Жұлдыз адам: Ғаламнан келген махаббат хикаясы

Кіріспе

1984 жылы Джон Карпентер түсірген фильм.

Starman – Джон Карпентер режиссерлік еткен 1984 жылғы американдық ғылыми-фантастикалық романтикалық драма. Фильм Жерге келген және «Вояджер-2» ғарыш зондына орнатылған алтын фонограф пластинкасындағы шақыруға жауап ретінде адам денесін (Джефф Бриджес сомдаған) клондаған денесі жоқ шетелдік туралы айтады. Алғашқы сценарийді Брюс А. Эванс пен Рейнольд Гидеон жазған, ал Дин Райснер авторлық құқығы көрсетілмеген өзгерістер енгізген. Фильм жағымды пікірлер алды, бірақ бастапқы кассалық көрсеткіштері көңіл көншітпеді. Бриджес рөлі үшін «Оскар» сыйлығына «Ең үздік актер» номинациясы бойынша ұсынылды. Бұл фильм 1986 жылы қысқа ғана өмір сүрген Starman телесериалының пайда болуына әсер етті.

Сюжет

"Жұлдызды адам" - махаббат тарихы. Бұл – "Бір түндік оқиға" сияқты. – Джон Карпентер.

1977 жылы ұшырылған "Вояджер-2" ғарыш зонды бейбітшілік туралы хабарлама жазылған алтын фонографиялық дискіні алып жүреді, ол басқа планета цивилизацияларын Жерге келуге шақырады. Зондты шетелдік планета ұстап алады, ол Жермен алғашқы байланыс орнату үшін кішкентай барлау кемесін жібереді. АҚШ үкіметі шетелдік кемені қарсы алудың орнына атып түсіреді. Висконсин штатының Чекуамегон шығанағына құлап, жалғыз шетелдік, жарқыраған энергиядан тұратын шар сияқты, жақында күйеуін жоғалтқан Дженни Хейденнің үйін табады. Шетелдік оның қайтыс болған күйеуі Скотттың шашынан өзіне дене клондалайды, ал Дженни үреймен қарайды. "Жұлдызды адам" жеті кішкентай күміс шармен келеді, олар керемет істер жасау үшін энергия береді. Ол бірінші шарды өз халқына Жердің қауіпті екенін және оның ғарыш кемесінің жойылғанын хабарлау үшін пайдаланады. Ол үш күн ішінде олармен кездесуді жоспарлайды. Содан кейін ол екінші шарды өзін қорғау үшін, ал үшіншісін АҚШ-тың голографиялық картасын жасау үшін пайдаланады, бұл Дженниді оны Аризонадағы кездесуге алып баруға мәжбүр етеді. Бастапқыда оған деген қарсылығы күшті және қорқып, Дженни қашып кетуге тырысады. "Вояджер-2" дискісінен ағылшын тілін өте қарапайым деңгейде меңгерген "Жұлдызды адам" Дженнимен қарым-қатынас жасауды үйренеді және оған ешқандай зиян келтірмейтінін айтады. Егер ол үш күн ішінде Аризонадағы Баррингер кратеріне жетпесе, өлетінін түсіндіреді. Дженни оған ашық көңілмен қараса да, әлі де күдікпен қарап, оған көлік жүргізуді және кредит карталарын пайдалануды үйретеді, осылайша ол сапарды жалғастыра алады. Ол өлген бұғыны