Эннио Морриконе: Музыканың шебері

Эннио Морриконе (1928-2020) – атақты итальяндық композитор, 400-ден астам фильмге музыка жазған, «Оскар» және «Грэмми» жүлделерінің иегері. Фильмдер музыкасы.

27 мин оқу

100%

Дереккөз: Ennio Morricone — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Италиялық композитор және дирижер (1928–2020)

Эннио Морриконе (10 қараша 1928 – 6 шілде 2020) – итальян композиторы, оркестрлеуші, дирижер, трубашы және пианист, ол өте кең ауқымдағы стильдерде музыка жазды. 400-ден астам кино және теледидарға арналған музыкалық шығармалар, сондай-ақ 100-ден астам классикалық туындылары бар Морриконе барлық уақыттағы ең өнімді және ұлы кинокомпозиторлардың бірі саналады. Ол көптеген марапаттарға ие болды, оның ішінде екі «Оскар» сыйлығы, үш «Грэмми» сыйлығы, үш «Алтын глобус», алты «БАФТА», он «Давид ди Донателло», он бір «Настро д'Аргенто», екі «Еуропалық кино сыйлығы», «Алтын арыстан» құрметті сыйлығы және 2010 жылғы «Поляр музыка» сыйлығы. Оның фильмографиясында 70-тен астам марапатқа ие болған фильмдер бар, Серджо Леоненің «Бір тоңқан долар» фильмінен бастап барлық Джузеппе Торнаторе фильмдері, «Кино Paradiso», Дарио Арджентоның «Жануарлар трилогиясы», сондай-ақ «Алжир шайқасы» (1968), «1900» (1976), «La Cage aux Folles» (1978), «Le Professionnel» (1981), «The Thing» (1982) және «Мені байлап таста!» (1989) кіреді. Ол «Жаспан күндері» (1978), «Миссия» (1986), «Тірілер» (1987), «Бұғылмас» (1991), «Малена» (2000) және «Жеті қарапайым адам» (2015) фильмдері үшін «Оскар» сыйлығының «Ең үздік түпнұсқа музыка» номинациясына ұсынылып, соңғысы үшін жеңіске жетті. 2007 жылы Академияның арнайы сыйлығын алды. Оның «Жақсы, жаман және сұм» (1966) фильміне жазған музыкасы тарихтағы ең танымал және ықпалды саундтректердің бірі саналады және «Грэмми» атақ-даңқ залына енгізілді. 1940 жылдары джаз тобында труба ойнағаннан кейін, ол RCA Victor студиясының аранжировщигі болды және 1955 жылы кино мен театрға арналған музыканы жазуды бастады. Мансабы бойында Пол Анка, Мина, Милва, Зуккеро және Андреа Бочелли сияқты әртістерге музыка жазды. 1960-1975 жылдары Морриконе батыс фильмдеріне музыка жазу арқылы халықаралық даңққа ие болды, ал «Ескі уақытта Батыста» (Once Upon a Time in the West) – шамамен 10 миллион дана сатылған, әлемдегі ең көп сатылатын саундтректердің бірі. 1966-1980 жылдары ол Il Gruppo атымен белгілі болған, алғашқы эксперименталды композиторлар ұжымының негізгі мүшесі болды және 1969 жылы беделді Forum Music Village жазба студиясын құрды. Ол Марко Поло, «Ла пиовра», «Ностромо», «Жазғырғансыздық», «Кароль» және «En mai, fais ce qu'il te plait» сияқты еуропалық туындыларға музыка жазуын жалғастырды. Морриконе Дон Сигел, Майк Николс, Брайан Де Пальма, Барри Левинсон, Оливер Стоун, Уоррен Битти, Джон Карпентер және Квентин Тарантино сияқты голливудтік режиссерлермен жұмыс істеді. Сондай-ақ, Бернардо Бертолуччи, Мауро Болоньини, Джулиано Монтальдо, Роланд Жоффе, Роман Полански, Анри Верней, Марио Бава, Лусио Фулчи, Умберто Ленци, Жило Понтекорво және Пьер Паоло Пазолини сияқты режиссерлермен де серіктестік құрды. Оның ең танымал шығармалары: «Алтын құштарлық», «Se telefonando», «Гармоникамен адам», «Міне, сіздерге», «Chi Mai», «Габриэльдің гобойы» және «E Più Ti Penso». Ол Ханс Циммер, Danger Mouse, Dire Straits, Muse, Metallica, Fields of the Nephilim және Radiohead сияқты көптеген суретшілерге әсер етті.

