Кіріспе

Шіркеу түрі

Бірге собор – бұл епископтың тақтысы немесе кафедрасы қызметін басқа собормен бірге атқаратын соборлық шіркеу, көбінесе басқа қалада (әдетте бұрынғы епископтық орын, метрополитен аймағының іргелі қаласы немесе азаматтық астана). Мұндай жағдай Англияда протестанттық реформацияға дейін «Бат және Уэллс» және «Ковентри және Личфилд» епархияларында болған. Бұл екі епархияның да атауы епископтардың резиденциясы болған екі қаланың есімдерімен байланысты берілген. 2020 жылғы наурыз айының мәліметі бойынша, Католик шіркеуінде 322 бірге собор болды, олардың көп бөлігі Еуропада (тек Италияда 140). Көптегені бұрынғы соборлар, бірақ олар әлі де қолданыста болса да, көбінесе бірге собор мәртебесіне ие болмайды. Бір немесе бірнеше бірге соборы бар епархиялардың атауы көбінесе осыны көрсететін бірнеше («сызықшамен байланысқан») атаулардан тұрады, бірақ кейбіреулерінде атауда көрсетілмеген бірге собор болады, ал басқа бұрынғы епископтық орындардың атаулары бірге соборсыз сақталуы мүмкін. Кейде бірінші аталған қалада негізгі собор (нақты епископтық орын) болмайды, бірақ ол ұлттық астана болып табылуы немесе көрнекті діни тарихымен ерекшеленуі мүмкін.

Қазақстан

Албанияда Тирана-Дуррес Рим-католик архиепископиясының Дурресте бірдей құрметке ие соборы бар, ол – Әйя Лучия соборы.

Бельгия

Бельгияда, Мехелен-Брюссель приматиялық Рим-католик архиепархиясының метрополиттік соборы – Мехелендегі (Малин) Әулие Румбольд соборы, архиепископтық орын. Оның қосалқы соборы – ұлттық астана Брюссельдегі Санкт-Михаил және Санкт-Гудула соборы. Кёкельбергтегі (Брюссельде де) үшінші, ірі шіркеу кіші базилика мәртебесіне ие, бірақ қосалқы собор дәрежесі жоқ, дегенмен ол папалық сапарларды, оның ішінде папалық бейнелеу рәсімін қабылдады.

Болгария

София және Пловдив Рим-католик епархиясы Пловдивтегі Сент-Луи кафедральді соборынан өзге, Софияда Сент-Жозефтің жаңа қосымша кафедральді соборына ие.

Чехия

Острава-Опава Рим-католик епархиясында Опава қаласындағы Острава Құтқарушы соборынан өзге, Острава-Опава епархиясындағы Успеніе шіркеуі де бар.

Венгрия

Рим-католик Эстергом-Будапешт архиепархиясының бас епископтық митрополиттік тақтасының негізгі кафедралық соборы ежелгі архиепископтық орын, Эстергом кафедралық базиликасы, ал ұлттық астана Будапешт қаласындағы ко-кафедралық базилика болып табылады.

Мальта

Рим-католик Мальта архиепископтығының метрополитендік соборы – бұрынғы астана Мдинадағы Әулие Павел соборы. 1820 жылдардан бері Валеттадағы бұрынғы Сент-Джон монастырь шіркеуі Сент-Джонның қасиетті соборы деп белгілі.

