Функционалды бағдарламалық архитектура және кәсіпорын жүйелерін интеграциялау
Functional software architecture
Функционалдық бағдарламалық архитектура: кәсіпорын функцияларын, өзара әрекеттесуді және IT қажеттіліктерін анықтайды. Біріктірілген ақпараттық орта құруға көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Функционалдық бағдарламалық архитектура (ФБА) – кәсіпорынның функцияларын, өзара әрекеттесуін және оған сәйкес келетін АТ қажеттіліктерін анықтайтын архитектуралық модель. Бұл функциялар әртүрлі сала мамандарына ақпараттық жүйелерді ақпараттық өзара байланысқан кәсіпорынның бір бөлігі ретінде әзірлеу үшін анықтама ретінде пайдалы. Осылайша, бағдарламалық жасақтама инженерлері мен кәсіпорын архитектурашылары ақпаратқа негізделген, біріктірілген ұйымдық ортаны құруға мүмкіндік алады.
A functional software architecture (FSA) is an architectural model that identifies enterprise functions, interactions and corresponding IT needs. These functions can be used as a reference by different domain experts to develop IT systems as part of a co operative information driven enterprise. In this way, both software engineers and enterprise architects can create an information driven, integrated organizational environment.
Даму
Кәсіпорынның шекарасы кеңейген сайын, барлық қатысушылар үшін қажетті бизнес, адамдар және АТ-жүйелік іс-әрекеттердің ортақ "жалпы картинасы" жасалуы және бөлісілуі маңызды болады. Функционалдық бағдарламалық жасақтама архитектурасы бұл жұмысты ұйымды бизнес функцияларына және тиісті АТ қажеттіліктеріне бөлу арқылы іске асырады. Осылайша, кәсіпорын архитекторы АТ жүйелерін әзірлеуде бағдарламалық жасақтама инженері пайдалана алатын толыққанды схемалық анықтама ұсынады. Функционалдық бағдарламалық жасақтама архитектурасын әзірлеу бірнеше (біріктірілген) әдіс-техникалар арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Басты мақсат – әртүрлі әдіс-техникаларды қолдану арқылы кәсіпорын архитекторы мен бағдарламалық жасақтама инженерлері арасындағы "алшақтықты" жою. Алайда, бұл мақсатқа тек біріктірілген әдістер екі тараптың да әзірлеп, пайдаланатын, анық және толыққанды функционалдық бағдарламалық жасақтама архитектурасын құрған жағдайда ғана қол жеткізіледі. Сыртқы қысым жоғары болған кезде кәсіпорынның негізгі мақсаттарының бірі – процестерді қайта жобалау арқылы ішкі және сыртқы бизнес процестерін оңтайландыру. Бизнес-процесс – белгілі бір кіріс пен шығысқа ие, құндылық құратын іс-шаралардың жиынтығы, олар өзара байланысты және процестің нәтижесіне (өнім немесе қызмет) бірлесіп үлес қосады. Процестерді қайта жобалау ұйымды өзгертудің әртүрлі аспектілерін қамтиды. Бұл стратегиялық, құндылық қосатын процестерді, жүйелерді, саясаттарды және ұйымдық құрылымдарды ұйымның процестерін оңтайландыру үшін қайта құрумен байланысты.
As the boundary of an enterprise is extended, it becomes increasingly important that a common "big picture" of needed business, people and IT system activities is developed and shared by all the parties involved. A functional software architecture does this by breaking down the organization in business functions and corresponding IT needs. In this way, the enterprise engineer provides a rich schematic reference that can be used by the software engineer in the development of these IT systems. The development of a functional software architecture can be done by a number of (combined) methods and techniques. Filling in the "gap" between the enterprise engineers and software engineers through the use of different combinations of methods and techniques will be the main objective. However, this objective can only be reached when combined methods result in clear and rich functional software architectures that are developed and used by both parties. Optimizing the internal and external business processes through process reengineering is one of the main objectives an enterprise can have in times of high external pressure. A business process involves value creating activities with certain inputs and outputs, which are interconnected and thereby jointly contribute to the outcome (product or service) of the process. Process reengineering covers a variety of perspectives on how to change the organization. It is concerned with the redesign of strategic, value adding processes, systems, policies and organizational structures to optimize the processes of an organization.
