Кіріспе
Rye Harbour – Оңтүстік-шығыс Англиядағы Шығыс Суссекс жағалауында, Ротер өзенінің сағасына жақын орналасқан ауыл. Ол Иклшем азаматтық округінің және Ротер ауданының құрамына кіреді. Рай порты Рай қаласынан шамамен 3,2 шақырым (2 миль) төмен ағысқа қарай орналасқан. Ротер өзенінің Райден теңізге қарайғы бөлігі, Рай порты ауылымен қоса, Қоршаған орта агенттігінің бақылауында. Ауылдың өзінде яхталардың тұрақтары, шағын балық аулау флоты (RX коды: Rye SusseX), коммерциялық кемелердің жүрісі және ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп келе жатқан құтқару станциясы бар. Ауылдың жанында Рай Харбор демалыс паркі деп аталатын демалыс орыны да орналасқан. Райдан Рай портына баратын жолдың бойында индустриалды аймақ жатыр, онда қоймалар, жеңіл өндіріс және мұнай өңдеу зауыты орналасқан. Ауыл қауымдастығы өз тарихын насихаттау мақсатында суреттерден тұратын веб-сайт құрды.
Rye Harbour is a village located on the East Sussex coast in southeast England, near the estuary of the River Rother: it is part of the civil parish of Icklesham and the Rother district. Rye Harbour is located some two miles (3.2 km) downstream of the town of Rye. The River Rother from Rye seawards, and including the village of Rye Harbour, is under the control of the Environment Agency. At the village itself there are yacht moorings; a small fishing fleet (coded RX: Rye SusseX); some commercial shipping; and a long established lifeboat station. There is also a holiday village called Rye Harbour Holiday Park alongside the village itself. An industrial estate straddles the road to Rye Harbour from Rye. It contains warehousing, light manufacturing and an oil refinery. The village community has set up a pictorial website, aimed at promoting its history.
Тарих
Rye Harbour ауылы он тоғызыншы ғасырдың басына қарай, соңғы 800 жыл ішінде теңіз біртіндеп шөгіндірген жағалау құмдарының кеңеюіне салынған. Бұл шөгінділер қазіргі уақытта 3 шақырым қашықтықта орналасқан ортағасырлық Rye портына қол жеткізуді қиындатады. Ауылда Наполеон соғыстары кезінде салынған Мартелло мұнараларының бірі бар; ол сол кездегі жағалау сызығында орналасқан. Жағалау сызығы қазір оңтүстікке тағы бір шақырымға жылжыды. Осылайша, оның географиялық орналасуы теңізбен және Ұлыбританиямен шекарада болуымен қалыптасқан. Алғашқы құрылыс 1805 жылы драгун ротасының келуімен басталды, одан кейін жақын арада алғашқы балықшылар үйлері салынды және Мартелло мұнарасы (1809–10) бой көтерді. Наполеон соғыстары аяқталғаннан кейін, оңтүстік жағалауында бұрыннан келе жатқан контрабандалық сауда қайтадан кеңейіп, күшейді, нәтижесінде Жағалау блокадасы құрылды. Блокада жасақтарына баспана және қолдау көрсету үшін шамамен 1825 жылы күзет үйі салынды, ол әлі күнге дейін сақталып, кемелерге сигнал беруге арналған флагштокпен бірге тұр. Бұл порты "Мэри Стэнфорд" құтқару қайығының трагедиясымен де әйгілі. 1928 жылдың 15 қарашасында таңғы сағат 6:45-те Rye Harbour RNLI стансасынан шыққан "Мэри Стэнфорд" латыш кемесінің қиын жағдайда екеніне қате жауап берді. "Мэри Стэнфорд" экипажы басқа бір құтқару қайығының оны құтқарып алғанын білмеді, және ауыр жаңбыр мен толқындарда "Мэри Стэнфордтың" жиырма жеті адамнан тұратын барлық экипажы суға батып кетті. Осы оқиғаның себебі әлі де даулы. Коксвайннің ұлы Джон Хедтен басқа барлық денелері табылып, жерленді. "Мэри Стэнфорд" және оның экипажының құрметіне ауылда жыл сайын еске алу шарасы өткізіледі.
Табиғат қорығы
1970 жылы құрылған Рай-Харбор табиғи қорығы жылына 360 000 келушіні қабылдайды. Суссекс жабайы табиғат қоры басқаратын бұл қорық ұлттық және халықаралық мәртебеге ие және 300-ден астам сирек немесе жоғалу қаупі төнген түрлердің мекені болып табылады. Жеке жол және құс бақылау тұрақтары мүгедектер арбасында жүретін адамдар үшін ыңғайлы. 2021 жылдың мамыр айының соңында Рай-Харбор табиғи қорығында Discovery Centre ашылды. Бұл – жаңа, мүгедектер арбасына қолайлы, білім беру мүмкіндіктері, қорықтағы жануарлар туралы ақпарат, кафе және дүкені бар келушілер орталығы. Бұл Суссекс жабайы табиғат қоры мен Рай-Харбор табиғи қорығының достар тобының бірлескен жобасы.
Мәдени сілтемелер
Рай Харбор, бәлкім, Моника Эдвардстың Ромни Марш балалар кітаптарындағы "Вестлинг" ретінде бейнеленуімен ең көп танылған.