Словакия

Прешов қаласындағы Святой Николай соборы

Испания

Калахорра-и-Ла-Кальсада-Логроньо епархиясы Логроньода Қасиетті Марияның қо-соборына, Калахоррадағы Біздің әйелдің Көтерілу соборынан басқа, Санто-Доминго-де-ла-Кальсададағы Құтқарушы және Қасиетті Мария соборына ие. Кория-Касерес епархиясы Кориядағы Біздің әйелдің Көтерілу соборынан басқа Касерес қаласындағы Қасиетті Марияның қо-соборына ие. Гуадикс-База епархиясы Гуадикс қаласындағы Тәңірден туу соборынан басқа Базадағы Тәңірден туу Анасының қо-соборына ие. Мерида-Бадахос архиепископтығы Бадахостағы Жақыннан туған Иоанн соборынан басқа Меридадағы Ұлы Қасиетті Марияның қо-соборына ие. Мондоньедо-Феррол епархиясы Мондоньедодағы Біздің әйелдің Көтерілу соборлық базиликасынан басқа Ферролдағы Қасиетті Мартин соборына ие. Ориуэла-Аликанте епархиясы Ориуэладағы Құтқарушы және Қасиетті Мария соборынан басқа Аликантедегі Баридің Қасиетті Николай қо-соборына ие. Осма-Сория епархиясы Бурго-де-Осмадағы Біздің әйелдің Көтерілу соборынан басқа Сориядағы Қасиетті Петр қо-соборына ие. Сегорбе-Кастеллон епархиясы Сегорбедегі Біздің әйелдің Көтерілу соборынан басқа Кастеллон-де-ла-Планадағы Қасиетті Мария қо-соборына ие. Сигуэнца-Гуадалахара епархиясы Сигуэнцадағы Қасиетті Мария соборынан басқа Гуадалахарадағы Санта-Мария-де-ла-Фуэнте-ла-Майор қо-соборына ие. Туи-Виго епархиясы Туидегі Қасиетті Мария соборынан басқа Вигодағы Қасиетті Мария қо-соборына ие.

Индонезия

Сиболга епархиясының Сиболгадағы Тереза Лизие соборынан басқа, Ниас аралының Гунунгустоли қаласында «Барлық елдердің Анасы» аталатын қосалқы соборы бар.

Үндістан

Симла және Чандигарх епархиясы Чандигархтағы Христос Королі соборының және Химачал Прадеш штатының астанасы Шимладағы Киелі Михаил мен Киелі Жозеф соборының епархиялық орталығы болып табылады, бірақ Чандигархтағы собор ешқашан жеке епархия болған емес. 1952 жылы Мадрас және Майлапур шіркеулік провинциялары біріктіріліп, Мадрас-Майлапур архиепископиясы құрылғанда, бұрынғы Майлапур провинциясының соборына қосалқы собор мәртебесі беріліп, қазір ол Сент-Мэри қосалқы соборы деп аталады.

Жапония

Нагасакидегі Жапонияның жиырма алты қасиетті шейітінің соборы, сонымен қатар Оура соборы деп белгілі, ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген және Жапониядағы ең көне шіркеу. Жанында Безупречное зачатие соборы, сонымен қатар Ураками соборы деп те аталады, орналасқан.

Филиппин

Лингаен-Дагупан архиепископиясының Дагупан, Пангасинан қаласында соборы бар, ал бастапқы собор, қазіргі ко-собор, Лингаендегі Иеміздің Епифаниясы шіркеуі.

Сирия

Хомс мелкиттік грек-католик архиепархиясы Ябрудта (бұрынғы епархиялардың бірі, олар титул бойынша діоцезбен біріктірілген) Әулие Константин мен Еленаның қосымша соборына ие, Хомстағы Біздің Анамыз Бейбітшілігі соборынан бөлек.

Азиялық түркия

Анадолияның Апостолдық Викариатінде Мерсинде қасиетті Антоний Падуалықтың қосымша кафедралық соборы, Искендерундегі (Александретта) Марияның Баяндамасы соборынан басқа бар.

Мысыр

Александрия латын апостолдық викариатында Александриядағы Әйелі Екатерина соборы және екі қосалқы собор болған: Мысырдың Гелиополисіндегі (Қаһиренің сол маңындағы Біздің Ханым) және Порт-Саидтағы (Синай каналы портындағы Біздің Ханым мен Әулие Михаил) апостолдық викариаттар біріктірілгеннен кейінгі бұрынғы соборлар.

Гана

Кета-Акаци епархиясының қосымша кафедральді соборы бастапқыда Кета деп аталған, ал собор екіншісінде Акаци деп аталған.

Белиз

Бельмопан қаласындағы Гуадалупе анасының қасиетті соборы – Белиз қаласы-Бельмопан епархиясының қосымша соборы. Ұлттық астана Бельмопанға көшірілгендіктен, ол епископтықтың атауына қосылды, бірақ епископтық орын және Киелі Құтқарушы соборы бұрынғы астана Белиз қаласында қалды.

Гватемала

Лос-Альтос Кетцальтенанго-Тотоникапан митрополиттік архиепископиясы Тотоникапанда Сан-Мигель Арканджель кокафедралы соборына, ал Кетцальтенангодағы епископтық тақ орны Catedral del Espíritu Santo соборына ие. Закапа және Санто-Кристо-де-Эскипулас епархиясында Сан-Педро соборы (әулие Петірге арналған) және Эскипулас қаласындағы Кристо Негро Базиликасы бар, ол ресми түрде Санто-Кристо-де-Эскипулас аумақтық прелатурасының (қосылған) кафедральді соборы болып саналады.

