Кіріспе

Сиэтл архиепископиясы (Archidiœcesis Seattlensis) – Америка Құрама Штаттарының батыс Вашингтон штатындағы Католик шіркеуінің латын шіркеуінің шіркеулік аумағы немесе архиепископиясы. Бұл епархия 1850 жылдан 1907 жылға дейін Нескуалли епархиясы деп аталды. Архиепископтықтың бас шіркеуі – Сиэтлдегі Сент-Джеймс соборы. Алдыңғы собор – Ванкувердегі Ұлы Джеймс прото-соборы. 2019 жылдан бері архиепископ Пол Д. Этьен. Архиепископтық округ 1850 жылы Орегон қаласы архиепископтығының қарасты епархиясы ретінде құрылған, штаб-пәтері Ванкуверде орналасқан Нескуалли епархиясының орнын иеленді. 1903 жылы епископтық орын Сиэтлге көшірілді, ал епархия 1907 жылы Сиэтл епархиясы болып өзгертілді. 1951 жылы епархия метрополит архиепископтық мәртебесіне көтерілді.

Статистика

2022 жылға қарай архиепископтық 143 приходта шамамен 899 000 католикке қызмет ететінін хабарлады, онда 191 епархиялық священник, 79 діни орденнің священнигі, 113 тұрақты диакон, 92 еркек діни қызметкер және 234 әйел діни қызметкер қызмет етеді. Архиепископтықта он бір аурухана, екі денсаулық сақтау орталығы, он тоғыз зейнеткерлер үйі, үш күндізгі күтім орталығы, он мамандандырылған үй және 111 әлеуметтік қызмет көрсету орталығы бар.

1903 жылдан 1951 жылға дейін

1903 жылы О’Диа Ватиканға өтініш жолдап, халық саны мен экономикасы өскендіктен епископтық орынды Ванкуверден Сиэтлге көшіруді сұрады. 1905 жылы Сиэтлде жаңа кафедралық собор салуға кірісті. 1907 жылы Ватикан Несквали епархиясын таратып, О’Дианың алғашқы епископы болған Сиэтл епархиясын құрды. Оның соңғы жетістігі – 1930 жылы Кенморда Сент-Эдвард семинариясын ашу болды. Шонесси Ұлы депрессия кезінде епархияның қаржылық тұрақтылығын сақтап тұрды. Ол «Серра Интернешнл» ұйымын құруға демеу берді және оның бірінші капелланы болды. Сондай-ақ ол епархиядағы Сент-Винсент-де-Пол қоғамы мен Католик қайырымдылық қорының бөлімдерін қолдады. 1948 жылы Папа Пий XII Сан-Франциско архиепископының көмекші епископы Томас Конноллиді үш жыл бұрын өткерген инсульттан толық жазылмаған Шонессиге көмекші епископ ретінде тағайындады. 1950 жылы Шонесси қайтыс болғанда, Коннолли Сиэтл епископы лауазымына автоматты түрде ие болды.

1991 жылдан 2010 жылға дейін

Мерфи архиепископтық округтағы қауымдарға көп саяхат жасады және кедейлер мен әділетсіздікке ұшырағандардың қорғаушысы болды. Ол 1994 жылы аяқталған Сент-Джеймс соборының кең ауқымды жөндеу жұмыстарын басқарды. Мерфидің басшылығымен архиепископтықта тіркелген католиктердің саны артты, сондай-ақ әйелдер, түрлі этникалық топтар мен ЛГБТ адамдарына арналған көмек пен қызметтер кеңейді. 1992 жылы Мерфи Сиэтлде Елизавета үйін ашты, ол жүкті жасөспірімдерге медициналық көмек және жұмысқа орналасуға дайындықпен қамтамасыз етті. Ағаш өнеркәсібіндегі кесімдерден зардап шеккен Вашингтон штатының шағын қалаларына Мерфи шағын бизнесті бастауға көмектесу үшін 500 000 доллар көмек берді. Пасторлардың азаюын тоқтатуға көмектесу үшін ол Сиэтл университетіндегі, приходтық міндеттерге көмектесу үшін мирян даярлайтын бағдарламаға қаржылай қолдау көрсетті. Мерфи 1997 жылы қайтыс болды. Мерфинің орнына Иоанн Павел II 1997 жылы Хелена епископы Александр Брунеттіні Сиэтл архиепископы етіп тағайындады. Экономикалық төмендеуге қарамастан, Брунеттің архиепископ ретіндегі қызметі кезінде Батыс Вашингтондағы католиктердің жылдық қайырымдылықтары екі есеге өсіп, 2009 жылы Ванкуверде ашылған Сент-Элизабет Энн Сетон католик жоғары мектебі мен 2010 жылы Лейсиде ашылған Папа Иоанн Павел II жоғары мектебінің құрылысына қаржыландыруды қамтамасыз етті. Брунетт сондай-ақ Фулкрум қорының құрылуына көмектесті, ол кедей отбасыларға балаларын католик мектептеріне жіберу үшін стипендиялар ұсынады, сондай-ақ 7 миллион долларға Palisades Retreat Center-ді сатып алу, жөндеу және кеңейтуді басқарды. 2019 жылдың тамызында Сартен Такомадағы Киелі Розарий шіркеуін бұзуға бұйрық берді. Шіркеудің құрылысы нашарлағандықтан, оны жөндеуге 18 миллион доллар қажет болды. Сартен 2019 жылдың қыркүйегінде зейнетке шықты. Сартен зейнетке шыққаннан кейін Этьен автоматты түрде Сиэтл архиепископы болды. Қызметке кіріскен кезде Этьен Сиэтл архиепископының резиденциясы – Коннолли үйінде тұрмайтынын жариялады және оны сату арқылы кедейлерге көмектесу үшін қаражат жинауды ұсынды. 2023 жылғы мәліметтер бойынша Этьен Сиэтл архиепископы болып табылады.

