Кіріспе

Бұрынғы үнді авиакомпаниясы

Kingfisher Airlines Limited – Үндістандағы авиакомпаниялар тобы. Ол 2003 жылы құрылып, 2005 жылы коммерциялық қызметін бастады. Бас компаниясы United Breweries Group арқылы ол төмен бағалы Kingfisher Red авиакомпаниясының 50% үлесіне ие болды. 2011 жылдың желтоқсанына дейін Kingfisher Airlines Үндістанның ішкі авиатасымал нарығында екінші орында тұрды. Дегенмен, авиакомпания құрылғаннан бері үздіксіз шығынға ұшырады, үлкен қарыздар жинады және 2012 жылдың 20 қазанында жұмысын тоқтатты. Оның төрағасы Виджай Малья кейіннен Лондонға қашып, кредиторлардан жасырынған деген күдік туды.

Алғашқы жылдар

Kingfisher Airlines 2003 жылы құрылды. Оның иесі Бенгалуруде орналасқан United Breweries Group компаниясы болды. Авиакомпания 2005 жылдың 9 мамырында, Мальяның ұлы Сидхартханың 18 жасқа толуынан кейін, туған күніне сыйлық ретінде Мумбайдан Делиге бағытталған төрт жаңа Airbus A320 200 ұшағымен коммерциялық қызметін бастады. 2008 жылдың 3 қыркүйегінде халықаралық рейстерін іске қосты, Бенгалуруді Лондонмен байланыстырды. Kingfisher бас кеңсесі бастапқыда Мумбайдың Виле Парле (шығыс) ауданындағы Kingfisher үйінде орналасқан, бірақ кейін Мумбайдың Андхери (шығыс) ауданындағы The Qube-ге көшірілді. Тіркелген кеңсесі Бенгалурудағы UB City-де болды. 2005 жылдың қараша айында Дүниежүзілік экономикалық форумда авиакомпанияның бас директоры Виджай Малья авиакомпанияны кеңейту және мүмкін болатын сатып алулар (соның ішінде сол кезде қарастырылып жатқан Air Sahara) үшін 200 миллион доллар көлемде IPO шығару ниетін жариялады. Бірақ кейіннен авиакомпанияның ауыр қарызда екені және жыл сайын үлкен шығынға ұшырап отырғаны белгілі болды.