Ennio Morricone (ˈɛnnjo morriˈkoːne; 10 November 19286 July 2020) was an Italian composer, orchestrator, conductor, trumpeter, and pianist who wrote music in a wide range of styles. With more than 400 scores for cinema and television, as well as more than 100 classical works, Morricone is widely considered one of the most prolific and greatest film composers of all time. He received numerous accolades including two Academy Awards, three Grammy Awards, three Golden Globes, six BAFTAs, ten David di Donatello, eleven Nastro d'Argento, two European Film Awards, the Golden Lion Honorary Award, and the Polar Music Prize in 2010. His filmography includes more than 70 award winning films, all Sergio Leone's films since A Fistful of Dollars, all Giuseppe Tornatore's films since Cinema Paradiso, Dario Argento's Animal Trilogy, as well as The Battle of Algiers (1968), 1900 (1976), La Cage aux Folles (1978), Le Professionnel (1981), The Thing (1982), and Tie Me Up! Tie Me Down! (1989). He received Academy Award for Best Original Score nominations for Days of Heaven (1978), The Mission (1986), The Untouchables (1987), Bugsy (1991), Malèna (2000) and The Hateful Eight (2015), winning for the latter. He won the Academy Honorary Award in 2007. His score to The Good, the Bad and the Ugly (1966) is regarded as one of the most recognizable and influential soundtracks in history. It was inducted into the Grammy Hall of Fame. After playing the trumpet in jazz bands in the 1940s, he became a studio arranger for RCA Victor and in 1955 started ghost writing for film and theatre. Throughout his career, he composed music for artists such as Paul Anka, Mina, Milva, Zucchero, and Andrea Bocelli. From 1960 to 1975, Morricone gained international fame for composing music for Westerns and—with an estimated 10 million copies sold—Once Upon a Time in the West is one of the best selling scores worldwide. From 1966 to 1980, he was a main member of Il Gruppo, one of the first experimental composers collectives, and in 1969 he co founded Forum Music Village, a prestigious recording studio. He continued to compose music for European productions, such as Marco Polo, La piovra, Nostromo, Fateless, Karol, and En mai, fais ce qu'il te plait. Morricone composed for Hollywood directors such as Don Siegel, Mike Nichols, Brian De Palma, Barry Levinson, Oliver Stone, Warren Beatty, John Carpenter, and Quentin Tarantino. He has also worked with directors such as Bernardo Bertolucci, Mauro Bolognini, Giuliano Montaldo, Roland Joffé, Roman Polanski, Henri Verneuil, Mario Bava, Lucio Fulci, Umberto Lenzi, Gillo Pontecorvo, and Pier Paolo Pasolini. His best known compositions include "The Ecstasy of Gold", "Se telefonando", "Man with a Harmonica", "Here's to You", "Chi Mai", "Gabriel's Oboe", and "E Più Ti Penso". He has influenced many artists including Hans Zimmer, Danger Mouse, Dire Straits, Muse, Metallica, Fields of the Nephilim, and Radiohead.

Ерте өмір және білім

Морриконе Римде Либера Ридольфи мен музыкант Марио Морриконенің ұлы болып дүниеге келді. Ол туған кезде Италия фашистік үкіметтің билігінде болды. Морриконедің төрт бауырласы болды – Адриана, Альдо. Альдо үш жасында оның күтушісі оған қатты аллергиясы бар шиені қателікпен бергеннен кейін қайтыс болды. Оқушы кезінде Морриконе кейінірек серігі болған Серджио Леонемен бір сыныпта оқыды. Морриконе әкесі алғашқыда оған нота оқуды және бірнеше музыкалық аспаптарда ойнауды үйретті. Ол Умберто Семпронидің жетекшілігімен труба сабақтарын алу үшін Сент-Сесилия консерваториясына түсті. 1946 жылы трубашы мамандығы бойынша диплом алып, классикалық композиция және аранжировка саласындағы жұмысын жалғастырды.

