Джон Малькольм Паттерсон: Алабаманың экс-губернаторы және саяси өмірі

Кіріспе

Американдық Бас прокурор және Алабама штатының губернаторы (1921–2021)

Джон Малкольм Паттерсон (27 қыркүйек 1921 – 4 маусым 2021) – американдық саясаткер. Ол 1955 жылдан 1959 жылға дейін Алабама штатының Бас прокуроры болып бір мерзім қызмет етті, ал 37 жасында 1959 жылдан 1963 жылға дейін Алабама штатының 44-ші губернаторы болып бір мерзім қызмет етті. Оның губернаторлық қызметі азаматтық құқықтар үшін өткен көптеген наразылықтармен және екі баланың анасы Тина Сойермен болған ұзаққа созылған некеден тыс қарым-қатынаспен күрделенді, ол кейін оның үшінші әйелі болды. Паттерсон 1958 жылы Алабама губернаторы болып сайланғанда Ку-клукс-кланның қолдауын алды. Губернатор ретінде ол сегрегацияны жақтады. Кейінірек өмірінде ол бұл ұстанымы үшін өкініш білдірді. Оның әкесі кейін заңгер болды. 18 жасында, 1940 жылдың 27 наурызында ол Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысу үшін АҚШ армиясына қосылды және Солтүстік Африка, Сицилия, Италия, Оңтүстік Франция, Германиядағы әскери операцияларда, сондай-ақ Дуайт Д. Эйзенхауэрдің штабында қызмет етті. 1945 жылы ол майор шынжырғысында армиядан демобилизацияланып, Тускалузадағы Алабама университетінің құқық мектебінде заң бакалавры дәрежесін алды. Корея соғысы кезінде 1951 жылдан 1953 жылға дейін ол армияға қайта шақырылып, Еуропада дислокацияланды. Әскери қызметтен кейін ол әкесі Альберт Паттерсонның заң фирмасында жұмыс істеді.

Алабама штатының бас прокуроры

1954 жылы Паттерсонның әкесі штаттың бас прокуроры лауазымына штаттың демократиялық праймеризінде қатысты. Ол тұратын және штат бойынша мафия бақылаған Феникс қаласындағы қылмысты жоюға уәде берген платформада бағытталды. Ол кезде Алабама штаты, көбінесе демократтар билік еткен, де-факто бір партиялық штат еді, сондықтан демократтардың үміткері сайлауда жеңіске жететіні анық болды. 1954 жылдың 18 маусымында Алберт Паттерсонды Демократиялық партияның ішкі сайлауында жеңіске жеткеннен кейін екі аптадан аспайтын уақытта Феникс қаласында белгісіз біреу атып өлтірді. Күтілгендей, Джон Паттерсон сайлау бюллетенінде әкесінің орнын басып, басты сайлауда жеңіске жетті. «The Phenix City Story» (1955) фильмі осы оқиғаларға негізделген, ал актер Ричард Кайли сол фильмде Паттерсон рөлін сомдады. Паттерсон ұйымдасқан қылмысқа қарсы күресін жалғастырды, бірақ азаматтық құқықтарға қарсы әрекеттерімен көбірек танылды. 1954 жылы «Браун мен Білім беру кеңесі» ісі бойынша Жоғарғы соттың мемлекеттік мектептердегі нәсілдік сегрегацияны тоқтату туралы шешімінен кейін Паттерсон оңтүстік штаттарының шамамен жартысында Ұлттық афроамерикалықтар қауымдастығына (NAACP) қарсы шаралар ұйымдастырды. NAACP штаттан тыс ұйым ретінде тіркелмегендіктен, ол осы формальды себепті штатта жұмыс істеуіне тыйым салу үшін пайдаланды. Тарихшы Дэн Т. Картер мұны «оңтүстіктегі афроамерикалықтардың азаматтық құқықтарын жоғарылатуға бағытталған қастандық» деп сипаттады. Паттерсон сонымен қатар Тюскегидегі афроамерикалықтардың ақ бизнеске қарсы бойкоттарын тоқтату үшін заңдық шаралар қолданды. Паттерсон болашақ губернатор Джордж Уоллес және басқа да үміткерлерге қарсы демократиялық праймеризде жеңіске жетті. Паттерсонның өкілеттігі кезінде Алабама заң шығарушы органы автомобиль жолдарына, ішкі су жолдарына, қарттар зейнетақысына, мектептерге және психикалық денсаулық сақтау мекемелеріне қаржыландыруды арттырды. Сонымен қатар, қаржы шайқауды шектеуге бағытталған заңдар да қабылданды. 1960 жылғы президенттік сайлау кезінде Паттерсон Джон Ф. Кеннедиді президенттікке қолдаған оңтүстік штаттарының губернаторларының бірі болды. Ол қаржы жинады, Алабама штатында Кеннедиге адал делегаттарды жинады және штаттың делегациясын 1960 жылғы Лос-Анджелестегі Демократиялық конвенцияға жетектеді. Паттерсон Кеннедиге Кубаға басып кіру жоспары туралы хабарлады, сайлау күнінен бұрын басып кіру Кеннедидің республикалық қарсыласы, вице-президент Ричард Никсонға тиімді болады деп ойлады. Президенттікке келгеннен кейін бірнеше ай өткен соң Кеннеди басып кіру жоспарының өңделген нұсқасын бекітті, ол «Шошқалар шығанағы» шабуылы ретінде белгілі болды.