тірілгенде, Дженни терең сезімге бөленіп, онымен бірге қалуға шешім қабылдайды. Билік оларды бүкіл ел бойынша қуалайды. Полиция офицері Дженниді атып, ауыр жарақаттайды. Қашу үшін "Жұлдызды адам" олардың көлігін бензин цистернасына соқтығыстырады және жарылыстан қорғау үшін тағы бір шарды пайдаланады. Олар сүйретіліп келе жатқан жылжымалы үйге тығынады. Ол Дженниді емдеу үшін күміс шарды қолданады. Дженнидің жазылатынына көз жеткізгеннен кейін, ол Аризонаға автостоппен барады, бірақ Дженни жол тосқауылында тоқтаған кезде оған жетеді. Олар қайта қосылып, кратерге қарай сапарларын жалғастырады. Кейіннен пойыз вагонында тығылып, жақын қарым-қатынас жасайды. "Жұлдызды адам" Дженниге: "Бүгін саған бала сыйладым" дейді. Дженни өзінің бала көтере алмайтынын түсіндіреді, бірақ ол оның жүкті екенін айтады. Ол Скотттің өлімнен кейінгі әке екенін түсіндіреді, өйткені "Жұлдызды адам" өзін клондау үшін Скотттың ДНК-сын қолданды. Олардың ұлы да "Жұлдызды адамның" баласы болғандықтан, оның барлық біліміне ие болып, өсіп келе мұғалім болады. "Жұлдызды адам" жүктілікті тоқтатуды ұсынады, бірақ Дженни қуанышпен оны құшақтап, сыйлықты қабылдайды. Олар пойызбен шамадан тыс алысқа кетіп, Лас-Вегасқа жетеді. Дженни әмиянын жоғалтады. "Жұлдызды адам" соңғы бір шаршылықтарын ойын автоматына салып, 500 000 долларлық джекпотты жеңіп алады. Олар Аризонаға сапарын аяқтау үшін Кадиллак сатып алады. Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің директоры Джордж Фокс "Жұлдызды адамның" атып түсірілгенге дейінгі ұшу траекториясы Баррингер кратеріне бағытталғанын біледі және армияның "Жұлдызды адамды" тірі немесе өлі тұтқындауын ұйымдастырады. SETI ғалымы Марк Шермин, бұл іске қатысқан тағы бір үкіметтік шенеунік, Фокстың қатал тәсілін сынап, оған "Жұлдызды адамның" Жерге шақырылғанын еске салады. Фокс шетелдікті тірідей кесіп-кесуді жоспарлап отырғанын білген Шермин оның қашып кетуіне көмектесуді шешеді. Дженни мен баяу өліп бара жатқан "Жұлдызды адам" кратерге жетеді, оларды әскери тікұшақтар қуып жетеді. Олар қоршалғанда үлкен шар тәрізді ғарыш кемесі пайда болып, кратерге түседі. Жарық жұпты қоршап алады және "Жұлдызды адам" бірден толық жазылады. Кетуге дайындалғанда, ол Дженниге оны енді ешқашан көрмейтінін айтады. Дженни оны өзімен бірге алып кетуді сұрайды, бірақ ол оның әлемінде өлетінін айтады. Содан кейін ол оған соңғы күміс шарын береді, оған ұлының онымен не істеу керектігін білетінін айтады. Дженни кеме кетіп бара жатқанда қарап тұрады.

