Герман фон Сименс: өмір және қызмет жолы

Кіріспе

Герман фон Сименс (9 тамыз 1885, Берлинде туған – 13 қазан 1986, Мюнхенде қайтыс болған) – Сименс отбасының неміс өнеркәсіпшісі.

Өмір

Ол Арнольд фон Сименстің үлкен ұлы, ал ол өзі атақты ойлап табушы және Siemens & Halske компаниясының, кейін қазіргі Siemens AG компаниясының негізін қалаушы Вернер фон Сименстің үлкен ұлы болды. Германның анасы Эллен, туған тегі фон Гельмгольц, Вернердің жақын досы Герман фон Гельмгольцтің қызы еді, оның немересі осы атпен аталады. Ол бес баланың ең үлкені еді. Гейдельберг университетінде физикалық химияны оқып, доктор ғылымын қорғағаннан кейін Герман фон Сименс мансабын Берлиндегі Siemens & Halske компаниясының физикалық-химиялық зертханасының қызметкері ретінде бастады. Гейдельбергте Сименс Леоненсия студенттік бірлестігіне қосылды. 1928 жылы ол Siemens & Halske компаниясының басқарма мүшесі болды. 1929 жылы компанияның орталық зертханасына жауапкершілікті алды. Ол телепринтерлерді дамытуға зор үлес қосты. 1935 жылы ол Siemens Schuckertwerke AG компаниясының басқарма мүшесі болды. Сонымен қатар, ол Vereinigte Stahlwerke, Mannesmann, Krupp және Deutsche Bank компанияларының қадағалау кеңесіне мүше болды. 1933 жылға дейін ол Гитлердің Ұлттық-социалистік неміс жұмысшы партиясының қарсыласы және бәсекелесі болған Германияның Ұлттық Халық партиясының мүшесі болды. 1941 жылдан 1946 жылға дейін ол сіңілісі Карл Фридрих фон Сименстің орнына Siemens & Halske AG және Siemens Schuckertwerke AG компанияларының қадағалау кеңесінің төрағасы болды, осылайша неміс электр және электроника компаниясының басшысы атанды. Соғыс материалдарын өндіруге маңызды компанияның басшысы ретінде Германия үкіметі оны "Wehrwirtschaftsführer" тізіміне енгізді. Siemens Schuckert концлагерьлердің ішінде де, сыртында да депортацияланған адамдардың арасынан білікті жұмысшыларды жұмысқа алды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы жылдары Берлин және басқа да ірі қалалардағы көптеген зауыттар мен фабрикалар одақтас әскерлерінің әуе шабуылынан қирады. Әрі қарайғы шығындарды болдырмау үшін өндіріс әуе соғысынан зардап көрмеген басқа да аймақтарға көшірілді. Мақсаты – маңызды соғысқа қатысты және күнделікті қолданылатын тауарлардың өндірісін қамтамасыз ету болды. Деректерге сәйкес, 1944 жылдың соңында және 1945 жылдың басында Siemens компаниясы 400-ге жуық баламалы немесе басқа жерге көшірілген өндіріс орындарын пайдаланды. 1945 жылдың 5 желтоқсанында одақтас күштері ұстағаннан кейін ол уақытша төрағалықты әкесінің туысы Фридрих Карл Сименске (1877-1952) тапсырды. Ол Нюрнберг процесіне соғыс қылмыстары бойынша айыптау үшін тұтқын ретінде әкелінді, бірақ жеке қылмыстары анықталмағандықтан қудалау ісі қозғалмады. Айыптау алынып тасталды, сондықтан ол 1948 жылы компания басшысы ретінде қайта оралды. Ол 1956 жылы зейнетке шыққанға дейін Siemens & Halske AG және Siemens Schuckertwerke AG компанияларының қадағалау кеңесінің төрағасы қызметін атқарды. Кеңес оккупациялық аймағындағы барлық зауыттар, сондай-ақ шетелдегі көптеген зауыттар жоғалып, оларды ауыстыру қажет болды. Осы кезеңде оның туысы Эрнст фон Сименс 1949 жылдан 1956 жылға дейін Siemens & Halske AG компаниясының бас директоры болды және ақырында 1956 жылы екі компанияның да төрағасы болып Германның орнын басты. Берлин блокадасының салдарынан Герман мен Эрнст 1947 жылы Siemens компаниясының бас кеңсесін блокададағы Берлиннен Эрлангенге, Siemens Schuckert зауытының орналасқан жеріне, ал 1949 жылы Мюнхенге көшірді. Олар Бавария патшалық отбасының бұрынғы Людвиг Фердинанд сарайын жалға алып, ақырында 1957 жылы сатып алды. Сарай бүгінгі күнге дейін Siemens компаниясының бас кеңсесіне иелік етеді. 1950 жылы Герман фон Сименс Берлиндегі Ванзеедегі ата-анасының сәнді үйін баптист шіркеуіне сыйға тартты, ол оны ауруханаға айналдырды. Герман фон Сименс компанияның екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қайта құруына және дамуына зор үлес қосты. Өзінің тым көп сөйлемейтін, жабық және техникалық бағытталған адамы болған ол ғылыми зерттеулердің барлық мәселелеріне ерекше қызығушылық танытып, оларды көптеген жолдармен жетілдірді. 1950 жылдары Бавариядағы жаңа базасынан S&H компьютерлер, жартылай өткізгіш құрылғылар, кір жуғыш машиналар және кардиостимуляторлар шығара бастады. 1955 жылдан 1964 жылға дейін Герман фон Сименс сондай-ақ ғылыми Фраунгофер қоғамының президенті болды. 1966 жылы Эрнст фон Сименс Siemens & Halske, Siemens Schuckert және Siemens Reiniger үш бас компаниясын біріктіріп, қазіргі Siemens AG компаниясын құрғаннан кейін Герман 1986 жылы 101 жасында қайтыс болғанға дейін қадағалау кеңесінің мүшесі болып қалды. 1917 жылы Шарлотта фон Мальцзанға үйленді, баронесса зю Вартенберг унд Пензлин; олардың алты баласы және 12 немересі болды, олардың ішінде немересі Натали фон Сименс (1971 ж.т.), Siemens Foundation-ның бұрынғы төрағасы және 2015 жылдан бастап Siemens AG-нің қадағалау кеңесінің мүшесі.