In 1954, Patterson's father ran for state attorney general in the state's Democratic primary on a platform promising to eliminate crime in the mob controlled town of Phenix City, where he lived and across the state. At the time, Alabama was a de facto one party state dominated by the Democrats, and the Democratic nominee was all but assured of election. Albert Patterson was fatally shot in Phenix City by an unknown assailant on June 18, 1954, less than two weeks after winning the Democratic nomination. As expected, John Patterson replaced his father on the ballot and won the general election handily. The film The Phenix City Story (1955) was based on these events, and actor Richard Kiley portrayed Patterson in that film. Patterson continued to challenge organized crime but became better known for his actions in opposition to civil rights. Following the 1954 Supreme Court decision in Brown v. Board of Education, which ordered an end to racial segregation in public schools, Patterson coordinated action in half a dozen Southern states against the National Association for the Advancement of Colored People. When the NAACP failed to register as an out of state organization, he used this technicality to ban it from operating in the state. Historian Dan T. Carter describes this as "a conspiracy to deprive Black southerners of their civil rights." Patterson also instituted legal action to defeat boycotts by Tuskegee blacks against white businesses. Patterson won the Democratic primary against future governor George Wallace and other candidates. During Patterson's tenure, the Alabama legislature increased funding for highways, inland waterways, old age pensions, schools, and mental health facilities. Laws curtailing loan sharking were also passed. During the 1960 presidential campaign, Patterson was among a handful of Southern governors who backed John F. Kennedy for president. He raised money, collected delegates loyal to Kennedy within the state of Alabama, and led the state's delegation to the 1960 Democratic convention in Los Angeles. Patterson informed Kennedy of the Cuban invasion plan, thinking that invading before election day would have benefited Kennedy's Republican opponent, Vice President Richard Nixon. Only a few months into his presidency, Kennedy approved a modified version of the invasion plan, the Bay of Pigs Invasion.

"Тәуелсіздіктің саяхатшылары"

1961 жылы Freedom Riders тобы Бирмингем, Алабама арқылы өтіп, Алабама Ку-Клукс-Кланының мүшелерінен зорлық-зомбылық көрді. Паттерсон оларды "бұзақылар" деп атап, қорғаудан бас тартты. Президент Кеннеди Паттерсонға қоңырау шалып, зорлық-зомбылықты тоқтатуға көмектесуге тырысты, бірақ Паттерсон оның қоңырауын қабылдамады. Кеннедидің өкілі журналистердің алдында Паттерсонға көмек ұсынды, бірақ Паттерсон: "Бізге сіздің маршалдарыңыздың қажеті жоқ. Біз оларды қаламаймыз, тіпті сұрамадық. Ал федералды үкімет осы қақтығыстың туындауына өзі себепкер болса да, оларды тәртіпсіздікті басуға жіберіп отыр" деді.

Ұтылмаған сайлау ұсыныстары

Паттерсон 1963 жылы қызметтен кетті; Алабама штатының Конституциясы губернаторларға тікелей қайта сайлануға рұқсат бермеді. Оның 1958 жылғы демократтық қарсыласы Джордж Уоллес оның орнына келді. 1966 жылы Паттерсон екінші рет губернаторлыққа кандидат болды, бірақ Уоллестің әйелі Лурлин жеңіске жетті, ол күйеуінің орнына кандидат болғаны баршаға мәлім болды. 1970 жылы Паттерсон Алабама штатының Бас судьясы лауазымына демократиялық үміткерлікті ұтып ала алмады және болашақ АҚШ сенаторы Хауэлл Хефлинге жеңіліп қалды.