The Voyager 2 space probe, launched in 1977, carries a gold phonographic disc with a message of peace, inviting alien civilizations to visit Earth. The probe is intercepted by an alien planet, which then sends a small scout vessel to establish first contact with Earth. Instead of greeting the alien craft, the U. S. government shoots it down. Crashing in Chequamegon Bay, Wisconsin, the lone alien occupant, looking like a floating ball of glowing energy, finds the home of recently widowed Jenny Hayden. The alien uses a lock of hair from her deceased husband, Scott, to clone a body for himself as Jenny watches in terror. The alien "Starman" has seven small silver spheres with him which provide energy to perform miraculous feats. He uses the first to send a message to his people stating that Earth is hostile and his spacecraft has been destroyed. He arranges to rendezvous with them in three days' time. He then uses the second sphere in self defense and the third to create a holographic map of the United States, coercing Jenny into taking him to the rendezvous in Arizona. Initially hostile to and frightened of him, Jenny attempts to escape. Having a very basic understanding of the English language from the Voyager 2 disk, the Starman learns to communicate with Jenny and assures her that he means no harm. He explains that if he does not reach the rendezvous point, Arizona's Barringer Crater, in three days, he will die. Sympathetic but still wary, Jenny teaches him how to drive a car and use credit cards, so he can continue the journey alone. When he resurrects a dead deer, she is deeply moved and decides to stay with him. The authorities pursue the pair across the country. A police officer shoots and critically wounds Jenny. To escape, the Starman crashes their car into a gas tanker and uses another sphere to protect them from the explosion. They take refuge in a mobile home that is being towed. He uses another silver sphere to heal Jenny. After being assured that Jenny will recover, he proceeds to hitchhike toward Arizona without her, but Jenny manages to catch up to him while he and his driver are stopped at a roadblock. Reunited, they hitchhike together, resuming their journey towards the crater. Later, while stowing away on a railroad boxcar, an intimate relationship ensues. The Starman tells Jenny, "I gave you a baby tonight." Jenny explains that she is infertile and cannot have children, but he assures her that she is pregnant. He explains that Scott is the posthumous father, as Starman used Scott's DNA to clone himself. As a child also of Starman, their son will possess all the Starman's knowledge and will grow up to be a teacher. Starman offers to stop the pregnancy if she wishes, but Jenny joyfully embraces him, accepting the gift. They accidentally travel too far on the train and arrive in Las Vegas. Jenny loses her wallet. The Starman uses one of their last quarters in a slot machine, which he manipulates to win the $500,000 jackpot. They buy a Cadillac to complete their journey to Arizona. National Security Agency director George Fox learns that the Starman's flight trajectory, prior to being shot down, was to the Barringer Crater and arranges to have the Army capture the Starman, dead or alive. SETI scientist Mark Shermin, another government official involved in the case, criticizes Fox's heavy handed approach and reminds him that the Starman was invited to Earth. Appalled to learn that Fox is planning to vivisect the alien, Shermin then resolves to help the Starman escape rather than let Fox capture him. Jenny and the slowly dying Starman reach the crater as Army helicopters pursue them. Just as they are surrounded, a large, spherical spaceship appears and descends into the crater. Light surrounds the couple and the Starman is fully healed immediately. As he prepares to leave, he tells Jenny he will never see her again. Jenny asks him to take her with him, but he says she would die on his world. He then gives her his last silver sphere, telling her that their son will know what to do with it. Jenny watches as the ship departs.

Өндіріс

Старман Колумбия студиясында 5 жыл дамытылды. Брюс А. Эванс пен Рейнольд Гидеонның түпнұсқа сценарийін студия атқарушы продюсер Майкл Дугластың ұсынысымен сатып алды, Стивен Спилбергтің "Түнгі аспан" жобасынан бұрын. Сценарист Дин Райснер 1981 жылдың соңында жобаға қосылды, режиссер Марк Райделл Дугласпен көркемдік дауларға байланысты жобадан шықты. Риснер "Старман" сценарийін жеті рет қайта жазды, алты түрлі режиссермен жұмыс істеді, бірақ оның айтуынша, "Жазушылар гильдиясы өздерінің шексіз даналығымен мен сценарийдің 50 пайызына үлес қоспадым деп шешті" деген себеппен титрде көрсетілген жоқ. Сценарийде есімдері көрсетілмеген тағы бір жазушы – Эдвард Цвик пен Дайан Томас. "Старманға" ұқсас сюжеті бар "Түнгі аспан" жобасынан Колумбия бас тартты, себебі ол балаларға арналған, Диснейге тән фильм болса, ал "Старман" ересек көрермендерге есептелген. "Түнгі аспан" кейін "E.T. the Extra Terrestrial" деп аталды, ол өз уақытының ең табысты фильміне айналды, оған Риснер: "Бұл бизнесте қаншалықты қате болуге болады, соны көрсетеді" деді. Риснердің сөзіне göre, Колумбиядағы продюсерлер "E.T." фильмінің алғашқы кассалық табысынан алаңдады, себебі "Старман" (ол екінші қайта жазумен айналысып жатқанда) тым ұқсас болды. Адриан Лайн Paramount үшін "Flashdance" фильмін режиссерлікке кеткенге дейін қысқа уақыт жобада жұмыс істеді. Оның орнына Джон Бадхам келді, ол "E.T." фильмін көрген соң "WarGames" фильмін режиссерлікке алып, екі жобаның да тым ұқсас екеніне келісті. Риснерге "Старманды" "E.T." фильмінен ерекшелендіріп, мазмұнын сақтап қалу міндеті жүктелді, ол Тони Скотт, Питер Хаймс және Джон Карпентер сияқты үш режиссермен жұмыс істеді. Скотт стильге, ал емес сюжетке қызығушылық танытты және Филип Англимді түсіргісі келді, Хаймс дәстүрлі ғылыми-фантастикалық көзқарасқа ұмтылды. Карпентер өзінің сенсациялық триллерлер жасаушы ретіндегі бейнесінен құтылуға ниеттенді және екі басты рөлдегі кейіпкерлер арасындағы қарым-қатынасты, "The Defiant Ones", "The 39 Steps" және "It Happened One Night" сияқты фильмдердегідей, арнайы эффекттерден гөрі баса назарға алуды қалады. Риснер осы талапты орындау үшін сценарийдегі "саяси мағынаны" алып тастады. Айова, Аризона, Невада және Юта штатындағы Монумент Вэлли.