He was the eldest son of Arnold von Siemens who himself was the eldest son of Werner von Siemens, the famous inventor and founder of Siemens & Halske, later to become the present day Siemens AG. Hermann's mother Ellen, née von Helmholtz, was a daughter of Werner's close friend Hermann von Helmholtz, after whom his grandson was named. He was the eldest of five children. After studying physical chemistry at Heidelberg University and becoming PhD, Hermann von Siemens started his career as an employee of the physical chemical laboratory of Siemens & Halske, Berlin. In Heidelberg Siemens joined the student fraternity Leonensia. In 1928 he became a member of the management board of Siemens & Halske. In 1929 he took over responsibility for the central laboratory of the company. He significantly contributed to the development of teleprinters. In 1935 he became member of the management board of a sister company, Siemens Schuckertwerke AG. He also became a member of the supervisory boards of Vereinigte Stahlwerke, Mannesmann, Krupp and Deutsche Bank. Before 1933 he was a member of the German National People's Party, a rival and opponent of Hitler's National Socialist German Workers' Party. From 1941 until 1946 he succeeded his uncle Carl Friedrich von Siemens as chairman of the Supervisory Boards of Siemens & Halske AG and Siemens Schuckertwerke AG and thus became head of the German electrical and electronics company. As head of a company important for the production of war materials, the German government enqueued him among the "Wehrwirtschaftsführer". Siemens Schuckert had to employ some skilled labor among deported people inside and outside of concentration camps. During the final years of World War II, numerous plants and factories in Berlin and other major cities were destroyed by Allied air raids. To prevent further losses, manufacturing was moved to alternative places and regions not affected by the air war. The goal was to secure continued production of important war related and everyday goods. According to records, Siemens was operating almost 400 alternative or relocated manufacturing plants at the end of 1944 and in early 1945. Arrested on 5 December 1945 by Allied Forces, he temporarily ceded the chairmanships to his father's first cousin Friedrich Carl Siemens (1877 1952). He was brought to the Nuremberg trials as a prisoner to deal with war crime charges, but finally no prosecution was filed, as there were no personal misdeeds traceable. The charges were dropped, so he could return as head of company in 1948. He again served as chairman of the supervisory boards of Siemens & Halske AG and Siemens Schuckertwerke AG until his retirement in 1956. All factories in the Soviet occupation zone as well as most factories abroad were lost and had to be replaced. During this period of time, his first cousin Ernst von Siemens was CEO of Siemens & Halske AG from 1949 until 1956 and eventually succeeded Hermann as chairman of both companies in 1956. Because of the Berlin Blockade, Hermann and Ernst shifted the headquarters of Siemens from sieged Berlin to Erlangen, the production site of Siemens Schuckert, in 1947 and to Munich in 1949. There they rented the Palais Ludwig Ferdinand from the former Bavarian Royal Family and eventually bought it in 1957. The palace still today continues to house the Siemens headquarters. In 1950, Hermann von Siemens donated his parents' sumptuous residence at Wannsee in Berlin to the Baptist Church which converted it to a hospital. Hermann von Siemens significantly contributed to the company's reconstruction and development after World War II. Himself rather a silent, introverted and technical oriented person, he took special interest in all matters of scientific research and enhanced it in many ways. In the 1950s and from their new base in Bavaria, S&H started to manufacture computers, semiconductor devices, washing machines, and pacemakers. From 1955 until 1964 Hermann von Siemens also served as president of the scientific Fraunhofer Society. After Ernst von Siemens merged the three parent companies Siemens & Halske, Siemens Schuckert and Siemens Reiniger to form the present day Siemens AG in 1966, Hermann continued to be an ordinary member, later an honorary member of the supervisory board until his death in 1986 at the age of 101. In 1917, he married Charlotte von Maltzan, Baroness zu Wartenberg und Penzlin; they had six children and 12 grandchildren, among them the granddaughter Nathalie von Siemens (b. 1971), formerly chairperson of the Siemens Foundation and since 2015 a member of the supervisory board of Siemens AG.