Компьютерлік интеграцияланған өндіріс ашық жүйелер архитектурасы
CIMOSA бизнес, адамдар және корпоративтік талаптардың АТ аспектілерін кодтау үшін үлгілер мен өзара байланысты модельдеу құрылымдарын ұсынады. Бұл бірнеше перспективадан жасалады: ақпараттық көзқарас, функционалдық көзқарас, ресурстық көзқарас және ұйымдық көзқарас. Бұл құрылымдар әрі қарай АТ жүйелерін жобалау мен іске асыруды құрылымдау және жеңілдету үшін қолданылуы мүмкін. Көзқарастарға бөліну корпоративтік және бағдарламалық қамтамасыз ету инженерлері үшін түсінікті анықтама болып табылады. Ол кәсіпорынның әртүрлі функционалдық мүмкіндіктері (әрекеттер, процестер, операциялар) үшін ақпараттық қажеттіліктерді және оларға сәйкес келетін ресурстарды көрсетеді. Осылайша, белгілі бір әрекет пен процесте ақпараттық қажеттілікті қамтамасыз ететін АТ жүйесін анықтау оңай болады.
CIMOSA provides templates and interconnected modeling constructs to encode business, people and IT aspects of enterprise requirements. This is done from multiple perspectives: information view, function view, resource view, and organization view. These constructs can further be used to structure and facilitate the design and implementation of detailed IT systems. The division in different views makes it a clarifying reference for enterprise and software engineers. It shows information needs for different enterprise functionalities (activities, processes, operations) and corresponding resources. In this way, it can easily be determined which IT system will fulfill the information needs in a certain activity and process.
Интегралды анықтама (IDEF)
IDEF – құрылымдық модельдеу техникасы, ол алғаш рет өндіріс жүйелерін модельдеу үшін әзірленген. Ол 1981 жылы АҚШ Әуе күштері қолдана бастады. Бастапқыда, кәсіпорынды белгілі бір көзқарас бойынша модельдеу үшін 4 түрлі нотациясы болды. Бұл IDEF0, IDEF1, IDEF2 және IDEF3 функциялық, деректер, динамикалық және процестерді талдауға арналған нотациялар. Соңғы онжылдықтарда нотацияларды интеграциялау үшін бірнеше құралдар мен техникалар біртіндеп әзірленді. IDEF бизнес-процестің әртүрлі бөлінген бизнес-функциялар арқылы тиісті ақпараттық кірістерімен, шығыстарымен және қатысушыларымен қалай өтетінін нақты көрсетеді. CIMOSA сияқты, ол да кәсіпорынның әртүрлі көзқарастарын қолданады. Сонымен қатар, IDEF жүйелерді одан әрі дамыту үшін UML диаграммаларына оңай түрлендіріледі. Осының барлық позитивті қасиеттері оны функционалды бағдарламалық архитектураны дамыту үшін қуатты әдіс етеді.
IDEF is a structured modeling technique, which was first developed for the modeling of manufacturing systems. It was already being used by the U. S. Airforce in 1981. Initially, it had 4 different notations to model an enterprise from a certain viewpoint. These were IDEF0, IDEF1, IDEF2 and IDEF3 for functional, data, dynamic and process analysis respectively. In the past decades, several tools and techniques for the integration of the notations are developed incrementally. IDEF clearly shows how a business process flows through a variety of decomposed business functions with corresponding information inputs, outputs, and actors. Like CIMOSA, it also uses different enterprise views. Moreover, IDEF can be easily transformed into UML diagrams for the further development of its systems. these positive characteristics make it a powerful method for the development of functional software architectures.