Алғашқы композициялар

Мориконе алты жасында алғашқы шығармаларын жазды және оның табиғи қабілеттерін дамытуға көмектесті. 1946 жылы ол Фукуконың мәтініне негізделген "Il Mattino" ("Таң") шығармасын дауыс пен фортепианоға арнап жазды, бұл жеті "жастық" Лидерлер тобындағы алғашқы туынды болды. Келесі жылдары ол театрға, сондай-ақ дауыс пен фортепианоға арналған классикалық музыка жазуды жалғастырды, мысалы, итальяндық ақын Джакомо Леопардидің мәтініне негізделген "Имитация", Олинто Динидің мәтініне негізделген "Intimità", Р. Гнолидің сөздерімен "Distacco I" және "Distacco II", ақын Сальваторе Куасимодоның сөздерімен баритон мен бес аспапқа арналған "Oboe Sommerso", және романшы Чезаре Павезедің мәтініне негізделген альт пен фортепианоға арналған "Verrà la Morte". Мориконе радио драмаларына алғашқы музыкалық қосымшаларын жазып, көп ұзамай танымал болды және кино саласына жылдам көшті.

Радио, теледидар және поп-артистер үшін композиторлар

Морриконе 1950 жылы Mamma Bianca (Narciso Parigi) шығармасын аранжировкалаумен мансабын бастады. "Anno Santo" (Қасиетті жыл) мерекесіне арнап, ол радио эфирі үшін діни әндердің көптеген топтамаларын ұйымдастырды. 1956 жылы Морриконе джаз тобында ойнап, итальяндық RAI телерадиокомпаниясы үшін поп әндерін аранжировкалау арқылы отбасын асырауға кірісті. 1958 жылы RAI-ға жұмысқа қабылданды, бірақ жұмыстың алғашқы күнінде компания ережесі бойынша қызметкерлердің музыкасын эфирге таратуға тыйым салынғанын естіп, жұмыстан кетті. Кейіннен Морриконе RCA Victor студиясының жетекші аранжировщигі болды және Ренато Расел, Рита Павоне, Доменико Модуньо және Марио Ланза сияқты әртістермен жұмыс істеді. Мансабы бойында Морриконе бірнеше ұлттық және халықаралық джаз және поп әртістері үшін әндер жазды, олардың ішінде Джанни Моранди (Go Kart Twist, 1962), Альберто Лионелло (La donna che vale, 1959), Эдоардо Вианелло (Ornella, 1960; Cicciona cha cha, 1960; Faccio finta di dormire, 1961; T'ho conosciuta, 1963; сондай-ақ Pinne, fucine ed occhiali, I Watussi және Guarda come dondolo), Нора Орланди (Arianna, 1960), Джимми Фонтана (Twist no. 9; Nicole, 1962), Рита Павоне (Come te non c'e' nessuno және Pel di carota, 1962, Луис Бакалов аранжировкасы), Кэтрин Спаак (Penso a te; Questi vent'anni miei, 1964), Луиджи Тенко (Quello che conta; Tra tanta gente; 1962), Джина Паоли (Nel corso, 1963, Морриконе мен Паоли бірлесіп жазған), Ренато Расел (Scirocco, 1964), Пол Анка (Ogni Volta), Ами Стюарт, Рози Армен (L'Amore Gira), Милва (Ridevi, Metti Una Sera A Cena), Франсуаз Харди (Je changerais d'avis, 1966), Мирейль Матье (Mon ami de toujours; Pas vu, pas pris, 1971; J'oublie la pluie et le soleil, 1974) және Демис Руссос (I Like The World, 1970) бар. 1963 жылы композитор Роби Феррантепен бірлесіп "Ogni volta" ("Әрқашан") композициясының музыкасын жазды, алғаш рет 1964 жылы Сан-Ремо фестивалінде Пол Анка орындады. Бұл әнді Морриконе аранжировкалап, дирижерлік еткен, ол бүкіл әлемде үш миллионнан астам, ал Италияда бір миллионнан астам данада сатылды. Тағы бір табысқа жеткен шығармасы – "Se telefonando". Мина орындаған бұл ән, Минаның төртінші студиялық альбомы Studio Uno 66-ға енді. Морриконе "Se telefonando" әнінің күрделі аранжировкасы мелодиялық тромбон партиялары, Хэл Блейн стиліндегі барабан соғу, скрипкалар тобы, 1960-жылдардағы еуропоп әйелдер хоры және күшті субсоникалық тромбондардан тұрды. Италияның хит-парадындағы №7 ән хордың бойындағы кернеуді күшейту үшін тоналдылықтың сегіз рет өзгеруін қамтыды. Келесі онжылдықтарда бұл әнді Италия мен шетелдегі көптеген әртістер орындады, соның ішінде Франсуаз Харди мен Ива Заникки (1966), Delta V (2005), Vanessa and the O's (2007) және Нил Ханнон (2008). 2010 жылы Минаның 70 жылдығын тойлауға арналған "La Repubblica" газетінің оқырмандар сауалнамасында Франсуаз Хардидің Mon amie la rose сайтына 30 000 дауыс беріліп, бұл ән Минаның ең жақсы әні деп танылды. 1987 жылы Морриконе Pet Shop Boys тобымен бірлесіп It Couldn't Happen Here әнін жазды. Халықаралық әртістер үшін жазылған басқа да композициялар: Руджеро Раймондидің La metà di me және Immagina (1988), Зуккеро орындаған Libera l'amore (1989), k. d. lang-тың Love Affair (1994), Антонелло Вендиттидің Ha fatto un sogno (1997), Тициана Тоска Донатидің Di Più (1997), Андреа Бочеллидің Come un fiume tu (1998), Un Canto (1998) және Conradian (2006), Анджело Брандуардидің Ricordare (1998) және Salmo (2000) және Стингтің My heart and I (2001).