Мартиника

Форт-де-Франс – Сен-Пьер архиепархиясының Сен-Пьердегі Нотр-Дам-де-Льяссомпсион сокафедралы шіркеуі, Форт-де-Франстағы Сен-Луи соборынан өзге, бар.

Бразилия

Primavera do Leste–Paranatinga епископінің Паранатингада Сан-Франциско Ксавье қосымша кафедралы соборы бар, сонымен қатар оның епископтық тағы Сан-Кристовао кафедралы соборы, Primavera do Leste қаласында орналасқан.

Чили

Айсеннің Апостолдық Викариаты Койхайкеде Азаптар анамыздың қасиетті соборымен қатар, Пуэрто-Айсендегі Киелі Тереза соборына да ие.

Перу

Рим-католик Тачна және Мокегуа епархиясы Тачнадағы Розарий соборынан өзге Мокегуада да Санкт-Доминик ко-соборына ие.

Австралия

Сиднейдің Сент-Марон католик епархиясының құрамында, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Харрис Парк қаласында Сент-Марон соборынан өзге, Ливанның Әйелі соборы да бар. Вуллонгонг Рим-католик діоцезінің құрамында, Жаңа Оңтүстік Уэльстің Фери Медоу қаласында Сент-Джон Вианни Ко-соборы орналасқан.

Папуа - Жаңа Гвинея

Рабауль архиепископиясы епископтық орталығынан басқа, ұлттық астана Рабаульдегі Вунапопедегі Әулие Франциск Ксавьер соборының қатар соборы бар.

Полинезия

Самоаның архиепископиясы Апия Ко соборы – Сиусегадағы Розарий Анамыз шіркеуі, және Уполу аралындағы Апия астанасындағы Пәк Жүрек соборы. Самоа-Паго Паго епархиясының Фагатогодағы Қасиетті Жұмысшы Жүсіп Ко соборы, сондай-ақ Тутуила аралындағы Тафунадағы Қасиетті Отбасы соборы бар.

Англия шіркеуі

Протестанттық реформацияға дейін «Бат және Уэллс» және «Ковентри және Личфилд» епархиялары Англиядағы жалғыз бірдей мәртебедегі соборлар болды. Англия шіркеуінің тек бір епархиясында ғана бірдей мәртебедегі соборлар бар; Лидс епархиясында үш собор бар: Рипон, Брэдфорд және Уэйкфилд. Лидс епархиясы 2014 жылы Брэдфорд, Рипон және Уэйкфилд епархияларының бірігуі нәтижесінде құрылды, бұл ретте бұрынғы үш епархиялық собордың барлығы жаңа епархияда бірдей мәртебеге ие болды. Йорк жағдайында Беверли, Рипон және Саутвеллдің коллегиаттық шіркеулері шамамен осындай жағдайда болды, бірақ архиепископтың әрқайсысында орын болғанымен, оларда епархиялық кафедрасы болған жоқ. Бөлiмдер епархияның тікелей басқаруындағы және архиепископ сайлаудағы метрополиттік шіркеумен біріктірілмеді, сондай-ақ шіркеудің соборлық мәртебесін көрсететін басқа да құқықтары болған жоқ.

Шотландия епископтық шіркеуі

Шотландия епископтық шіркеуінің Аргилл және Аралдар епархиясында екі қатар собор бар: Сент-Джон соборы, Обан және Аралдар соборы, Миллпорт, Камбрей аралы. Бірнеше соборға ие болған жалғыз епархия осы.

Епископальдық шіркеу (АҚШ)

АҚШ-тағы Епископ шіркеуінде Айова және Миннесота епархияларының әрқайсысында екі кафедральді шіркеу бар, олардың екеуі де әртүрлі қалаларда орналасқан; алайда, олар "қоса кафедральдар" деп аталамайды. Лексингтон епархиясы Кентукки штатының Ирвайн қаласындағы "Кафедральдық домен" конференция орталығы мен лагерінде Әулие Георгий шейітінің кафедральді шіркеуінің екінші кафедральді шіркеуін сақтайды, бірақ оны сипаттау үшін "қоса кафедраль" терминін қолданбайды.