Генри Айба: Американдық баскетбол жаттықтырушысының өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Американдық баскетболшы және жаттықтырушы

Генри Пэйн “Хэнк” Иба (6 тамыз 1904 – 15 қаңтар 1993) – американдық баскетбол жаттықтырушысы және жоғары оқу орнының спорттық әкімшісі. Ол 1929 жылдан 1933 жылға дейін Солтүстік-Батыс Миссури мемлекеттік мұғалімдер колледжінің (қазір Солтүстік-Батыс Миссури мемлекеттік университеті) баскетбол командасын жаттықтырды, 1933 жылдан 1934 жылға дейін Колорадо Боулдер университетінде, ал 1934 жылдан 1970 жылға дейін Оклахома мемлекеттік университетінде (1957 жылға дейін Оклахома A&M деп белгілі болған) баскетбол командасын жаттықтырды. Оның жоғары оқу орнындағы баскетбол жаттықтырушылық карьерасы 751 жеңіс және 340 жеңіліспен аяқталды. Иба Оклахома A&M командасын 1945 және 1946 жылдары екі рет қатарынан NCAA баскетбол турнирінің жеңімпазы етіп шығарды. Сондай-ақ, Иба 1935 жылдан 1970 жылға дейін Оклахома A&M / Оклахома штатының спорт директоры және 1934 жылдан 1941 жылға дейін мектептің бейсбол командасының бас жаттықтырушысы болды, ол кезеңде 90 жеңіс және 41 жеңіліс тіркелді. АҚШ ерлер баскетбол құрамасының бас жаттықтырушысы ретінде ол 1964 және 1968 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ-ты алтын медальдарға жеткізді. Иба 1969 жылы Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір

Иба Миссури штатының Истон қаласында туып өскен. Ол Вестминстер колледжінде баскетбол ойнады, онда «Ламбда Чи Альфа» студенттік бауырластығының мүшесі болды. Қазір Вестминстердегі баскетбол алаңы оның құрметіне аталған.

Мансап

Мэривилл мұғалімдер колледжінде (қазіргі Солтүстік-Батыс Миссури мемлекеттік университеті) және Колорадо университетінде бапкерлік танысқаннан кейін, Иба 1934 жылы Оклахома A&M колледжіне келді. Ол Оклахома A&M-де, 1957 жылы Оклахома мемлекеттік университеті деп аталған, 1969–70 маусымынан кейін зейнеткерлікке шыққанға дейін 36 жыл бойы қызмет етті. A&M/OSU-дегі қызметінің көп бөлігінде ол спорт директоры қызметін де атқарды. Сонымен қатар, Иба 1934 жылдан 1941 жылға дейін OSU бейсбол командасын баптады. Иба NCAA тарихындағы ең қатал бапкерлердің бірі саналады. Ол өте ұқыпты бапкер болды, барлық нәрсенің мінсіз орындалуын күтті. Оның командалары оның мінезін көрсететіндей болды – ұқыпты, допты бақылауға баса назар аударатын, тоқу үлгілерімен және аз ұпайлы ойындармен ерекшеленетін командалар. Ибаның "айналмалы қақпа" қорғанысы (командалық қозғалыспен адамға қарсы қорғаныс) көптеген адамдарға ұнады және бүгінгі күні де тиімділігін жойған жоқ. Ол "Қорғаныстың темір герцогі" деп танылды. Ибаның "Aggies" командасы NCAA чемпионатында екі рет қатарынан жеңіске жеткен алғашқы команда болды (1945 және 1946 жылдар). Оның 1945–46 жылғы NCAA чемпиондарының құрамында ойынның алғашқы жеті футтік ойыншысы Боб Курланд болды. Олар 1945 жылғы финалда Нью-Йорк университетін, ал 1946 жылғы финалда Солтүстік Каролинаны жеңді. Ол екі маусымның екеуінде де "Жыл бапкері" атағын жеңіп алды. Оның 1945 жылғы чемпиондары Ұлттық шақыру турнирінің чемпионы "DePaul" командасын және 6'10" бойлы орталық ойыншы Джордж Миканды классикалық Қызыл Крест қайырымдылық ойынында жеңді. A&M/State командалары 14 Миссури аңғарының және бір Үлкен сегіздің чемпионатында жеңіске жетті, сонымен қатар 36 маусымда 655 ойын жеңді. Ибаның мансабы 1958 жылы гүлденді. Сол жылы "Cowboys" командасы Үлкен сегізге қосылды (немесе қайта қосылды, дереккөздерге байланысты) және бірден конференция чемпионатында жеңіске жетіп, Элит сегізге өтті. Алайда, сол маусымнан кейін оның "Cowboys" командасы Үлкен сегіз ойынында төртінші орыннан жоғары тек екі рет көтерілді, оның бірі 1965 жылы Элит сегізге қайтадан ілігуі болды. Барлығында, 40 жылдық бапкерлік мансабында ол 767 ойын жеңді – зейнеткерлікке шыққан кездегі колледж баскетбол тарихында екінші ең көп көрсеткіш. OSU-дың спорт директоры ретінде ол 5 спорт түрінен (баскетбол, күрес, бейсбол, гольф, кросс) 19 ұлттық чемпионат жеңген бағдарлама құрды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін "Мырза Иба" (OSU-да осылай аталады) жиі жаттығуларда пайда болып, жас ойыншыларға кеңес беретін. 1987 жылы OSU-дың үй аренасы, Галлахер Холл, Ибаның құрметіне Галлахер Иба Арена деп аталды. Аренаның оңтүстік-шығыс бөлігіндегі орын "Мырза Ибаның орны" деп белгіленген және ол жанкүйерлерге арналмаған.