Morricone's career as an arranger began in 1950, by arranging the piece Mamma Bianca (Narciso Parigi). On occasion of the "Anno Santo" (Holy Year), he arranged a long group of popular songs of devotion for radio broadcasting. In 1956, Morricone started to support his family by playing in a jazz band and arranging pop songs for the Italian broadcasting service RAI. He was hired by RAI in 1958 but quit his job on his first day at work when he was told that broadcasting of music composed by employees was forbidden by a company rule. Subsequently, Morricone became a top studio arranger at RCA Victor, working with Renato Rascel, Rita Pavone, Domenico Modugno, and Mario Lanza. Throughout his career, Morricone composed songs for several national and international jazz and pop artists, including Gianni Morandi (Go Kart Twist, 1962), Alberto Lionello (La donna che vale, 1959), Edoardo Vianello (Ornella, 1960; Cicciona cha cha, 1960; Faccio finta di dormire, 1961; T'ho conosciuta, 1963; and also Pinne, fucine ed occhiali, I Watussi and Guarda come dondolo), Nora Orlandi (Arianna, 1960), Jimmy Fontana (Twist no. 9; Nicole, 1962), Rita Pavone (Come te non c'e' nessuno and Pel di carota from 1962, arranged by Luis Bacalov), Catherine Spaak (Penso a te; Questi vent'anni miei, 1964), Luigi Tenco (Quello che conta; Tra tanta gente; 1962), Gino Paoli (Nel corso from 1963, written by Morricone with Paoli), Renato Rascel (Scirocco, 1964), Paul Anka (Ogni Volta), Amii Stewart, Rosy Armen (L'Amore Gira), Milva (Ridevi, Metti Una Sera A Cena), Françoise Hardy (Je changerais d'avis, 1966), Mireille Mathieu (Mon ami de toujours; Pas vu, pas pris, 1971; J'oublie la pluie et le soleil, 1974), and Demis Roussos (I Like The World, 1970). In 1963, the composer co wrote (with Roby Ferrante) the music for the composition "Ogni volta" ("Every Time"), a song that was performed by Paul Anka for the first time during the Festival di Sanremo in 1964. This song was arranged and conducted by Morricone and sold more than three million copies worldwide, including one million copies in Italy alone. Another success was his composition "Se telefonando". Performed by Mina, it was a track on Studio Uno 66, the 4th studio album by Mina. Morricone's sophisticated arrangement of "Se telefonando" was a combination of melodic trumpet lines, Hal Blaine–style drumming, a string set, a 1960s Europop female choir, and intensive subsonic sounding trombones. The Italian Hitparade No. 7 song had eight transitions of tonality building tension throughout the chorus. During the following decades, the song was recorded by several performers in Italy and abroad including covers by Françoise Hardy and Iva Zanicchi (1966), Delta V (2005), Vanessa and the O's (2007), and Neil Hannon (2008). Françoise Hardy – Mon amie la rose site in the reader's poll conducted by the newspaper la Repubblica to celebrate Mina's 70th anniversary in 2010, 30,000 voters picked the track as the best song ever recorded by Mina. In 1987, Morricone co wrote It Couldn't Happen Here with the Pet Shop Boys. Other compositions for international artists include: La metà di me and Immagina (1988) by Ruggero Raimondi, Libera l'amore (1989) performed by Zucchero, Love Affair (1994) by k. d. lang, Ha fatto un sogno (1997) by Antonello Venditti, Di Più (1997) by Tiziana Tosca Donati, Come un fiume tu (1998), Un Canto (1998) and Conradian (2006) by Andrea Bocelli, Ricordare (1998) and Salmo (2000) by Angelo Branduardi, and My heart and I (2001) by Sting.