Петри желілері
Петри желілері өндіріс жүйелерін модельдеуге арналған белгілі құралдар болып табылады. Олар өте кең мүмкіндіктерге ие және параллель жүйелерді модельдеу үшін тиімді формализмдер ұсынады. Ең артықшылықты қасиеттері – жай күйлерді, параллель жүйелік өтулерді және өтулердің ұзақтығын модельдеу мүмкіндігі. Сондықтан, Петри желілерін тиісті күйлерімен және өтулерімен немесе ішкі және сыртқы әрекеттерімен нақты бизнес процестерді модельдеу үшін қолдануға болады. Сонымен қатар, Петри желілерін әртүрлі бағдарламалық жүйелерді және осы жүйелер арасындағы өтулерді модельдеу үшін де пайдалануға болады. Осылайша, бағдарламашылар оны схемалық кодтауға арналған анықтама ретінде пайдаланады. Соңғы жылдарығы бірнеше тәжірибелер Петри желілерінің бизнес-процестерді интеграциялауды дамытуға үлес қосатынын көрсетті. Олардың бірі – IBM Қытай зерттеу зертханасы әзірлеген Model Blue әдістемесі, ол интеграцияланған платформаларды құрудың жаңа тәсілі ретінде бизнес интеграциясының маңыздылығын көрсетеді. Сондай-ақ, олардың бизнес-көзқарасы мен Петри желісі арасындағы сәйкестік көрсетілген, бұл олардың зерттеулері бизнес пен IT арасындағы қашықтықты қысқартатынын көрсетеді. Дегенмен, Петри желілерінің орнына олар өздерінің Model Blue IT көзқарасын пайдаланады, оны трансформациялық механизм арқылы бизнес-көзқарасынан алуға болады.
Petri nets are known tools to model manufacturing systems. They are highly expressive and provide good formalisms for the modeling of concurrent systems. The most advantageous properties are that of simple representation of states, concurrent system transitions, and capabilities to model the duration of transitions. Petri nets, therefore, can be used to model certain business processes with corresponding state and transitions or activities within and outputs. Moreover, Petri Nets can be used to model different software systems and transitions between these systems. In this way, programmers use it as a schematic coding reference. In recent years several attempts have shown that Petri nets can contribute to the development of business process integration. One of these is the Model Blue methodology, which is developed by IBM Chinese Research Laboratory and outlines the importance of model driven business integration as an emerging approach for building integrated platforms. A mapping between their Model Blue business view and an equivalent Petri Net is also shown, which indicates that their research closes the gap between business and IT. However, instead of Petri Nets they rather use their own Model Blue IT view, which can be derived from their business view through a transformation engine.
Бірыңғай модельдеу тілі
UML – бағдарламалық жүйелер мен қосымшаларды әзірлеу үшін кеңінен қабылданған модельдеу тілі. Объектіге бағытталған қауымдастық сонымен қатар UML-ді кәсіпорынды модельдеу мақсатында пайдалануға тырысады. Олар күрделі кәсіпорын жүйелері құрылатын кәсіпорын объектілері немесе бизнес-объектілерін пайдалануға ерекше мән береді. Осы объектілердің жиынтығы және олардың арасындағы өзара әрекеттесулер күрделі бизнес-жүйені немесе процесті бейнелей алады. Petri желілері объектілердің өзара әрекеттесуі мен күйіне назар бөлсе, UML көбінесе бизнес-объектілеріне назар аударады. Кейде оларды "кәсіпорның құрылыс блоктары" деп атайды, оған ресурстар, процестер, мақсаттар, ережелер және метамодельдер кіреді. UML осылайша біріктірілген бағдарламалық жүйені модельдеуге қолданылса да, бизнестің нақты жағдайын бағдарламалық модельдеу тілімен модельдеуге болады деген пікір айтылды. Оған қарсылық ретінде объектіге бағытталған қауымдастық UML-ге бизнес-қосымшаларын жасайды және тілді бейімдейді. UEML, UML-ден туындаған және бизнес-модельдеу тілі ретінде ұсынылған. Бұл бизнес-өзгерісі дұрыс шешім болып табыла ма деген сұрақ туындайды. Алдында UML басқа "таза" бизнес-әдістермен бірге жақсырақ балама бола алатыны айтылған еді.
