ұшып келген «Азиаттық рух» рейсі 321, NAMC YS 11 ұшағы, жергілікті уақыт бойынша сағат 07:30-да Масбате әуежайының ұшу-қону жолағынан тысқары шықты, себебі қону кезінде 21-ші ұшу-қону жолағына қатты артқы жел тиді, желдің күші 14 түйінге жетті. 47 жолаушының ешқайсысы ауыр жарақат алмағанмен, ұшаққа елеулі зақым келді.
Zest Airways ретінде
2009 жылдың 11 қаңтарында Сиань MA60 ұшағы Катиклан әуежайына қонуға тырысқанда апатқа ұшырады. Ұшақ ұшу-қону жолағына жетпей қонды, бақылаудан шығып, бетонды тосқауына соқтығысты. Ұшақ өртеніп, қанаты, қону шассисі, ұшақтың астыңғы бөлігі және бір қозғалтқышы ауыр зақымдар алды. Осы апатта бірнеше жолаушы жарақаттанды. 2009 жылдың 25 маусымында Zest Air компаниясына тиесілі Сиань MA60 ұшағы Катиклан әуежайына қону кезінде ұшу-қону жолағынан шығып кетті. Осы оқиғаның нәтижесінде ұшу-қону жолағы ұзартылып, қону бағытындағы кедергі келтіретін төбе тегістелді.
AirAsia Zest ретінде
2014 жылдың 30 желтоқсаны: AirAsia Zest 272 рейсі, RP-C8972 тіркелген Airbus A320-200 ұшағы Калибо халықаралық әуежайына қонғанда ұшу-қону жолағынан шығып кетті. Барлық 159 жолаушы мен экипаж мүшесі жарақатсыз аман қалды.