After coaching stints at Maryville Teachers' College (now Northwest Missouri State University) and the University of Colorado, Iba came to Oklahoma A&M College in 1934. He stayed at Oklahoma A&M, renamed Oklahoma State University in 1957, for 36 years until his retirement after the 1969–70 season. For most of his tenure at A&M/OSU, he doubled as athletic director. Additionally, Iba coached OSU's baseball team from 1934 to 1941. Iba is thought to be one of the toughest coaches in NCAA history. He was a very methodical coach who expected things to be done perfectly. His teams were a reflection of his personality. They were methodical, ball controlling units that featured weaving patterns and low scoring games. Iba's "swinging gate" defense (a man to man with team flow) was applauded by many, and is still effective in today's game. He was known as "the Iron Duke of Defense." Iba's Aggies became the first to win consecutive NCAA titles (1945 and 1946). His 1945–46 NCAA champions were led by Bob Kurland, the game's first seven foot player. They beat NYU in the 1945 finals and North Carolina in the 1946 finals. He was voted coach of the year in both seasons. His 1945 champions defeated National Invitation Tournament champion, DePaul, and 6'10" center George Mikan in a classic Red Cross Benefit game. A&M/State teams won 14 Missouri Valley titles and one Big Eight title, and won 655 games in 36 seasons. Iba's tenure crested in 1958. That year, the Cowboys joined (or rejoined, depending on the source) the Big Eight and promptly won the conference title, advancing all the way to the Elite Eight. However, after that season, his Cowboys only finished higher than fourth two more times in Big Eight play, one of which was another Elite Eight appearance in 1965. All told, in 40 years of coaching, he won 767 games—the second most in college basketball history at the time of his retirement. As OSU's athletic director, he built a program that won 19 national championships in 5 sports (basketball, wrestling, baseball, golf, cross country) over the years. After his retirement, "Mr. Iba" (as he is still called at OSU) frequently showed up at practices, often giving advice to young players. In 1987, OSU's home arena, Gallagher Hall, was renamed Gallagher Iba Arena in Iba's honor. A seat in the southeast concourse level of the arena is known as "Mr. Iba's Seat," and it is maintained without a fan having sat in it.

Олимпиадалық жаттықтырушылық

Иба 1964, 1968 және 1972 жылдары АҚШ Олимпиадалық баскетбол құрамасын жаттықтырды. Ол АҚШ Олимпиадалық баскетбол тарихында екі алтын медаль жеңген команданы (1964 жылы Токио жазғы Олимпиадасында және 1968 жылы Мехикода өткен жазғы Олимпиадасында) жаттықтырған алғашқы жаттықтырушы. 2012 жылы жаттықтырушы Майк Krzyzewski екінші болды. 1972 жылы үшінші Олимпиадасында Иба командасын тағы бір алтын медаль үшін күреске шығарды, бірақ бұл ойын Кеңес Одағына 50–51 есебімен даулы жеңіліспен аяқталды, соның салдарынан АҚШ құрамасының Олимпиадалық жарыстағы 63 ойындық жеңіс тізбегі үзілді.

Құрмет пен марапаттар

Иба Оклахома спорттық даңқ залына, Оклахома даңқ залына, Миссури даңқ залына, баскетболдан Хелмс қорының барлық уақыттардағы даңқ залына, Вестминстер колледжінің (MO) спорттық даңқ залына, Ұлттық колледж баскетбол даңқ залына (2006 жылы), FIBA даңқ залына (2007 жылы) және Массачусетс штатының Спрингфилд қаласындағы Найсмит мемориалдық баскетбол даңқ залына (1969 жылы) сайланды. Иба Оклахома штаты университетінің спорт бағдарламасына 165 миллион доллар көлемінде қайырымдылық түсуіне тікелей себепкер болды. 1951 жылы Т. Бун Пикенс, Оклахома штаты университетін мұнай геологиясы мамандығы бойынша бітірген, жұмыс іздеп, Ибадан көмек сұрады. Иба жас түлекке екі баскетбол жаттықтырушысы лауазымына сұхбаттасу мүмкіндігін ұйымдастырды. Пикенс жаттықтырушы болмаса да, Ибаның оған жасаған осы көмегі 50 жыл өткен соң Оклахома штаты университетінің спорт бағдарламасына 165 миллион доллар сыйлық беру шешіміне түрткі болды. Иба 1965 жылы Оклахома даңқ залына енгізілді.