Starman spent five years in development at Columbia. The original script by Bruce A. Evans and Raynold Gideon was purchased by the studio at the urging of executive producer Michael Douglas, shortly before it optioned Steven Spielberg's Night Skies. Screenwriter Dean Riesner came onto the project in late 1981 after director Mark Rydell left the project due to artistic differences with Douglas. Riesner worked on seven rewrites of Starman with six different directors, but did not receive screen credit because, according to him, "the Writers Guild, in their infinite wisdom, decided I didn't contribute 50 percent of the screenplay." Other uncredited writers who worked on the script were Edward Zwick and Diane Thomas. Columbia abandoned Night Skies, with a similar plot to Starman, on the grounds that it is a more Disney like story aimed at children, whereas Starman was for a more mature audience. Night Skies was eventually retitled E. T. the Extra Terrestrial, which became the highest grossing film of its time, upon which Riesner commented, "Goes to show how wrong you can be in this business." According to Riesner, producers at Columbia were concerned at the initial box office returns for E. T., because Starman (while Riesner was working its second rewrite) was too similar. Adrian Lyne had briefly worked on the project before departing to direct Flashdance for Paramount. He was replaced by John Badham, who then left to direct WarGames as soon as he saw E. T., and concurred that the two projects were too similar. Riesner was charged with keeping Starman essentially the same while making it distinct from E. T, and would work with three subsequent directors: Tony Scott, Peter Hyams, and John Carpenter. Whereas Scott was more interested in style than narrative drive and wanted to cast Philip Anglim, and Hyams pushed for a more conventional science fiction approach, Carpenter, who was eager to shed his image as a maker of exploitative thrillers, wished to emphasize the cross country rapport that develops between the two leads, as in The Defiant Ones, The 39 Steps, and It Happened One Night over special effects. Riesner dropped the "heavy political implications" from the script to comply with this. Iowa, Arizona, Nevada, and Monument Valley, Utah.