Алғашқы фильмнің музыкасы

1954 жылы бітіргеннен кейін Морриконе бұрыннан белгілі композиторлардың есімдерімен шығарылған фильмдерге авторлық құқығы көрсетілмейтін музыка жазушы ретінде музыка жазуға және аранжировка жасауға кірісті, сонымен қатар RAI телеарнасының көптеген жеңіл музыка оркестрлеріне аранжировка жасады, әсіресе Армандо Троваджоли, Алессандро Чикогнини және Карло Савинамен жұмыс істеді. Кейде ол Дэн Савио және Лео Николс сияқты ағылшын тіліндегі псевдонимдерді қолданды. 1959 жылы Мориконе Марио Насимбененің Франко Росси режиссерлік еткен "Морте ди ун амико" (Достың өлімі) итальяндық драмасының музыкасына дирижерлік етті (және авторлық құқығы көрсетілмейтін қосымша композитор болды). Сол жылы ол Лучано Сальченің "Il lieto fine" театрлық қойылымына музыка жазды. 1961 жылы Лучано Сальченің "Федераль" (Фашист) фильмімен оның нағыз кинодебюті болды. Америкалық композитор Фред Карлинмен сұхбатта Мориконе өзінің бастамалары туралы айта келіп: "Менің алғашқы фильмдерім жеңіл комедиялар немесе костюмді фильмдер болды, оларға оңай жасалатын қарапайым музыкалық қосымшалар қажет болды. Бұл жанрды мен ірі режиссерлермен маңызды фильмдерге өткен кезде де толығымен тастамадым" деді. "Il Federale" фильмімен Мориконе Лучано Сальчемен ұзақ мерзімді ынтымақтастығын бастады. 1962 жылы Мориконе Сальченің "La voglia matta" (Құштарлық) комедиясы үшін джаз әсерімен музыка жазды. Сол жылы Мориконе итальяндық әнші Эдоардо Вианеллоның жазғы хиті "Pinne, fucile, e occhiali" әнін де аранжировкалады – су эффектілерімен, ерекше аспаптық дыбыстармен және күтпеген тоқтаулармен толық ша-ша әні. Мориконе концерт залы үшін авангард стилінде шығармалар жазды. Олардың кейбіреулері жазылды, мысалы, Мауро Маурға арналған тромпеттік концерт.

Топ және жаңа консонанс

1964 жылдан бастап 1980 жылы тарағанға дейін Морриконе Группо ди Импровизация Нуова Консонанса (G.I.N.C.) тобының құрамына кірді. Римдегі авангард ансамблі импровизацияны және жаңа музыкалық әдістерді дамытуға бағытталған. Ансамбль антимузыкалық жүйелермен және дыбыс техникасымен жұмыс істеп, жаңа музыка ансамблін қайта қарастырып, «Жаңа консонанс» іздеу үшін белгілі бір зертхана қызметін атқарды. «The Group» немесе «Il Gruppo» деп аталған бұл топ Deutsche Grammophon, RCA және Cramps лейблдары арқылы жеті альбом шығарды: Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza (1966), The Private Sea of Dreams (1967), Improvisationen (1968), The Feedback (1970), Improvvisazioni a Formazioni Variate (1973), Nuova Consonanza (1975) және Musica su Schemi (1976). Олардың ең танымал альбомы – The Feed back, ол фанкпен еркін джаз бен авангардтық классикалық музыканы үйлестіреді; бұл альбомды хип-хоп диджейлері жиі үлгі ретінде пайдаланады және ол қазіргі кездегі ең құнды жазбалардың бірі саналады, аукционда көбінесе 1000 доллардан астам бағаға сатылады. Морриконе «The Group» тобында маңызды рөл атқарды және оның құрамындағы негізгі мүшелердің бірі болды. Ол трубашы ретінде қызмет еткеннен бөлек, оларды көптеген рет басқарды және оның көптеген музыкалық шығармаларында олардың орындауы естіледі. Авангардтық музыка шеңберінде жоғары бағаланған бұл топ алғашқы эксперименталды композиторлар ұжымы деп есептеледі, олардың теңдесі тек британдық импровизациялық ұжым AMM ғана. Олардың ықпалы еуропалық қозғалыстардың еркін импровизациялық ансамбльдерінде, соның ішінде Эван Паркердің электроакустикалық ансамблінде, швейцариялық электрондық еркін импровизациялық тобы Voice Crack-те, Джон Зорнның музыкасында, сондай-ақ қазіргі классикалық музыка мен авангардтық джаз топтарының техникасында байқалады. Ансамбльдің жаңашылдығы олардың композиторлық жұмысына әсер етті. Бұл ансамбль Морриконемен бірге әртүрлі жобалар бойынша жұмыс істеп, оның 1960 және 1970 жылдардағы итальяндық саундтректеріне үлес қосты, соның ішінде «А Quiet Place in the Country» (1969) және «Cold Eyes of Fear» (1971) фильмдеріне жазылған музыкаға.

