Кіріспе

Эстонияда 2003 жылдың 2 наурызында парламенттік сайлаулар өтті. Жаңадан сайланған 10-шы Рийгикогудың 101 мүшесі сайлаудан кейін он күн ішінде Таллин қаласындағы Тоомпеа сарайында жиналды. Екі оппозициялық партия ең көп мандатты жеңіп алды, Орталық партия мен Res Publica партиясы Рийгикогуда 28 мандаттан ие болды. Res Publica сайлаудан кейінгі келіссөздерде коалициялық үкімет құру үшін жеткілікті қолдауға қол жеткізді.

Өмірбаян

1999 жылғы сайлаудан кейін Март Лаардың басшылығындағы "Отандық одақ" (Pro Patria Union), Реформа партиясы және Орталықтар партиясы (Moderates) арасында Үштік одақ коалициялық үкімет құрылды. 2001 жылдың соңына қарай мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіруге байланысты туған дау-дамайлар үкіметтің беделін түсірді, сондай-ақ "Отандық одақ" пен Реформа партиясы арасындағы қарым-қатынас нашарлады. 2001 жылдың желтоқсанында Реформа партиясы Таллинде Орталық партиямен коалиция құрды, нәтижесінде Эдгар Сависаар қала әкімі болды. Бұл Реформа партиясы Таллиндегі осы Үштік одақ коалициясынан шыққаннан кейін болды. Премьер-министр Март Лаар ұлттық деңгейдегі Үштік одақ үкіметінің іс жүзінде құлап кеткенін сезіне отырып, отставкаға кететінін шешті.

Содан кейін Реформа партиясы мен Орталық партиясы арасында жаңа коалициялық үкімет құрылды, оның премьер-министрі Эстония Реформа партиясынан Сиим Каллас болды. 2002 жылдың 26 қарашасында Эстония президенті Арнольд Руйтель сайлау күнін 2003 жылдың 2 наурызы деп белгіледі. Сайлауға 11 саяси партиядан 947 кандидат және 16 тәуелсіз кандидат қатысты.

Науқан

Саясат зерттеулері Таллин қаласының әкімі Эдгар Сависаар басқаратын Орталық партияның сайлауға дейін шамалы артықшылыққа ие екенін көрсетті. Олардың соңғы он жылда жүзеге асырылған қарқынды экономикалық реформалардан үлес көрмегендерден қолдау күтілді. Дегенмен, олардың популистік ұстанымдары және Эстонияның Еуропалық Одаққа кіруі жөніндегі нақты саясатының болмауы сайлаудан кейін коалиция құруда қиындыққа тап болуы мүмкін еді. "Res Publica" және Реформа партиясы бұған қарсы шықты, Реформа партиясы салық ставкаларының айтарлықтай төмендетілуін қалады. Нәтижесінде екі партия да 28 орыннан ие болды, бұл ең көп орынды жеңіп алады деп күткен Орталық партия үшін көңіл көшірді. Барлығында оңшыл-орталық партиялар 60 орынды жеңіп алды, ал солшылдар 41 орынға ғана ие болды, сондықтан келесі үкіметті олар құрады деп күтілуде. Дауыс беруге қатысу күтілгеннен жоғары, 58% құрады.

Салдары

Орталық және Республика партиялары келесі үкіметті құруға мүмкіндік беру керектігін айтты, бірақ өздері арасындағы келісімге бармайтындарын мәлімдеді. Президент Руйтель кімді Премьер-министр етіп тағайындау керектігін және осылайша үкімет құруға бірінші мүмкіндік беру керектігін анықтауға тиіс еді. Келіссөздерден кейін 10 сәуірде «Реш Публика», Реформа партиясы және Эстония Халық одағынан коалициялық үкімет құрылды.