Кассалық жинақ

"Жұлдызды адам" фильмі тұңғыш демалыс күндерінде 2,9 миллион долларлық кассалық табыс алып, 6-шы орынға шықты. Ол Дэвид Линчтің "Дюна" фильмімен бірге және Питер Хаймстің "2010: Біз байланыс жасайтын жыл" фильмінен бір апта соң шықты. Фильмтің ішкі прокаттан жалпы табысы 28,7 миллион долларды құрады.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes шолу агрегаторы 35 шолу негізінде 86% мақұлдау рейтингін, ал орташа бағасы 6,9/10 құрайды. Сайттың сыншыларының пікірі: "Бастапқыда ғылыми фантастика ретінде көрінетін фильм, Джон Карпентердің сақтықпен режиссерлік еткенінің арқасында, күтпегендей әдемі әрі ерекше драмаға айналады". Metacritic агрегаторы фильмге жеті сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкала бойынша 71 бал берді, бұл "көбінесе жағымды пікірлерді" көрсетеді. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үшеуін беріп, "Starman ақымақтыққа ұқсас фильм болуы мүмкін, бірақ екі актер кейіпкерлеріне деген шынайы сезімімен фильмді, ғарыш фантастикасы ретінде жарнамаланғанына қарамастан, 1984 жылғы ең құнды махаббат оқиғаларының біріне айналдырды" деп жазды. Фильмді актерлерімен және режиссерімен бірге жоғары бағалаған Джанет Маслин: "Егер Starman Джефф Бриджестің мансабында маңызды өзгеріс жасамаса, онда Мистер Бриджес дұрыс галактикада жұмыс істемейді" деді. Дуэн Байрдж The Hollywood Reporter үшін фильмнің "күлкілі және тартымды сюжеті" мен Джефф Бриджестің "сәтті ойыны" бар екенін жазды, оны "қазіргі американдық мәдениеттің көрінісі" деп сипаттады. Дегенмен, ол сценарийді "кейбір сюжеттік аспектілерде, әсіресе бірбеткей әскери күштерге қатысты, бір өлшемді" деп тапты, бірақ оны "көтеріңкі және адамгершілік хабарламасы" үшін, ал Карпентерді "жетілдірілген повестеуі" үшін мақтады, сондай-ақ "керемет музыкалық қосымша мен визуалды эффектілерді" "жоғары деңгейде" бағалады. Алан Джонс Radio Times журналы үшін бес жұлдыздың төртеуін берді, "Джон Карпентердің діни ғылыми фантастикалық мысалы арнайы эффекттермен қатар жүрек пен эмоцияға толы, және Оскарға ұсынылған Джефф Бриджеске актерлік шеберлігін көрсетуге мүмкіндік береді" деп атап өтті. Ол оны "күлкілі, қызықты және әсерлі" деп сипаттап, "осы тартымды ғарыш саяхаты Карпентердің ең жақсы туындыларының бірі" деп қорытындылады. Halliwell's Film Guide фильмді "көшірмелік, бірақ эксцентрикалық ғылыми фантастикалық туынды, баяндаудың кемшіліктерімен және махаббат оқиғасын техникалық жабдықтан басым етуге жасалған жалпы әрекетпен" деп сипаттап, оған оң баға берді. Time Out журналының шолуында фильм "Карпентермен байланыстыратын қозғалыс, энергия және жаңалықтың жоқтығымен" "әлсіз ғылыми фантастикалық махаббат оқиғасы" деп аталды. "Ең жақсы арнайы эффектілер алғашқы бес минутта көрсетілген. Содан кейін бәрі болжамды болады. Көбінесе керемет Бриджес робот сияқты өте баяу ойнайды, тіпті оны құрылғыдан ажыратқандай, ал фильмнің (өте) қарапайым әзілі – оның жаңа жағдайға бейімделуі – тез жалықтырады". Колин Гренланд Imagine журналы үшін Starman туралы жазғанда, "фильм Карен Алленнің ақылдан безген әйел рөліндегі және Джефф Бриджестің қарыз алынған денедегі ойынымен жақсы басталады. Бірақ режиссер Джон Карпентер ойын өзгертіп, оны ақылға сыймайтын жұмсақ махаббат оқиғасына айналдырады. Бұл үміттенген идеяның зор ысырабы" деді.

