Кіріспе

Flakpanzer IV Kugelblitz (неміс тілінде "шарық шарық") – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияда жасалған, өзі жүретін, ұшаққа қарсы зениттік қару. Соғыс аяқталар алдында бес данадан пилоттық партия ғана шығарылды. Алдыңғы өзі жүретін зениттік құралдардан өзгеше, оның толық жабық, айналатын мұнарасы болды.

Даму

Германия қарулы күштері үшін бронедивизиялармен бірге жылдамдамдай алатын, арнайы өздігінен қозғалатын зениттік пушканың қажеттілігі күннен-күнге артты, себебі 1943 жылдан бастап неміс әуе күштері жаудың истребитель-бомбалаушыларына қарсы өзін-өзі қорғау мүмкіндігін жоғалта бастады. Сондықтан, көптеген импровизацияланған және арнайы құрастырылған өздігінен қозғалатын зениттік құралдар салынды, олардың көпшілігі Panzer IV шассиінде жасалды, Flakpanzer IV Möbelwagen (уақытша шешім) бастап, Wirbelwind және Ostwind үлгілеріне дейін жетті. Бірақ, бұл конструкциялар биік, ашық конструкциялы және жетілмейтін бронямен жабдықталған еді. Бұл кемшіліктер Flakpanzer IV-тің соңғы жетілдірілген үлгісі – Kugelblitz-те жойылуға тиіс болды. Kugelblitz үшін жасалған алғашқы ұсыныста Panzer IV шассиіне U- қайықтары үшін әзірленген, өзгертілген зениттік мұнара орнату көзделген, ол екі 30 мм MK 303 Brünn зеңбірегімен қаруланған (бұл конфигурация "қос зениттік" – Doppelflak деп аталды). Алайда, бұл идея практикалық емес деп танылды, себебі бұл зеңбіректің әзірлемесі аяқталмаған еді, және оның барлық өндірісі нацистік Германияның Kriegsmarine флоттық күштеріне бөлінген болатын. Оның орнына Kugelblitz 30 мм MK 103/Pz зеңбірегін Zwillingsflak ("жұп зениттік") 103/38 конфигурациясында қолданды. MK 103 сондай-ақ Henschel Hs 129 сияқты ұшақтарға және екі қозғалтқышты Dornier Do 335 ұшағына да орнатылған. Әр 30 мм зеңбірек минутына 450 оқ атуға қабілетті еді. Kugelblitz Panzer IV танкының шассиін және негізгі конструкциясын, жаңадан жасалған айналмалы мұнарамен біріктірді. Бұл мұнара толығымен жабық, жоғарыдан қорғалған және 360° бұрылуға мүмкіндік берді. Көптеп өндіру жоспарланған, бірақ одақтастардың бомбалау шабуылдары салдарынан орындалмады. Panzer IV өндірісі тоқтатылуға жақын болғандықтан, Jagdpanzer 38(t) Hetzer шассиіне көшу жұмыстары жүргізілді, ол өз кезегінде Panzer 38(t) шассиіне негізделген. Hetzer шассиіндегі прототиптер жасалмады.

Қызмет

Соғыс аяқталғанда Кугельблиц әлі де әзірлемеден шықпаған еді. Барлығы бес прототип салынды. Салынған аз ғана Кугельблицтердің тағдыры белгісіз. Бір Кугельблиц Тюрингиядағы Спихра қаласының жанындағы шайқастарға қатысты, онда ол қиратылып, 1999 жылы қазылғанға дейін Спатэнберг төбесінде көміліп қалды.

Тірі қалғандар

Бүгінде бір толық Кугельблиц мұнарасы Рендсбургтегі Heeresflugabwehrschule-нің Lehrsammlung (неміс армиясының әуе шабуылына қарсы қорғаныс мектебінің жинағы) көрмесінде қойылған. Кугельблицтің толық емес биегі де бар (мұнарасыз), бірақ ол жеке коллекцияда сақталады.