Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Сейлстің 1984 жылғы фильмі
1984 film by John Sayles
Сюжет
Бейсөз ғарышкерінің апаты оның кемесін Эллис аралына түсіреді. Үш саусақты аяғынан басқа, ол қара адамға ұқсайды. Оның киімдері жыртылғандықтан, ол үйсіз адам ретінде қарастырылады. Оның ғажайып қабілеттері көптеген кездесулерде көрінеді: ол қолын қабырғаға қойған кезде, ол бір кезде ол сөйлей алмайтын ғимаратты толтырған адамдардың дауыстарын ести алады, бірақ ол үлкен жанашырлықпен тыңдай алады. Ана мен ата дүкеніндегі мәмілелерді дұрыс түсінбейтін ол бір бас салат пен қызанақ жей бастайды (ол вегетариан); дүкен иесі оған корей тілінде айқайлай бастағанда, ол сиқырлы түрде кассаны ашып, оған ақша береді, бірақ бұл оны сыртта полиция шақыруға мәжбүр етеді. Бір полиция қызметкері оны көшеде қуып келе жатқанда, ол қабырғаға жоғары секіріп, офицер оны таба алмайды. Ол кездесетін адамдармен араласуға тырысады және Нью-Йорк қаласының түрлі тұрғындарымен бір жақты әңгімелеседі. Бір есте қаларлық көріністе ол пойызда карталық қалташымен кездеседі, ол оның үндемеуін және картаны таңдауға асықпауын қабылдайды; қалташы бет карталарына қатысты тез күлкілі әңгімені айтып береді, содан кейін кетеді, бұл бауырласқа кейбір нью-йорктықтардың тек қана достық және қызықты екенін көрсетеді. Ол Гарлемдегі Оделлдің мейрамханасында достарымен кездеседі. Оделл оған жалғыз басты ана Рэнди Сью Картер мен оның кішкентай ұлымен бірге тұруды қамтамасыз етеді. Ол жарақаттарды емдеп, машиналарды оңдай алады. Ол сонда ойын шкафын жөндеп, ойын ойыншығының жұмысын жылдамдатады. Бұл жергілікті жігіт Сэмге видео-аркада жұмысшы және техник ретінде жұмыс табуға мүмкіндік береді. Харлемде есірткі қолдану мен оның жағымсыз әсерін байқағанда, ол тағы бір күшті көрсетеді: ол уақытша бір көзіне көзін алып тастайды және оны видео камера ретінде қолданады. Осылайша ол Харлемдегі есірткі сатушыларды қамтамасыз ететін адамды таба алады, содан кейін оларды тергеп-тексеруге болады. Қара киім киген екі адам бейсөз ғарышкердің қайда екенін білгісі келіп, оны іздеп, кездескен адамдарды тергеуге кіріседі. Олар оны қашып кеткен планетаға қайтаруды көздеп отыр.
A mute space alien crash lands his ship on Ellis Island. Other than his three toed feet, which he keeps covered, he resembles a black human man. Because of his torn clothing, he is also viewed as a homeless man. His extraterrestrial powers are shown in many encounters: When he lays his hand on a wall, he can hear the voices of those who once filled a building he cannot speak, but he can listen with great sympathy. Misunderstanding the transactions in a mom and pop shop, he begins eating a head of lettuce and a tomato (he is a vegetarian); when the shopkeeper begins screaming at him in Korean, he magically opens the cash register and hands her money from it, but this leads her to call for the police outdoors. When pursued by a police officer down the street, he leaps to a high perch on the wall, and the officer cannot find him. He manages to blend in with the people he encounters and engages in one sided conversations with various denizens of New York City. In a memorable scene, he meets a card trickster on a train who accepts his silence and hesitance to select a card; the trickster narrates a fast funny story involving the face cards, then departs, showing the Brother that some New Yorkers are simply amicable and amusing without wanting anything in return. He makes friends at Odell's friendly local bar in Harlem. Odell secures him housing with single mom Randy Sue Carter and her little son. Able to heal wounds and fix machines by hovering his hand over them, he repairs an arcade cabinet there and speeds up the workings of its video game, to the delight of patrons. This leads to local man Sam getting him a job as a handyman and technician at a video arcade. When he observes drug use and its negative effects in Harlem, he reveals another power: He temporarily removes one of his eyes and uses it like a video camera. In this way, he is able to find the man supplying the drug dealers in Harlem, and thereafter investigate them. Two men in black, keen on the mute alien's whereabouts, begin to track him and interrogate the people he has encountered. They seek to return him to the planet from which he escaped.
Жазу
Фильмнің идеясы Сейлстің "Лианна" фильмін түсіріп жүргенде көрген бірнеше түстерден туындады: біріншісі – "Космостан келген қатыгез сатушылар" деп аталатын ғарыштан келген автосатушылар туралы, екіншісі – Бигфут туралы нуар стиліндегі фильм, ал үшіншісі – Харлемде қара нәсілді адамға ұқсайтын бір шетелдік туралы, осы идея Сейлске өте ұнады. Басқа екі түстен елементтерді таңдап алып, ол сценарийдің бірінші нұсқасын бір аптадан да аз уақытта жазды. Daily Variety журналының (1984 жылғы 10 шілдедегі) хабарламасына сәйкес, Сейлс "Матеван" (1987) фильміне қаржы табуды күтіп отырып оны жазды және алдымен "Аға" фильмін түсіруге бел буды.