From 1964 up to their eventual disbandment in 1980, Morricone was part of Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza (G. I. N. C.), a group of composers who performed and recorded avant garde free improvisations. The Rome based avant garde ensemble was dedicated to the development of improvisation and new music methods. The ensemble functioned as a laboratory of sorts, working with anti musical systems and sound techniques in an attempt to redefine the new music ensemble and explore "New Consonance". Known as "The Group" or "Il Gruppo", they released seven albums across the Deutsche Grammophon, RCA, and Cramps labels: Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza (1966), The Private Sea of Dreams (1967), Improvisationen (1968), The Feedback (1970), Improvvisazioni a Formazioni Variate (1973), Nuova Consonanza (1975), and Musica su Schemi (1976). Perhaps the most famous of these is their album entitled The Feed back, which combines free jazz and avant garde classical music with funk; the album frequently is sampled by hip hop DJs and is considered to be one of the most collectable records in existence, often fetching more than $1,000 at auction. Morricone played a key role in The Group and was among the core members in its revolving line up; in addition to serving as their trumpet player, he directed them on many occasions and they can be heard on a large number of his scores. Held in high regard in avant garde music circles, they are considered to be the first experimental composers collective, their only peers being the British improvisation collective AMM. Their influence can be heard in free improvising ensembles from the European movements including the Evan Parker Electro Acoustic Ensemble, the Swiss electronic free improvisation group Voice Crack, John Zorn, and in the techniques of modern classical music and avant garde jazz groups. The ensemble's groundbreaking work informed their work in composition. The ensemble also performed in varying capacities with Morricone, contributing to some of his 1960s and 1970s Italian soundtracks, including A Quiet Place in the Country (1969) and Cold Eyes of Fear (1971).

Комедиялық

Морриконе ең алғашқы музыкалық шығармаларын итальяндық жеңіл комедиялық және костюмдік фильмдерге арнады, онда ол қарапайым, есте қаларлық тақырыптарды жазуды үйренді. 1960 және 1970 жылдары ол "Күннің астында он сегіз" (Diciottenni al sole, 1962), "Жетістік" (1963), Лина Вертмюллердің "I basilischi" (Базилискилер / Кесірткелер, 1963) сияқты комедияларға музыка жазды.

"Бір кезде батыста" және басқалар

Долларлар трилогиясының табысынан кейін Мориконе "Батыста бір кезде" (1968) және Леоненің соңғы атқарылған батыс фильмі "Динамит жұдырығы" (1971) фильмдеріне, сондай-ақ "Менің атым ешкім емес" (1973) фильміне музыка жазды. Мориконенің "Батыста бір кезде" фильміне жазған музыкасы бүгінде әлемдегі ең көп сатылған түпнұсқа аспаптық музыкалардың бірі болып табылады, оның 10 миллион данасы сатылды, оның ішінде Францияда бір миллион дана, ал Нидерландыда 800 мыңнан астам данасы сатылды. Леонемен ынтымақтастық режиссер мен композитор арасындағы үлгілі серіктестік деп есептеледі. Мориконе Леонеге соңғы рет оның соңғы фильмі – "Американың бір уақытта" (1984) атты гангстерлік драмасы үшін музыка жазды. Леоне 1989 жылдың 30 сәуірінде 60 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды. 1989 жылы қайтыс болғанға дейін Леоне Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Ленинград қоршауы туралы фильм жоспарлап жатқан. 1989 жылға қарай Леоне соғыс эпопеясына тәуелсіз демеушілерден 100 миллион доллар қаржы жинауға қол жеткізген. Ол Мориконені фильмге музыка жазуға көндірді. Жоба Леоне фильмге ресми түрде қол қоюға екі күн қалғанда қайтыс болғандықтан тоқтатылды. 2003 жылдың басында итальяндық режиссер Джузеппе Торнаторе "Ленинград" атты фильм түсіретінін хабарлады. Фильм әлі түсірілімге кірген жоқ, ал Мориконе Торнаторенің жолсыздығына байланысты егжей-тегжейлі мәліметтерді жасырды.

