Кіріспе

Анимат – жасанды жануарлар, «жануар» және «материалдар» сөздерінің қысқартылған түрі. Бұл термин физикалық роботтар мен виртуалды модельдеулерді қамтиды. Анимат моделі қоршаған ортамен өзара әрекеттесе алатын қарапайым жануардың қасиеттерін қамтиды. Сондықтан, ол оқу кезеңінде қоршаған ортадан түсетін белгілі бір сигналдарды байланыстыру қабілетін модельдеуге арналған, бұл когнитивтік құрылымның даму мүмкіндігін көрсетеді. Аниматты зерттеу, Жасанды Өмірді зерттеу саласының бір бөлігі, Родни Брукс жариялаған «Өкілдіксіз интеллект» атты мақаласынан кейін кеңінен танымал болды.

Даму

Animats – латын тіліндегі animō етістігінің үшінші жақ, қазіргі уақыт түрінен шығарылған, ол "жанды ету, өмір беру" деген мағынаны білдіреді. Бұл терминді С. В. Уилсон 1985 жылы "Жалпыға жаратылған жануардағы білімнің өсуі" деген мақаласында қолданды, ол Халықаралық генетикалық алгоритмдер және олардың қолданылуы жөніндегі конференцияның бірінші материалдарында жарияланған. Уилсонның тұжырымдамасы В. Г. Уолтердің еңбектеріне негізделген, әсіресе оның алдыңғы дөңгелекті көліктер үшін үш дөңгелекті сенсор және қозғалтқыштың ойлап табуына. "Machina speculatrix" еңбегінде Уолтер қажеттіліктері мен сезімдік жағдайға байланысты әрекеттерді таңдайтын, суб-анимат деп аталатын нәрсені енгізді. Осы маңызды еңбекте бірнеше ережелер ұсынылды. Мысалы, екі мотордың жылдамдығын жарық деңгейімен байланыстыру. Норберт Винердің 1948 жылғы "Кибернетика" еңбегіндегі теориялары да жануарларды, әсіресе бақалардың (Rana computatrix), егеуқырлар мен маймылдардың миын және мінез-құлқын модельдеуге әсер еткені айтылады. Бастапқы тұжырымдамасында animats қарапайым жаратылыстар ретінде құрылды және генетикалық көбею мен табиғи іріктеуге қатысты мінез-құлықты модельдеді. Алайда, Уилсонның animats тек қоршаған ортамен қарым-қатынас жасап қана қоймай, сонымен қатар өзінің "тәжірибесінен" үйренді.

Теориялар мен қолдану

Вильсон ұсынған Animat моделін пайдалану мысалы Стэн Франклиннің «Жасанды Ақыл» кітабының 9-тарауында кеңінен талқыланады. Осы іске асыруда анимат «таксон» деп аталатын үлгіні тану ережелерін қолдану және дамыту арқылы өз ортасы туралы тәуелсіз білім алуға қабілетті. 2001 жылы Томас ДеМарс «нейрологиялық басқарудағы аниматтар» бойынша зерттеулер жүргізді. Тағы бір соңғы жетістік – Голланд пен Рейтманның екі түрлі қажеттілікті қанағаттандыру деңгейін оңтайландырған адаптивті аниматты сәтті көрсетуі. Алан Г. Голдштейн нанобиотехнология нақты жануарлар материалдарын жасау үстінде екенін, осы терминді болжамды түрде қолданудан аулақ болу және оның қолданылуын таза феноменологиялық ету қажет екенін ұсынды. «I, Nanobot.» сілтемесінде келтірілген Animat тестісіне сәйкес, тірі организмді анықтайтын ең төменгі мінез-құлықтарды көрсететін кез келген биологиялық емес материал немесе нысан, де-факто, Animat болып табылады. Голдштейннің негізгі пікірі – нанобиотехнология дәуірінде адаптивті құбылыстарға қабілетті жасанды нейрондық желі сияқты, алдын ала жоспарланған «ақылдың» ең төменгі деңгейінің пайда болуын күтудің орнына химия мен молекулалық инженерияны бақылау қажет. Голдштейн нанобиотехнология мен «Жанды Өмір» салалары арасындағы ғылыми білім берудегі, тәжірибелік жүйелердегі және осы екі саланың пайда болған терминологиясы (жаргон) жиынтығындағы терең айырмашылықтарға байланысты байланыс жоқтығын ескертті. Нанобиотехнологтар (негізінен биологиялық және биологиялық емес молекулалармен жұмыс істейтін молекулалық инженерлер) күрделі жүйелерге тікелей қатыспайды, тіпті олар мұндай жүйелер арасында молекулалық байланыстарды, мысалы, нейроэлектрондық қосылыстарды құрғанда да. «Жанды Өмір» зерттеушілері көбінесе жүйелік деңгейдегі тәсілді қолданады. Жаңа молекулалық инженерияның зор трансформациялық күші Animattарды, нағыз биологиялық емес тірі организмдерді құруға мүмкіндік береді, олардың салыстырмалы түрде қарапайым мінез-құлқы көптеген стандартты «Жанды Өмір» парадигмаларына сәйкес келмейді. Осыған байланысты Голдштейн алғашқы Animattар ғылыми қауымдастықтар тарапынан мойындалмауы мүмкін деп санайды. Әр екі жыл сайын Адаптивті Мінез-құлық қоғамы жиналады және осы тақырып бойынша материалдар жинағын жариялайды. Бұл топтың «Адаптивті Мінез-құлық» журналы да бар.