The review aggregator Rotten Tomatoes reports an approval rating of 86% based on 35 reviews, with an average rating of 6.9/10. The site's critics consensus reads: "What initially begins as sci fi transforms into a surprisingly sweet, offbeat drama, courtesy of John Carpenter's careful direction." The aggregator Metacritic gives the film a score of 71 out of 100, based on seven critics, indicating "generally favorable reviews". Roger Ebert gave the film three stars out of four and wrote "Starman contains the potential to be a very silly movie, but the two actors have so much sympathy for their characters that the movie, advertised as space fiction, turns into one of 1984's more touching love stories." In a highly positive review praising the film along with its actors and director, Janet Maslin stated "If Starman doesn't make a major difference in Jeff Bridges's career, Mr. Bridges is operating in the wrong galaxy." Duane Byrge wrote for The Hollywood Reporter that the film had "an amusing and appealing storyline" and a "winning performance" by Jeff Bridges, describing it as "an often on target look at current American culture". However, he found the script "one dimensional in certain plotting aspects, especially in regard to the single minded military forces", but praised it for "an uplifting and humane message" and Carpenter for "fluid storytelling", and commended the "evocative score and the special visual effects" as "first rate". Alan Jones awarded it four stars out of five for Radio Times, arguing that "John Carpenter's religious sci fi parable has as much heart and emotion as it does special effects, and gives Oscar nominated Jeff Bridges a real chance to stretch his acting talent." He described it as "funny, suspenseful and moving" and concluded that "this engaging space odyssey is one of Carpenter's best efforts." Halliwell's Film Guide was less positive, describing it as a "derivative but eccentric science fiction fantasy with lapses of narrative and a general attempt to make the love story predominant over the hardware". The review by Time Out called it "a rather lame sci fi love story" which "lacks the drive, energy and surprise which one associates with Carpenter." It continued "The best special effects are in the first five minutes. Thereafter, it's all rather predictable. The normally excellent Bridges shuffles his way through a robotic performance as though he's just been unplugged, and the film's (very) basic gag – his naïve response to what he experiences – wears thin pretty quick." Colin Greenland reviewed Starman for Imagine magazine, and stated that it "starts well, with engaging performances from Karen Allen as the woman trying not to go crazy and Jeff Bridges as the man in the borrowed body. But then director John Carpenter changes his mind, and turns it into an irritatingly soft headed love story. What a waste of a promising idea."

Саундтрек

"Starman" саундтрегі 1984 жылдың 14 желтоқсанында шықты. Альбомға сонымен қатар Джефф Бриджес пен Карен Аллен орындаған "All I Have to Do Is Dream" әні де кірген.

Үй медиасы

Фильм 2009 жылдың 11 тамызында Blu-ray форматында жарық көрді. 2018 жылдың 18 желтоқсанында Shout Factory компаниясы коллекционерлік басылымды қайта шығарды.

Қайта жасау

2016 жылдың сәуірінде The Hollywood Reporter Шон Леви Араш Амель жазған түпнұсқаның қайта түсірілімін режиссерлік етіп, продюсерлікке де қатысатынын хабарлады. Алғашқы түпнұсқаның продюсері болған Майкл Дуглас та продюсер ретінде қатысады, ал Дэн Коэн мен Роберт Митас атқарушы продюсерлер, ал Мэтт Милам мен Адам Норт Колумбия компаниясы үшін жобаны қадағалайды. 2021 жылы Леви қайта түсірудің мүмкін емес екенін мәлімдеді, себебі ол бейімдеуге лайық жақсы сценарий таба алмады.

Танымал мәдениетте

Прага филармониясы оркестрі "Starman Leaves (End Title)" әнін 2005 жылы шыққан "The Science Fiction Album" жинағы үшін орындады. 2010 жылғы Дэн Блэктің "Symphonies" әні және Kid Cudi-мен жасалған ремиксінде Прага филармониясы оркестрінің орындауынан үлгі алынған. Музыкалық бейнеклиптің соңында басты кейіпкер жарқын дөңгелек ғарыш кемесімен сәуле арқылы алып кетеді, бұл фильмдегі Жұлдызды адамның Жерден кетуіне ұқсас. Бейнеклиптің өзінде Джефф Бриджестің "Трон" және "Кинг Конг" фильмдеріне құрмет көрсетілген көріністер бар.