The premise for the film came about from a series of dreams Sayles had while making the film Lianna: the first involving alien car salesmen called Assholes from Outer Space, the second a film noir take on Bigfoot, and the third about an extraterrestrial who looks like a black man in Harlem, an idea which Sayles loved. Cherry picking elements from the other two dreams, he wrote the first draft of the screenplay in a little under a week. According to a Daily Variety (July 10, 1984) article, Sayles wrote it while waiting to secure funding for Matewan (1987), and decided to go ahead first with The Brother.
Қаржыландыру
Сэйлз өзінің MacArthur Fellows "гений" грантының бір бөлігін фильмге жұмсады, оның өндірісіне 350 000 доллар жұмсалды. Сэйлз сондай-ақ "Секаукустың оралуы 7" сериалының кабельдік сатылымынан түскен жеке қаржысын, сондай-ақ "Кеуекті аюдың кланы" және оның жалғасы "Аттардың аңғары" туындыларын жазу үшін алған гонорарын инвестициялады. Оператор Эрнест Р. Диккерсон "Американ Кинематографист" журналына берген сұхбатында, "жоғары контрастпен түсіргенін, түстерді жарқын әрі қанық ұстаған, бірақ табиғи түстерді де қолданғанын" айтты. Диккерсон кейіпкерлердің адамгершілігін көрсету үшін ғылыми-фантастикалық фильмдерге тән "көз тартарлық әсерлерден" гөрі нәзіктікке ұмтылды. Анжули М. Сингх хабарлайды: "Кейіпкерлердің адамгершілігін көрсету үшін Диккерсон әдеттегі ғылыми-фантастикалық фильмдерде көрінетін "көз тартарлық әсерлерден" гөрі нәзіктікке ұмтылғанын айтты. Фильмнің бюджеті шектеулі болғандықтан және Сэйлз ғылыми-фантастикалық элементтерден гөрі кейіпкерлерге баса назар аударғандықтан, көптеген арнайы эффектілер қолданылмады. "Бэйби Гранд" түнгі клубындағы сахна үшін, фильм түсірушілерге түтін атмосферасы қажет болды, бірақ түтін машинасына қаражат жетпеді, сондықтан гафферлер темекі шегіп, актриса Ди Ди Бриджуотердің (Мальверн) артынан түтін шығарды. Метроға түсіруге рұқсат алу қиын болғандықтан, қозғалып келе жатқан метро вагонындағы карта фокусы сахнасы метро музейінде көрсетілген, пайдаланылмаған вагонда түсірілді. Фильмнің соңғы алдындағы сахнасында, онда "Аға" қозғалып келе жатқан метро вагонының терезесінен сыртқа қарайды, экипаж рұқсат алмағандықтан, жұмыс істеп тұрған метро вагонында жасырын камерамен заңсыз түсірілді. Фильмдегі эпизодтық рольдегі актерлер оны "Қара E.T." фильмі деп сипаттады. Екі шетелдік, ақ адамдарға ұқсайтын, Ағайындыны өз планеталарына қайтару үшін іздейді. Олар Ағайындыны тері түсіне байланысты емес, үш саусағы болғандықтан төмен санайды.
Sayles spent part of his MacArthur Fellows "genius" grant on the film, which cost $350,000 to produce. Sayles also invested his own money acquired from cable sales of Return of the Secaucus 7, as well as writing fees for his work adapting The Clan of the Cave Bear and its sequel, The Valley of Horses. Director of photography Ernest R. Dickerson told an interviewer in American Cinematographer that he shot with "high contrasts, keeping the color bright and saturated, yet still using natural colors." In order to emphasize the humanity of the characters, Dickerson said he strove for subtlety over the "razzle dazzle" typical of science fiction movies. Anjuli M. Singh reports, "In order to emphasize the humanity of the characters, Dickerson said he strove for subtlety over the 'razzle dazzle' typically seen in science fiction films. Given the film's low budget and Sayles's focus on characters over science fiction elements, few special effects were attempted. For a scene at the Baby Grand nightclub in which the filmmakers needed a smoky atmosphere but could not afford a smoke machine, gaffers smoked cigarettes and blew smoke behind actress Dee Dee Bridgewater (Malverne ). As filming permits for the subway were difficult to attain, the card trick scene that takes place in a moving subway car was filmed in an out of service car on display in a subway museum. The second to last scene of the film, in which “The Brother” looks out the window of a moving subway car, was shot illicitly with a hidden camera inside a working subway car, since the crew had not obtained permission to shoot there." Extras from the film described it as "The Black E. T. movie." Two aliens who resemble white men hunt for the Brother to return him to their planet. They consider the Brother an inferior race not because of his skin color, but because he has three toes.
