Кіріспе

Utilita Arena Newcastle (бұрынғы Newcastle Arena, Telewest Arena және Metro Radio Arena) – Англияның Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы ірі жабық арена. ASM Global компаниясына тиесілі және олар басқарады, ал Utilita Energy компаниясы демеушілік етеді. Аренада музыкалық концерттер, ойын-сауық шаралары, спорттық жарыстар мен бизнес-іс шаралары ұйымдастырылады. Өткен тарихында арендада түрлі кәсіби баскетбол және шайбалы хоккей командалары болған. Бірақ 2009 жылдан бері «Ньюкасл Вайперс» командасы Уитли-Бей мұз сарайына көшкеннен кейін шайбалы хоккей командасы болмайды, ал 2010 жылы «Ньюкасл Иглз» командасы Нортумбрия университетінің «Спорт Орталығы» аренасына көшкеннен кейін баскетбол командасы да жоқ.

Тарих

Екі танымал жергілікті музыкант – Час Чандлер мен оның бизнес-серігі Найджел Стенгер аренаны жобалап, салуға көмектесті, сондай-ақ жергілікті Price Waterhouse корпоративтік қаржы серіктесі Джон Уоллтың бағалы көмегін алды. 1995 жылдың ақпанында NYSE тізіміндегі «Огден» корпорациясы аренаны жобалау және құрылысы аяқталғаннан кейін, брондау және жарнамалауды қоса, оны басқару үшін 20 жылдық келісімшартқа ие болды. «Огденнің» мәлімдемесіне сәйкес, арена бұл аймақты бұрын айналып өткен гастрольдік топтар үшін нарық мүмкіндігін ұсынды. Ең жақын жергілікті арена – 2000 орындық «Ньюкасл қалалық залы» болды, ал басқа орташа көлемді ареналар оңтүстікке қарай «Шеффилдке» немесе солтүстікке қарай «Глазгоға» дейін алыс жатқан. Бұл аймаққа келген топтар көбінесе 3200 орындық «Уитли Бей мұз сарайын» пайдалануға мәжбүр болды. Аренаның құрылысы 10,6 миллион фунт стерлингке бағаланды (бұл қаражаттың 2,5 миллион фунт стерлингі «Тайн және Уэр даму корпорациясынан» алынған грант есебінен қаржыландырылды) және 1995 жылдың 18 қарашасында «Ньюкасл Аренасы» ретінде ашылды. Онда жергілікті «Ньюкасл Кометс» командасы «Донкастер Пантерс» командасын қабылдады. Аренаны 1998 жылдың қаңтарында Торвилл мен Дин ресми түрде ашты. Чандлер мен Стенгер «Park Arena Limited» компаниясындағы үлестерін сатқаннан кейін «Огден» корпорациясы аренаның толық иесіне айналды. Чандлер 1996 жылы, ал Стенгер 1999 жылы қайтыс болды. 1997 жылы телекоммуникация және кабельдік теледидар компаниясы «Телевестпен» жасалған демеушілік келісімнен кейін арена «Телевест Аренасы» деп аталды. 2005 жылға қарай, арена жұмыс істеген алғашқы он жылдың соңында, аренадағы шараларға жеті миллион адам қатысты. 2008 жылы «Ньюкасл қалалық кеңесі» мен жер иелері «SMG», «Bellway Homes», «Network Rail» және «Isle Casinos» компанияларының кеңесшілері жасаған жоспарлар кеңеске ұсынылды. Онда арена орнында үш реконструкциялық нұсқа қарастырылды: казино және аймақтық конференц-орталық, қонақ үй немесе кеңсе және тұрғын үйлердің аралас пайдаланылуы. Арена ғимараты жобаның бір бөлігі ретінде бұзылуы немесе жаңартылуы мүмкін еді.

Дизайн

ASM Global мәліметінше, ашық арена солтүстік-шығыстағы ең ірі концерттік және көрмелік орын болып табылады. Онда көрме және конференциялар үшін кеңістік бар. Концерттер үшін отыратын орын саны 11 000-нан асады, баскетбол ойындары үшін 6 500, ал мұз шоулары үшін 5 500 адамға арналған. Ірі шаралар мен көрмелерге қосымша 36 000 шаршы метр кеңістік қолжетімді. Басты аренадан өзге, 100 орындық екі корпоративтік зал да бар.

Орналасқан жері

Ньюкасл қаласының оңтүстік-батыс жиегінде орналасқан аренаның оңтүстік шекарасын Тайн өзені, батыс шекарасын бизнес-парк, шығыс шекарасын өзен арқылы өтетін Редью көпірі, ал солтүстік шекарасын қала орталығын батыс аудандарымен байланыстыратын Скоттсвуд және Вест жолдарының басты магистральдары құрайды. Қауіпсіздікті Showsec, ал алғашқы медициналық жәрдемді ShowMed көрсетеді. ASM Global сонымен қатар Гейтсхед Кейсайдтағы The Sage аренасының жұмысын да ұйымдастырады.