Жыныстық қатынас

1988 жылдың мамыр айында Порт-Анджелес қаласындағы «Ангелдер патшайымы» приходінің дін қызметкері Пол Конн шіркеудегі алты алтарь қызметкерін зорлағаны үшін кінәсін мойындады. Ол сотталды және төрт жылға бас бостандығынан айырылды. Қайтарылғаннан кейін дереу қызметтен алынған Конн 2005 жылы Ватикан тарапынан лайықталды. 1988 жылдың маусым айында мисса кезінде оқылған хатта архиепископ Хантхаузен дін қызметкері Джеймс Макгреалдың педофил екенін мәлімдеді. Хантхаузеннің сөзіне қарағанда, архиепископтық 20 жыл бойы Макгреалға қатысты шағымдар алған және ол соңғы он жыл бойы емдеу курсын өткен. Макгреал кем дегенде 40 балаға зиян келтірген, бірақ бұл көрсеткіш одан да жоғары болуы мүмкін. Ол 2005 жылы Ватикан тарапынан лайықталды. 2006 жылы архиепископтық Джеймс Корнелиус 1970 жылдары оны жыныстық зорлыққа ұшыратқанын мәлімдеген екі бауырластың талабы бойынша 1 миллион доллардан астам соманы төледі. Корнелиус 2002 жылы бауырластар архиепископтыққа шағымдануынан кейін қызметтен шеттетілді. Шағымдар жариялы болғаннан кейін тағы он адам Корнелиусқа қарсы архиепископтыққа шағым түсірді. Ватикан Корнелиусты 2004 жылы лайықтатты. 2016 жылы архиепископтық шағымдардың сенімділігі расталған 77 дін қызметкері, монах және діни тұлғалардың тізімін жариялады. 2018 жылы архиепископтық Пол Конн мен Джеймс Макгреалды қоса алғанда, алты дін қызметкерінен 1970 және 1980 жылдары кәмелетке толмаған кезінде жыныстық зорлыққа ұшырағанын айтқан алты адамға 7 миллион доллар төледі. 2022 жылдың тамызына дейін архиепископтық соңғы алты айда жыныстық зорлыққа қатысты бес сот ісін реттеді. Барлық талапкерлерге төленген жалпы сома шамамен 2,3 миллион долларды құрады. Бір әйел талапкер 1980 жылдар шамасында мектеп қызметкері тарапынан зорлыққа ұшырады, ол оның үнсіздігін тәттімен сатып алды. Бір талапкер Конннің құрбаны болды, ал екіншісі 1970 жылдары Исакуадағы Сент-Джозеф приходінің ерікті қызметкері Дэвид Пирсоннан зардап шекті.

Қазіргі көмекші епископтар

Эусебио Л. Элизандо Алмагуер (2005 жылдан қазірге дейін)
Франк Р. Шустер (2022 жылдан қазірге дейін)

Білім

2023 жылы Сиэтл архиепископтығы 72 мектепті қамтыды, онда 19 800-ден астам оқушы білім алды. Сондай-ақ, диоцезде екі университет бар.