Кейінгі өмір

1970 жылдардың соңынан бастап 1980 жылдарға дейін Паттерсон Трой мемлекеттік университетінде американдық үкімет пәнін оқытты. Осы кезеңде Джордж Уоллес кіші мектеп әкімшілігінде қызмет етті. Сол уақытта Калифорния штатының бұрынғы білім беру министрі Макс Рафферти білім беру бөлімін басқарды. 1984 жылы губернатор Джордж Уоллес Паттерсонды Алабама штатының аралық қылмыстық апелляциялық сотына тағайындады, ол 1997 жылы зейнетке шыққанға дейін қайта сайланды. 2003 жылы Паттерсон «Арнайы Жоғарғы Соттың» төрағасы болып тағайындалды, ол Алабама штатының бас судьясы Рой Мурдың ісін қарады. Мур федералды сот судьясының бұйрығына қарамастан, сот үйінен Он Буйрық ескерткішін алып тастаудан бас тарғандықтан, оны қызметтен шеттету туралы шағымын қабылдады. Арнайы сот Мурдың қызметтен шеттетілуі заңды екенін жариялады. 2007 жылы Алабамалық кинорежиссер Роберт Клем Паттерсон туралы 90 минуттық деректі фильм түсірді. «Джон Паттерсон: Қаскөйлердің ізінде» деген атпен шыққан фильмде Паттерсонның өзімен, сондай-ақ журналистермен, тарихшылармен және «The Tennessean» газетінің Джон Сайгенталер сияқты тұлғалармен ұзақ сұхбаттар бар, ол Бостандық жорығы кезінде Роберт Ф. Кеннедидің көмекшісі болған. Паттерсон 2008 жылғы президенттік сайлауда Барак Обаманы қолдады. Паттерсон нәсілдік бөлінген мектептерді қолдағаны үшін өкініш білдірді. Ол өзінің дәуірінде мемлекеттік мектептердегі нәсілдік дискриминацияны жою туралы кез келген ұсыныс Алабама штатында саяси тұрғыдан қауіпті мәселе болды деді. «Губернатор болғанда, сол кезде 14 адам губернаторлыққа үміткер болдық, және барлығымыз 14-іміз де мемлекеттік мектептердегі сегрегацияны жақтадық. Егер сіздің бұл мәселеде беделді емес деп ойланса, сіз жеңе алмас едіңіз. Мен оны өкінемін, бірақ мен оны өзгерте алмайтынмын, тек қана оны қабылдап өмір сүрдім». Паттерсонның өмірбаяны, тарихшы Уоррен Трест жазған «Ешкім басқа емес, тек халық» деген атпен 2008 жылы New South Books баспасында жарық көрді.

Жеке өмір және өлім

Джон Малкольм Паттерсон үш рет үйленген. 1942 жылы ол алғашқы әйелі Глэдис Бродуотерге үйленді. Паттерсон бұл некеге көп ұзамай өкінді, және ол университетке түскеннен кейін Глэдиспен ажырасты. 1947 жылы ол екінші әйелі Мэри Джо МакГовинге тұрмысқа шықты. Осы неке кезінде Паттерсон Тина Сойер деген басқа әйелмен ұзаққа созылған некеден тыс қарым-қатынаста болды. Мэри Джо бұл оқиғадан қатты күйзелді, бұл оқиға Паттерсонның беделін түсірді, бірақ ол некеде қалды және ақырында оның ізгіліктеріне үйренді. 28 жыл бірге тұрғаннан кейін және адалдықсыздыққа байланысты, Мэри Джо Паттерсон ажырасуға өтініш берді; ол 1975 жылдың 10 маусымында ресми түрде аяқталды. Паттерсон 1975 жылдың 30 қыркүйегінде Сойерге үйленді. Мэри Джо 1985 жылы қайтыс болды. Паттерсон 2021 жылдың 4 маусымында Голдвиллдегі үйінде 100 жасқа толуына 115 күн жетпей қайтыс болды. Ол 1950 жылдары қызмет еткен АҚШ-тың соңғы тірі бұрынғы губернаторы еді.