Мұз үстіндегі хоккей

Аренада тұрып жатқан алғашқы хоккей командасы Уитли Уорриорс болды, бірақ олар бірнеше айдан кейін кетіп қалды. 1996 жылдың тамызынан бастап Аренаны Ньюкасл Кобрас хоккей командасы пайдаланды. Кобралар бұрынғы Дарем Веспс командасы болды, оны Ньюкаслдың бизнесмені Джон Холл сатып алды, ол Ньюкасл Юнайтед футбол клубының иесі еді. Холлдың мақсаты команданы қаладағы спорт клубының кең көрінісінің бір бөлігі ретінде, футбол командасының стадионы Сент-Джеймс-паркіне жақын, Ньюкаслдағы жаңа алаңға көшіру болды. Жобалау рұқсатын алмағаннан кейін, Сандерлендте әлі де «Уаспс» ретінде өткен маусымнан соң, команда жаңадан салынған Аренаға көшіп, 1996/97 маусымын «Кобрас» ретінде бастады. Меншік иелерінің өзгеруіне байланысты екі жылдан кейін команданың аты Ньюкасл Риверкингс болып өзгертілді, сосын тағы да Ньюкасл Джестерс болып өзгертілді. Джестерс 2000/01 маусымында жабылып қалмас бұрын бір маусым ойнады. Бастапқыда Сандерлендтегі Кроутри демалыс орталығында ойнаған Сандерленд Шефтері де 2000/2001 жылдары Аренадан тыс соңғы маусымын өткізді. Хоккейсіз бір жыл өткеннен кейін, 2002/03 маусымының басында Ньюкасл Вайперс деп аталатын жаңа франшиза құрылды және аренаны үй шайқасы ретінде пайдаланды. Қаржылық қиындықтарға ұшырап, аренда төлеуге жеткілікті көрермендерді тарта алмағаннан кейін, Вайперс 2009 жылдың қарашасында маусымның ортасында үйге көшіп, Уитли Бей мұз айдынына арендашы ретінде қоныстанды. 2010/11 маусымында аренаға оралуға үміт болған жоқ, себебі ескірген мұз жасау жабдықтарының салдарынан жеткілікті күндерді кепілдік бере алмады, нәтижесінде клуб Уитли Бэйде қалуға бекітті.

Баскетбол

Аренада «Ньюкасл Кометтері» баскетбол командасы орналасты, олар бұрын Сандерлендтен көшіріліп келген, онда «Сандерленд Скорпиондары» ретінде ойнаған. 2010 жылдың қыркүйегінде, Аренада 14 жылдан кейін, «Иглз» командасы Нортумбрия университетінің жаңа салынған «Спорт Централь» кешеніне көшті, онда 3000 орындық арена бар, ол қала орталығының солтүстік-шығыс бөлігіндегі университет кампусында орналасқан. Аренаның сыйымдылығы команданың нашар өнер көрсетуден Британдық баскетбол лигасының чемпионына дейін жеткеніне ықпал еткен және команда осыған риза болған. Бірақ көшудің бір себебі – жұма күнгі концерттерге байланысты команда үйден тыс жерде ойнауға мәжбүр болып, кіріс жоғалтуға ұшырады. Соңғы маусымда команда үш ай қатарынан сыртта ойнады, ал аренада «Мамма Миа!» мюзиклы қойылды. Көшу жаттығу шараларын жақсартуға және университет командаларымен қарым-қатынасты күшейтуге де мүмкіндік берді. Команда аренадағы 6500 орынның тек 3000-ға жуық көрермен жиналатын.

Оқиғалар

1997 жылдан бері бұл аренада Ехоба куәгерлерінің жыл сайынғы конгресі өткізіліп келеді. Жергілікті жамағаттар, сондай-ақ Шотландия шекарасынан солтүстікке, Солтүстік Йоркширден оңтүстікке және Камбрияның батыс жағалауындағы Мэрипорттан батысқа дейін келіп, маусым айында өтетін үш күндік шараға қатысады; барлығы шамамен 7000 адам қатысады. 1998 жылы Барни, Бэби Боп, БЖ, профессор Тинкерпутт, Ана қаз және тағы да басқалар Ұлыбританияның 8 қаласындағы тур кезінде «Барнидің үлкен тосын сыйы» атты кеш өткізді. Аренада өткен басқа да спорттық іс-шаралар: Снукердің Ұлттар кубогы, Дэвис кубогы теннис турнирі, бокс бойынша әлем чемпионаты және WWE Live іс-шаралары, сондай-ақ 2003 жылғы Pay Per View – Insurrextion. Арена Take That тобының толық сатылған «The Ultimate Tour» турнесінің алғашқы екі кешін қабылдады. Аренада Godskitchen деген атпен көптеген түнгі би кештері ұйымдастырылды, Тиесто, Армин ван Бюрен, Мауро Пикотто, Жюль судьясы және Ферри Корстен сияқты әлемдік деңгейдегі диджейлер көпшілікке толы залдарда өнер көрсетті. Аренада Disney on Ice, Teletubbies сияқты сахналық және мұз шоулары да көрсетілді, ал 2010 жылдың 10 қарашасында Майкл Флэтли «Бейістің мырзасы ретінде Майкл Флэтлидің оралуы» атты еуропалық турнесі аясында аренаға келді, ол және оның труппасы толық сатылған зал алдында өнер көрсетті, сондай-ақ «Les Misérables» музыкалық спектаклі де аренада қойылды. Сериалдың жеңімпазы Джеймс Артур осы жерде кастингтен өтті.

Көлік

Жақын маңындағы маңызды магистральдық жолдармен қамтамасыз етілген жол қатынасына қоса, арена шығысқа қарай орналасқан Ньюкасл теміржол станциясынан 10 минуттық жерде, National Rail және Tyne & Wear Metro қызметтерімен қолжетімді.