Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс өнеркәсіпшісі, инженер және ойлап табушы, неміс өнеркәсіпшісі Роберт Бош (23 қыркүйек 1861 – 12 наурыз 1942) – Роберт Бош GmbH компаниясын құрған неміс өнеркәсіпшісі, инженер және ойлап табушы.
German industrialist, engineer and inventor
the German industrialist
Robert Bosch (23 September 1861 – 12 March 1942) was a German industrialist, engineer and inventor, founder of Robert Bosch GmbH.
Өмірбаян
Бош Швабияның Альбек деген жерінде, Ульм қаласына жақын жерде дүниеге келген. Ол Серватиус Бош пен Мария Маргарита Дөлленің туған он екі баласының бірі болды. Серватиус ірі және прогрессивті шаруашылықты басқарды, оның құрамында сыра зауыты да болды. Роберт Боштың жүрек туысы – болашақ Нобель сыйлығының лауреаты Карл Бош. Роберт Бош 1879 жылға дейін Ульмдегі ‘Realanstalt’ мектебінде оқыды, онда «дәлдік аспаптар шебері» ретінде тәлімгерлік өтті. Бітіргеннен кейін Бош C. & E. Fein компаниясында жұмыс істеді. 1881 жылы ол Ульмде әскери қызметін өтеді, содан кейін 1883 жылға дейін Schuckert & Co. компаниясында жұмыс істеді. 1883-84 жылдары Бош Штутгарт техникалық университетінде профессор Вильгельм Дитрихтен дәріс алды. 1884 жылдың 24 мамырында Бош АҚШ-қа кемемен аттанды, Нью-Йоркте Томас Эдисонның бас инженері ретінде Зигмунд Бергманмен бірге жұмыс істеді. 1885 жылдың 13 мамырында Бош Лондонға сапар шекті, онда Siemens Brothers компаниясында жұмысқа орналасты. 1886 жылдың 15 қарашасында Штутгартта өзінің «Дәлдік механикасы және электр техникасы жөніндегі шеберханасын» ашты. Роберт Бош Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде компаниясына түскен қару-жарақ келісімшарттарынан пайда табуға ниеттемеді. Оның орнына ол бірнеше миллион неміс маркасын қайырымдылыққа жұмсады, соның ішінде 1940 жылы Штутгарттағы Роберт Бош ауруханасын құруға қаржы бөлді. 1920-1930 жылдары Роберт Бош саяси белсенділік танытты. Либералды кәсіпкер ретінде ол бірқатар экономикалық комитеттерде отырды. Ол Германия мен Франция арасындағы келісімді орнатуға көп күш пен қаражат жұмсады. Ол осы келісім Еуропадағы тұрақты бейбітшілікке және Еуропалық экономикалық кеңістіктің құрылуына әкеледі деп үміттенді.
Bosch was born in Albeck, in the Swabian Highlands near Ulm. He was one of twelve children born to Servatius Bosch and Maria Margarita Dölle. Servatius ran a large progressive farm that included a brewery. Robert Bosch's nephew was future Nobel laureate Carl Bosch. Robert Bosch attended the 'Realanstalt' in Ulm until 1879, that included an apprenticeship as a "precision instrument maker." Amongst Bosch's various employments after graduating was that as a journeyman at C. & E. Fein. In 1881 he fulfilled his year of military service in Ulm, followed by employment with Schuckert & Co. until 1883. In 1883 84, Bosch studied under Professor Wilhelm Dietrich at the Stuttgart Technical University. On 24 May 1884, Bosch sailed for the United States, becoming an engineer under Thomas Edison under Sigmund Bergmann in New York. On 13 May 1885, Bosch sailed for London, where he found employment with Siemens Brothers. On 15 November 1886, he opened his own "Workshop for Precision Mechanics and Electrical Engineering" in Stuttgart. Robert Bosch did not wish to profit from the armaments contracts awarded to his company during WWI. Instead, he donated several million German marks to charitable causes, including to the establishment of Stuttgart's Robert Bosch Hospital in 1940. In the 1920s and 1930s, Robert Bosch was politically active. As a liberal businessman, he sat on a number of economic committees. He devoted a great deal of energy and money to the cause of bringing about reconciliation between Germany and France. He hoped this reconciliation would bring about lasting peace in Europe and lead to the creation of a European economic area.
Үшінші рейх
Германиядағы нацистік режим Боштың бейбітшілік орнатуға жасаған тырыстарына күрт тоқтатты. Bosch компаниясы қару-жарақ келісімшарттарын қабылдады және соғыс кезінде шамамен 20 000 құлды (соның ішінде "Лангенбилау зауытында қатыгездікпен зәбірленген" 1200 концлагерь тұтқынын қоса алғанда) жұмысқа алды. Сонымен қатар, Бош Адольф Гитлерге қарсы қарсылықты жасырын түрде қолдады және ең жақын серіктестерімен бірге нацистік қуғын-сүргіннен зардап шеккендерді депортациядан құтқарды. Бош сексен жасқа толғанда Гитлерден "Pionier der Arbeit" (Еңбек пионері) атағын алды, ал бір жылдан кейін қайтыс болғанда Үшінші рейх оған мемлекеттік жерлеу рәсімі жасады. Бош ауыл шаруашылығы мәселелеріне қатты қызығушылық танытып, Мюнхеннің оңтүстігінде шаруашылық иеленді. Ол сондай-ақ әуесқой аңшы болған. Ол қайтыс болған кезде екі некеден төрт бала қалды. Бірінші некесінен туған ұлы ұзақ ауырып, 1921 жылы қайтыс болды. 1937 жылы Бош компаниясын жекеше компания (жабық корпорация) ретінде қайта құрылымдады. Ол өсиетнамасын жасады, онда компанияның табысы қайырымдылыққа жұмсалуы тиіс екенін көрсетті. Сондай-ақ, оның өсиеті 1964 жылы оның ізбасарлары жасаған және бүгінге дейін қолданылып келе жатқан корпоративтік жарғының жобасын қамтыды. 1984 жылы ол Автомобильдердің Даңқ залына енгізілді.
The Nazi regime in Germany brought Bosch's peacemaking efforts to an abrupt end. The Bosch company accepted armaments contracts and employed an estimated 20,000 slaves (including some 1200 concentration camp inmates who were "brutally abused at the Langenbielau plant") during the war. Meanwhile, Bosch secretly supported the resistance against Adolf Hitler, and together with his closest associates saved victims of Nazi persecution from deportation. On his eightieth birthday, Bosch was awarded the title "Pionier der Arbeit" (Pioneer of Labor) by Hitler and when he died a year later, he was afforded a state funeral by the Third Reich. Bosch was keenly interested in agricultural issues and owned a farm south of Munich. He was also a passionate hunter. When he died, he was survived by four children from two marriages. A son from his first marriage died in 1921 following a protracted illness. In 1937, Bosch had restructured his company as a private limited company (close corporation). He had established his last will and testament in which he stipulated that the earnings of the company should be allocated to charitable causes. Also, his will sketched the outlines of the corporate constitution, which was formulated by his successors in 1964 and is still valid today. He was inducted into the Automotive Hall of Fame in 1984.