Кіріспе

2004 жылғы Еуропалық парламент сайлауы 2004 жылғы 10-13 маусым аралығында Еуропалық Одақтың 25 мүше мемлекетінде, жергілікті дәстүрлерге сәйкес әртүрлі күндері өтті. Еуропалық парламенттік партияларға тікелей дауыс беру мүмкін болмады, бірақ сайлаудан кейін ұлттық партиялар Еуропалық парламенттік топтарға бірікті. Дауыстар сайлау учаскелері жабылып тұрғанда саналып, бірақ нәтижелер 13 және 14 маусымда ғана жарияланды, бір елдің нәтижелері әлі дауыс беруге ашық елдердегі сайлаушыларға әсер етпеу үшін. Алайда, 10 маусымда дауыс берген Нидерланды сайлау күні кешке дерлік толық алдын ала нәтижелерді жариялады, бұл Еуропалық Комиссия тарапынан қатты сынға ұшырады. 342 миллион адам дауыс беруге құқылы болды, бұл Үндістаннан кейін әлемдегі екінші ірі демократиялық сайлаушылар саны. Бұл тарихтағы ең ірі трансұлттық тікелей сайлау болды және 10 жаңа мүше мемлекет алғаш рет Еуропарламент депутаттарын сайлады. Жаңа (6-шы) Парламент 732 Еуропарламент депутатынан (ЕПД) тұрды. Нәтижелер биліктегі партиялардың жеңіліске ұшырағанын және еуроскептиктердің өкілдерінің санының артқанын көрсетті. Көпшілік дауысқа қол жеткізілмеді. Жаңа 10 мемлекет қосылғанына қарамастан, Парламенттегі күштер тепе-теңдігі сақталды (ең ірі партия – ЕХП, екіншісі – ПЭС).

2004 жылғы сайлаудағы жаңа партиялар

Ұлыбританияда RESPECT The Unity Coalition осы сайлауда Тони Блэр үкіметіне қарсы науқанды бастау үшін платформа ретінде пайдалану ниетімен құрылды. Англиялық демократтар партиясы Англияда алғаш рет 9 ағылшын сайлау округінің 5-інде пайда болып, ағылшын Парламенті үшін және ағылшын "Еуропалық" аймақтарына қарсы үгіс жүргізді. 2004 жылдың 21 ақпанында Римде осы сайлауға қатысу мақсатымен Еуропалық жасылдар атты Еуроодақтың жалпысаяси партиясы құрылды. Швециядағы Юнилистаны (Маусым тізімі) жыл басында құрылып, социал-демократтар мен оңшыл сайлаушыларға Еуроодаққа күмәмен қараушы балама ұсынуды көздеді. Нидерландыда Пол ван Бюттененнің Europa Transparant партиясы екі мандатқа ие болды. Австрияда Ханс Петер Мартиннің тізімі екі мандат жеңіп алды.

Жаңа қосылу

Гибралтар Мэттьюсқа қарсы Ұлыбритания ісі бойынша сот шешімі нәтижесінде қатысты.

Саяси топтар 2004 жылғы сайлаудан кейін қайта құрылды

Либералдар: Еуропалық либералды-демократиялық және реформалық партиясы француздық "Француз демократиясы үшін одақ" партиясының (бұрынғы ЕХХ), Италияның "Маргарита" партиясының (бұрынғы ЕХХ), басқа итальяндық мүшелердің, Литваның Еңбек партиясының және Бельгияның MR MCC (бұрынғы ЕХХ) өкілдерімен одақтасып жаңа топ құрды. Жаңа одақтастар ЭДП-ны құрды, ал ЭЛДР мен ЭДП арасында "Еуропа үшін либералдар мен демократтар альянсы" (ALDE) деген жаңа біріккен топ пайда болды. Еуроскептиктер: Швецияның "Юнилистан" партиясы, абортқа қарсы Польша отбасыларының лигасы және француздық "Combats Souverainistes" партиясы қолданыстағы "Демократия мен әртүрлілік Еуропасы" тобына қосылды, онда Ұлыбританияның тәуелсіздік партиясы (UKIP) да бар еді. Топ өзінің атын "Тәуелсіздік және демократия" (ТД) деп өзгертті.