UML is a broadly accepted modeling language for the development of software systems and applications. The object oriented community also tries to use UML for enterprise modeling purposes. They emphasize the use of enterprise objects or business objects from which complex enterprise systems are made. A collection of these objects and corresponding interactions between them can represent a complex business system or process. Where Petri Nets focus on the interaction and states of objects, UML focuses more on the business objects themselves. Sometimes these are called the "enterprise building blocks", which includes resources, processes, goals, rules, and metamodels. Although UML in this way can be used to model an integrated software system it has been argued that the reality of business can be modeled with a software modeling language. In reaction, the object oriented community makes business extensions for UML and adapts the language. UEML is derived from UML and is proposed as a business modeling language. The question remains if this business transformation is the right thing to do. It was earlier said that UML in combination with other "pure’ business methods can be a better alternative.
Кәсіпорынның функционалдық диаграммалары
EFD – кәсіпорын функцияларын және оларға сәйкес келетін өзара әрекеттесуді бейнелеуге арналған модельдеу әдісі. Бұл бейнелеулерде әртүрлі бизнес-процестер "функционалдық модульдер" және триггерлерді пайдалану арқылы модельделуі мүмкін. Бастапқы бизнес-процесс әртүрлі функцияларға әртүрлі кіріс деректерді жібереді. Барлық функциялар мен қосалқы функциялар арқылы өтетін процесс бірнеше нәтижелерді тудырады. Кәсіпорын функцияларының диаграммалары бизнес-процестерді және оларға қатысты функцияларды, кіріс, шығыс және триггерлерді пайдалануды өте оңай және егжей-тегжейлі түрде көрсетеді. Осылайша, EFD IDEF0 диаграммаларымен көптеген ұқсастықтарға ие, олар да бизнес-процестерді функциялар мен триггерлердің комбинациясы ретінде иерархиялық түрде бейнелейді. Айырмашылығы – EFD бизнес-функцияларды ұйымның иерархиялық тұрғысынан қарастырады, бұл ұйымдағы белгілі бір процестердің жалғасуын көрсетеді. Керісінше, IDEF0 диаграммалары жебелерді пайдалану арқылы белгілі бір бизнес-функциялардың жауапкершілігін көрсетеді. Сонымен қатар, IDEF0 әрбір (қосалқы) функцияның кіріс және шығысын нақты бейнелейді. EFD, мүмкін, UML сияқты бағдарламалық жасақтаманы модельдеу тіліне бизнес-фронт-энд ретінде қолданылуы мүмкін. IDEF-пен ұқсастығы оны модельдеу құралы ретінде жасауға болатынын көрсетеді. Дегенмен, EFD техникасын UML-ге ресми сәйкестендіруді жүзеге асыру үшін қосымша зерттеулер қажет. IDEF және UML-дің толықтырып қолданылуы IDEF-ті бизнес-фронт-энд ретінде қабылдауға септігін тигізді. EFD және UML үшін де ұқсас зерттеу жүргізілуі керек.
EFD is a used modeling technique for the representation of enterprise functions and corresponding interactions. Different business processes can be modeled in these representations through the use of "function modules" and triggers. A starting business process delivers different inputs to different functions. A process flowing through all the functions and sub functions creates multiple outputs. Enterprise function diagrams hereby give a very easy to use and detailed representation of a business process and corresponding functions, inputs, outputs, and triggers. In this way, EFD has many similarities with IDEF0 diagrams, which also represent in a hierarchical way business processes as a combination of functions and triggers. The difference is that an EFD places the business functions in an organization's hierarchical perspective, which outlines the downstream of certain processes in the organization. On the contrary, IDEF0 diagrams show the responsibilities of certain business functions through the use of arrows. Also, IDEF0 has a clear representation of inputs and outputs of every (sub)function. EFD possibly could be used as a business front end to a software modeling language like UML. The major resemblance with IDEF as a modeling tool indicates that it can be done. However, more research is needed to improve the EFD technique in such a way that formal mappings to UML can be made. about the complementary use of IDEF and UML has contributed to the acceptance of IDEF as business front end. A similar study should be done with EFD and UML.