Банкрот, лицензияның тоқтатылуы және операциялардың тоқтатылуы

2011 жылдың қараша айында компания шығын көре бастады. 2007 жылы Бангалорлық Air Deccan әуе компаниясын сатып алу жағдайды одан да нашарлатты. Виджай Малья мен оның командасы әуе компаниясымен байланысты тиісті зерде жұмысын жүргізбегендіктен, осы мәміле оның империясын құлатты; мәмілені ұйымдастырған N M Rothschild кеңесшілерінің арқасы. Бастапқыда Simplifly Deccan, кейін Kingfisher Red деп атауын өзгертті, сондай-ақ, ішкі нарықтағы бюджеттік Kingfisher әуе компаниясы ретінде насихаттауға бағытталған әрекеттер шығынды тоқтатуға жеткіліксіз болды, нәтижесінде Kingfisher үш жыл қатарынан үлкен шығынға ұшырады. Оның бюджеттік тасымалдаушысы Kingfisher Red 2011 жылы жабылды, ал 2012 жылы қызметкерлер жалақы алмағандықтан ереуілге шықты. Бомбей қор биржасына (BSE) жолдаған мәлімдемесінде ол былай деді: "Компания айтарлықтай шығынға ұшырады және оның таза құны төмендеді. Алайда, экономикалық жағдайдың жақсаруын, компания жүзеге асырған рационализациялау шараларын, автопаркті жаңартуды және қарызды акционерлік капиталға айналдыруды қоса алғанда, кредиторлар мен инвесторлармен келісілген қарызды қайта құру жоспарының іске асырылуын ескере отырып, осы аралық мерзімдік қаржылық есептер компанияның үздіксіз жұмыс істеп тұрғандығы және активтер мен міндеттемелердің баланстық құнын түзету қажеттігі жоқ деген тұжырымдамаға сүйене отырып дайындалды". Бұл ақпарат Үндістан мен халықаралық баспасөз және электрондық бұқаралық ақпарат құралдарында, сондай-ақ сарапшылар тарапынан кеңінен жарияланды. Кейіннен Kingfisher Airlines кредиторлары компанияның өміршеңдігін мойындады. 2011 жылдың 15 қарашасында әуе компаниясы нашар қаржылық нәтижелерді жариялады, бұл оның "жоғары пайыздық қарызға батып, ақша жоғалтып жатқанын" көрсетті. Мальяның пікірінше, шешім үкіметтің отын және басқа да салықтарды төмендетуі керек еді. Үкімет компанияны және басқа да әуе компанияларын құтқаруды немесе нарық күштерінің қайсысы аман қалатынын анықтауға мүмкіндік беруді қарастырып жатты. 2011 жылдың желтоқсан айында, екі айдың ішінде екінші рет Мумбайдағы Салық департаменті төлемдерді төлемегені үшін Kingfisher банктік шоттарын тоқтатты. Фирма сол кезде Салық департаментіне қарызды болды. 2012 жылдың басында әуе компаниясының флотының жартысы тоқтап, бірнеше қызметкерлері ереуілге шықты, нәтижесінде жинақталған шығын артты. Дағдарыстың салдарынан Kingfisher нарық үлесі бойынша Үндістанның жетекші әуе компанияларының арасында екінші орыннан соңғы орынға түсті. Малья Vile Parle Kingfisher House ғимаратын сатып алуға ниетті сатып алушыларды іздеді. Үндістанның Салық департаменті әуе компаниясының банктік шоттарын тоқтатқаннан кейін, компания қаржылық қиындыққа тап болды. 2012 жылдың 20 қазанында Kingfisher Airlines Азаматтық авиация бас басқармасының лицензиясын тоқтатуына байланысты қызметін тоқтатты, себебі компания Үндістанның реттеуші органының қызметіне қатысты алаңдаушылықтарын жойған жоқ. 2013 жылдың 25 ақпанында Үндістанның авиациялық органдары оның халықаралық рейстерге құқығын және ішкі рейстерге арналған слоттарын жойды. 2014 жылдың шілдесінде Kingfisher Airlines-тің қарыздары мемлекеттік банктердің ең үлкен өтімсіз активіне айналды, себебі компания 9000 крор рупиядан астам сомадағы қарызын өтей алмады. 2016 жылдың 2 наурызында, Kingfisher Airlines банкрот болғаннан кейін шамамен төрт жыл өткен соң, State Bank of India басшылығындағы 13 үнділік банктер консорциумы Виджай Мальяның 9000 крор рупиялық қарызын өндіру үшін Қарызды өндіру трибуналына жүгінді. Сол кезде Малья Үндістан банктері оған қарсы сот процесін бастағаннан кейін Ұлыбританияға кетіп қалған еді. Екі жылдан кейін британдық соттар ұзақ сот дауларынан кейін Мальяны экстрадициялау туралы шешім шығарды, егер сот шешіміне қарсы апелляция қабылданбаса, Малья Үндістанға қайтарылуы мүмкін.

Баратын жерлері

2008 жылдың қыркүйегінде әуе компаниясының алғашқы ұзақ қашықтықтағы бағыты Лондон, Англия қаласы болды. Жаңа ұшақтар жеткізілімімен Африка, Азия, Еуропа, Солтүстік Америка және Океаниядағы қалаларға ұзақ қашықтықтағы рейстерді іске қосу жоспарланған. Барлық ұзақ қашықтықтағы бағыттар Airbus A330-200 ұшақтарымен орындалды. 2012 жылдың 10 сәуірінде барлық халықаралық рейстер тоқтатылған күні Kingfisher Airlines Үндістан ішіндегі 25 бағытқа қызмет көрсетті. Ол кезде барлық бағыттар Airbus A320 отбасы, ATR 42 және ATR 72 ұшақтарымен қамтамасыз етілді.