Қабылдау және мұра
Rotten Tomatoes сайтында фильм 28 сынға негізделген мақұлдау рейтингісі бар. Сайттың сыншылар консенсусы бойынша орташа рейтингі – «Режиссер Джон Сейлстің өзгешеліктері мен Джо Мортонның көркем ойынымен, «Бауырлас басқа планетадан» – байқағыш, құрғақ юморға толы ғылыми фантастикалық туынды». Variety журналы «Бауырлас басқа планетадан» фильмін «керемет әрі көңілді, бірақ уақыт өте келе өзгере бастаған» фильм деп сипаттады, оның құрылымы – «мінез-құлықтың бірнеше эпизодтарынан тұрады, олардың көпшілігі шынайы түрде әдемі және жаңашыл»; фильмнің соңында «жағымсыз және түсініксіз бұрылысқа» ұшырайды. Винсент Канби оны «жақсы, бірақ күтпеген нәрсесі жоқ, тым ұзаққа созылған әңгіме» деп атады, бірақ «Джо Мортонның мейірімді, дана және агрессиясыз ойынын» бөліп көрсетті. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үш жарымын берді, «фильмде күлкілі көріністерге көптеген мүмкіндіктер бар, олардың көпшілігі тыныш, бірақ өткір, қоғамға көз тастауға мүмкіндік береді» деді, сондай-ақ «Сейлз сөйлей алмайтын басты кейіпкерді пайдаланып, үнсіз киноның өлімінен кейін мүмкін болмаған көріністерді зерттей алады» деп атап өтті. 2003 жылы фильмнің DVD-сі туралы жазған А.V. Club, фильмдегі супергеройлік көріністердің «көбінесе ойсыз екенін, бірақ Сайлз Мортонның «шетелдік» статусын пайдаланып, елдің туған жері шетелдіктер болған елде кімді шеттенуге лайық деп сұрайтын терең мағыналы туындыға айналдырады» деді. DVD туралы пікір білдіре отырып, олар Сайлстың «тамаша» аудио түсіндірмелерін атап өтті, «ол көріністер артындағы әңгімелерден бастап, пайдалы техникалық кеңестерге және өз тақырыптарының қарапайым талдауына дейін оңай өтеді». Пол Аттаназио былай деп жазды: «Сейлз – әңгімеші емес; тілінің күштілігіне қарамастан, «Бауырлас басқа планетадан» ақырында өз салмағынан құлайды. Оның барлық фильмдері кино жасаудың негізгі принциптерін білмеуіне байланысты кемшіліктерге толы – ол камераны қайда қою керектігін білмейді. Фильмде сыйлық іздеушілерге көбірек назар аударса, Гарлем мәдениетімен күресі олардың Бауырластың оңай сіңірілуімен теңдесер еді. Оның орнына, оқиға ортадан бұрылып, Бауырлас қоғамды улайтын есірткі баронының қызметін тоқтатуға бел буады». Фильм культты классикаға айналды.
On review aggregator website Rotten Tomatoes, the film holds an approval rating of based on 28 critical reviews, with an average rating of The site's critical consensus reads, "Featuring director John Sayles trademark humanity and an expressive performance from Joe Morton, The Brother from Another Planet is an observant, dryly comic sci fi gem." Variety called The Brother from Another Planet a "vastly amusing but progressively erratic" film structured as a "series of behavioral vignettes, [many of which] are genuinely delightful and inventive"; as it continues, the film "takes a rather unpleasant and, ultimately, confusing turn." Vincent Canby called it a "nice, unsurprising shaggy dog story that goes on far too long" but singled out "Joe Morton's sweet, wise, unaggressive performance." Roger Ebert gave the film three and a half stars out of four, saying "the movie finds countless opportunities for humorous scenes, most of them with a quiet little bite, a way of causing us to look at our society", noting that "by using a central character who cannot talk, [Sayles] is sometimes able to explore the kinds of scenes that haven't been possible since the death of silent film." The A. V. Club, in a 2003 review of the film's DVD release, said the film's superhero scenes are "often unintentionally silly, but again, Sayles shapes a catchy premise into a subtler piece, using Morton's 'alien' status as a way of asking who deserves to be called an outsider in a country born of outsiders"; commenting on the DVD, they noted its "marvelous" audio commentary track by Sayles, "who moves fluidly from behind the scenes anecdotes to useful technical tips to unpretentious dissections of his own themes." Paul Attanasio wrote: "Sayles is no storyteller; despite the verve of its language, The Brother From Another Planet eventually sags of its own weight. And all his movies are hampered by an almost shocking ignorance of filmmaking fundamentals he just doesn't know where to put his camera. The movie would have benefited from more attention to the bounty hunters, whose difficulties with Harlem culture would have balanced the Brother's strange ease of assimilation. Instead, the plot takes a centrifugal turn as the Brother roots out a scag baron whose drugs are poisoning the community." The film has become a cult classic.