Серджио Корбуччи мен Серджио Соллимамен байланысы

Серджо Леонемен бірлесіп жұмыс істегеннен екі жыл өткен соң, Мориконе тағы бір спагетти-вестерн режиссері Серджо Корбуччи үшін де музыка жаза бастады. Композитор Корбуччидің "Навахо Джо" (1966), "The Hellbenders" (1967), "Жалдамалы әскер/Кәсіби мерген" (1968), "Ұлы үнсіздік" (1968), "Compañeros" (1970), "Сонни және Джед" (1972) және "Мен революцияның ортасында не істеп жүрмін?" (1972) фильмдеріне музыка жазды. Бұған қоса, Мориконе Серхио Соллиманың "The Big Gundown" (Ли Ван Клифпен, 1966), "Face to Face" (1967) және "Run, Man, Run" (1968) батыс фильмдеріне, сондай-ақ 1970 жылғы қылмыстық триллер "Violent City" (Чарльз Бронсонмен) және 1973 жылғы полиция фильмі "Revolver" фильмдеріне де музыка шығарды.

Басқа да батыс фильмдері

Басқа да танымал емес спагетти-вестерндердің маңызды партитураларына Duello nel Texas (1963), Bullets Don't Argue (1964), Ринго үшін пістолет (1965), Рингоның оралуы (1965), Макгрегорлар үшін жеті қару (1966), Таулар қызыл күйде ағып жатыр (1966), Джулио Петронидің «Өлім атқа мінеді» (1967) және Тепепа (1968), «Генералға арналған оқ» (1967), Сан-Себастьян үшін қару (Чарльз Бронсон мен Энтони Куиннмен, 1968), «Шатыр үшін жұлдыздарға толы аспан» (1968), «Бес адамдық армия» (1969), Дон Сигельдің «Сара әпкесі үшін екі есек» (1970), «Өмір қиын, иә, Тағдыр?» (1972) және «Бадди батысқа кетеді» (1981) кіреді. Морриконе Марко Беллокиомен («Қалтадағы жұдырықтар», 1965), Жило Понтекорвомен («Алжир шайқасы» (1966) және Марлон Брандомен бірге «Квимада!» (1969)), Роберто Фаенцамен («H2S», 1968), Джулиано Монтальдомен («Сакко және Ванцетти», 1971), Джузеппе Патрони Гриффимен («Ол жезөкше болғанына өкінеді», 1971), Мауро Болоньинимен («Байлардың трагедиясы», 1974), Умберто Ленцимен («Адамға жақын», 1974), Пьер Паоло Пазолинимен («Сало немесе Содомның 120 күні», 1975), Бернардо Бертолуччимен («Жүз жылдық», 1976) және Тинто Брасспен («Кілт», 1983) бірлесіп жұмыс істеді.

Джайло мен қорқыныш

Мориконе-нің эклектизмі қорқыныш жанрындағы фильмдерге, мысалы, Дарио Аржентоның гиалло триллерлеріне – «Кристалл құйрықты құс» (1970), «Тоғыз құйрықты мысық» (1971), «Сұр бархаттағы төрт шыбық» (1971), «Стендал синдромы» (1996) және «Операның арбауы» (1998) сияқты фильмдерге жол тапты. Оның басқа қорқыныш музыкаларына «Nightmare Castle» (1965), «A Quiet Place in the Country» (1968), «The Antichrist» (1974) және «Night Train Murders» (1975) кіреді. Сонымен қатар, Мориконе көптеген танымал және культтік итальяндық гиалло фильмдеріне музыка жазды, мысалы, «Беймәлім әйел» (1969), «Күдікті әйелдің тыйым салынған фотосуреттері» (1970), «Әйелдің терісіне түскен кесіртке» (1971), «Үрейдің суық көздері» (1971), «Бесінші сым» (1971), «Шыны қуыршақтардың қысқа түні» (1971), «Тарантуланың қара құрсағы» (1971), «Менің сүйікті кісі өлтірушім» (1972), «Солангеге не істедің?» (1972), «Оның өлгенін кім көрді?» (1972), «Спазмо» (1974) және «Аутопсия» (1975). 1977 жылы Мориконе Джон Бурманның «Экзорцист II: Еретик» және Альберто Де Мартиноның Кирк Дугластың бас рөлде ойнаған «Холокост 2000» апокалиптикалық қорқыныш фильміне музыка жазды. 1982 жылы ол Джон Карпентердің ғылыми-фантастикалық қорқыныш фильмі «Нәрсе» үшін музыка жазды. Мориконе-нің фильмдегі басты тақырыбы 1982 жылғы фильмнің преквелінің музыкасында, 2011 жылы жарық көрген Марко Белтрамидің музыкасында көрініс тапты.