Ұшу кезіндегі ойын-сауық

Kingfisher әуе компаниясының IFE жүйесі Airbus A320 отбасы ұшақтарында Thales TopSeries i3000/i4000, ал Airbus A330 отбасы ұшақтарында Франциядағы Thales Group компаниясы ұсынған Thales TopSeries i5000 болды. Kingfisher әуе компаниясы ішкі рейстерде де әрбір орындықта ұшу кезінде ойын-сауық жүйесі (IFE) бар алғашқы үндістандық әуе компаниясы болды. Ұшақтағы журналдар Малььяның медиа баспа үйіне (VJM Media) тиесілі журналдардың арнайы басылымдары болды, атап айтқанда, ішкі рейстер үшін Hi! Blitz және халықаралық рейстер үшін Hi! Living. Бастапқыда жолаушылар IFE жүйесінде тек жазылған телебағдарламаларды көре алатын, бірақ кейіннен Dish TV компаниясымен серіктестік құрылып, ұшу кезінде тікелей телеарналарды көрсету мүмкіндігі пайда болды.

Лояльдік бағдарлама

Kingfisher Airlines компаниясының жиі ұшатын бағдарламасы King Club деп аталды, онда мүшелер Kingfisher немесе оның серіктес әуе компанияларымен, қонақүйлермен, көлік жалға беру, қаржы және өмір салтымен байланысты компаниялармен ұшқан сайын King Miles жинады. Бағдарламада төрт деңгей болды: Қызыл, Күміс, Алтын және Платина деңгейлері. Мүшелер әртүрлі бағдарламалар арқылы жинаған ұпайларын қолдануға мүмкіндік алды. Платина, Алтын және Күміс деңгейдегі мүшелер Kingfisher Lounge-ға кіруге, тіркеу кезегінен тыс өтуге, артық багажға жол берілуге, бонус милялар алуға және Kingfisher First класына жаңарту купондарына ие болды.

Кингфишер Хпресс

Kingfisher Xpress – 2010 жылдың ақпанында іске қосылған есіктен есікке жүк жеткізу қызметі, Үндістандағы осындай қызметтердің алғашқысы. Бұл Мумбай, Нью-Дели, Бенгалуру, Хайдарабад, Ченнаи және Калькутта қалаларында бір күндік жүк қабылдау және Багдагра, Бенгалуру, Ченнаи, Коимбатур, Дели, Кочи, Гоа, Гувахати, Хайдарабад, Индор, Калькутта, Мумбай, Райпур, Ранчи, Лакхнау, Нагпур, Пуне және Сринагар сияқты 18 қалаға жеткізуді ұсынды. Ақшаны қайтару кепілдігі берілді.

Апаттар мен оқиғалар

2009 жылдың 10 қарашасында Бхавнагар бағытына, ATR 72 500 VT KAC ұшағымен орындалған 4124 рейсі, Чхатрапати Шиважи Махарадж халықаралық әуежайына қонғаннан кейін ұшу жолағынан сығарып жіберді. Ұшақ көп зақым көрді, бірақ барлық 46 жолаушы мен экипаж мүшесі ешқандай жарақатсыз аман қалды. 2010 жылдың қарашасында Азаматтық авиация бас дирекциясы осы апат бойынша соңғы есебін жариялады. Есепте апаттың себебі пилоттың қателігі екені анықталды – ұшақ 27А ұшу-қону жолағына тым жоғары жылдамдықпен және ұшу-қону жолағының басына қарағанда тым төмен түскен. 27 ұшу-қону жолағы 14/32 ұшу-қону жолағы күтімге жабылып, ұзындығы қысқартылғандықтан, осылай аталған еді.