Өлім

Иба 1993 жылдың 15 қаңтарында Оклахома штатының Стиллвотер қаласында қайтыс болды.

Коучинг ағашы

Иба өзінің жаттықтырушылар ағашымен танымал – бұл өзінің жаттықтырушыларымен немесе Ибаның шәкірттерінің бірі үшін ойнаған, немесе Ибамен байланысы бар белгілі жаттықтырушылардың тобы. Бұл ағаштағы жаттықтырушылар көбінесе физикалық, адамға қарсы қорғаныс тактикасын және допты қозғалысқа және пас беруге негізделген шабуылды қолданады. Бапкер Ибамен байланыс Бас жаттықтырушы ретінде өткен жылдар Ларри Браун 1964 жылғы АҚШ Олимпиада құрамасында ойнады Көптеген колледж және кәсіби командалар, 1972 жылдан бастап 1988 жылғы NCAA чемпионы; 2004 жылғы NBA чемпионы; 2004 жылғы АҚШ Олимпиада құрамасын жаттықтырды. Даг Коллинс 1972 жылғы АҚШ Олимпиада командасы Чикаго Буллс, Детройт Пистонс, Вашингтон Визардс, Филадельфия 76ers, 1986–2013 Джек Хартман Оклахома A&M үшін ойнады, 1943–47; Оклахома A&M командасының көмекші жаттықтырушысы, 1954 Оңтүстік Иллинойс, Канзас штаты, 1962–86 NABC Жылдың Ұлттық жаттықтырушысы, 1981 Дон Хаскинс Оклахома A&M үшін ойнады, 1949–52; 1972 жылғы АҚШ Олимпиада командасының көмекші жаттықтырушысы Техас Батыс/UTEP, 1961–1999 1966 жылғы NCAA чемпионы Мо Иба Оклахома штаты құрамасында ойнады, 1958–62; Дон Хаскинстің UTEP командасындағы көмекшісі, 1962–66 Мемфис штаты, Небраска, Техас Кристиан, 1966–94 Генри Ибаның ұлы Боб Найт 1972 жылғы АҚШ Олимпиада командасының көмекші жаттықтырушысы Армия, Индиана, Техас Тех, 1965–2008 1976, 1981 және 1987 жылғы NCAA чемпиондары. 1984 жылғы АҚШ Олимпиада құрамасын жаттықтырды. Бад Милликан Оклахома A&M үшін ойнады, 1939–42 Мэриленд, 1950–67 Дойл Паррак Оклахома A&M үшін ойнады, 1943–46 Оклахома-Сити, Оклахома, 1950–62 Уилбур "Спарки" Сталкуп Ибамен Солтүстік-Батыс Миссуриде ойнады, 1929–33 Солтүстік-Батыс Миссури, Миссури, 1933–62 Эдди Саттон Оклахома A&M үшін ойнады, 1955–58; Оклахома штатының көмекші жаттықтырушысы, 1958–59 Крейтон, Арканзас, Кентукки, Оклахома штаты, Сан-Франциско, 1969–2008 1978 және 1986 жылдары AP Ұлттық Жыл жаттықтырушысы.

Генри Иба сыйлығы

Генри Иба сыйлығы 1959 жылы АҚШ Баскетбол жазушылар қауымдастығы жылдың ең үздік жоғары оқу орны баскетбол жаттықтырушысын марапаттау үшін тағайындалды. Бес үміткер ұсынылады, және ең көп дауыс жинаған адамға сыйлық табыс етіледі, ол «Финал төрттігі» аясында ұсынылады. Сыйлық «Финал төрттігіне» дейін өткізілетін Оскар Робертсон кубогы таңғы асынан кейін тапсырылады.

Генри П. Иба - "Жылдың азамат спортшысы"

1994 жылы Тулса Ротари клубы спортта және өмірде үлкен жетістіктерге қол жеткізген, бір еркек және бір әйелден тұратын екі спортшыны марапаттау үшін Генри П. Ибаның «Жыл азаматы-спортшысы» сыйлығын құрды. 1997 жылы Тулса Ротари клубы осы сыйлықты Төрағаның арнайы сыйлығымен толықтырды. 1997 жылы бұл сыйлықтың иегері болып бұрынғы «Нью-Йорк Никс» командасының ойыншысы Джон Старкс аталды.

Портреттер

2017 жылы Джон Савидж «Going Vertical» орыс спорт драмасында 1972 жылғы Олимпиада финалы туралы Иба рөлін сомдады.