Голливудтық мансап

Долларлар трилогиясы 1967 жылға дейін АҚШ-та жарық көрмеген. Ол кезде АҚШ-та британдық «Джеймс Бонд» фильмдерін таратуда сәттілікке жеткен United Artists компаниясы Серджо Леоненің «спагетти-вестерн» фильмдерін шығаруға шешім қабылдады. Америкадағы көрсетілім Морриконеге Америкада танымалдық сыйлады және оның фильмдерге жазған музыкасы АҚШ-та кеңінен танылды. Морриконенің американдық режиссермен алғашқы жұмысы Джон Хьюстонның «Библия: Бастапқыда» атты діни эпикалық фильміне жазған музыкасы болды. Серджо Мичелидің «Morricone, la musica, il cinema» кітабында айтылғандай, Морриконе 15 немесе 16 минуттық музыка жазды, ол экрандық сынақ үшін жазылып, Франко Феррара дирижерлік етті. Алғашқыда Морриконенің ұстазы Гофредо Петрасси осы масштабты эпикалық фильмге музыка жазуға шақырылған, бірақ Хьюстон басқа композиторды жөн көрді. Содан кейін RCA Records Морриконемен келісімшарт жасады, алайда фильмнің продюсері Дино Де Лаурентис пен RCA арасында қайшылық туды. Продюсер саундтрекке эксклюзивті құқықтарды талап етті, ал RCA сол кезде Морриконеге монополиялық құқықтарға ие болғандықтан, композиторды босатуға ниеттемеді. Нәтижесінде, Морриконенің жұмысы қабылданбады, өйткені ол RCA-дан Дино Де Лаурентис үшін жеке жұмыс істеуге рұқсат алмады. Композитор «Библия: Бастапқыда» фильмі үшін жазған, бірақ пайдаланылмаған музыкалық бөліктерін Дуччо Тессаридің «Рингоның оралуы» (1965) және Альберто Негриннің «Сахараның құпиясы» (1987) фильмдерінде қайта пайдаланды. Морриконе музыка жазу үшін Римнен ешқашан шыққан емес және ағылшын тілін үйренбеген. Бірақ композитор «абсолюттік музыкадан» бастап «қолданбалы музыкаға» дейін, оркестрлеуші және дирижер ретінде, сондай-ақ театр, радио және киноға музыка жазуда кең ауқымды жанрларда жұмыс істегенін ескерсек, ол Голливудтағы беделіне аса мән бермеген сияқты көрінеді.

19701985: Екі қапшықтан Қызыл Соняға дейін

1970 жылы Морриконе Ширли Маклейн мен Клинт Иствудтың қатысуымен түсірілген америкалық-мексикалық вестерн – Дон Сигелдің «Дос Сараға арналған екі қапшығы» фильміне музыка жазды. Сол жылы композитор америкалық «The Virginian» телесериалының «The Men from Shiloh» атты тақырыптық әнін де шығарды. 1974–1975 жылдары Морриконе «Spazio 1999» фильміне музыка жазды, бұл итальяндық-британдық «Space: 1999» телесериалын іске қосу мақсатымен жасалған итальяндық жинақ фильм болды, ал түпнұсқа эпизодтарда Бари Грейдің музыкасы қолданылды. Саундтрек альбомы тек 2016 жылы CD форматында және 2017 жылы LP форматында жарық көрді. 1975 жылы ол Джордж Кеннедидің «Адамдық фактор» атты өшпенділік триллеріне музыка жазды, бұл режиссер Эдвард Дмитріктің соңғы фильмі болды. Екі жылдан кейін Морриконе Уильям Фридкиннің 1973 жылғы «Экзорцист» фильмінің жалғасы – Джон Бурманның «Экзорцист II: Еретик» фильміне музыка жазды. Қорқыныш фильмі прокатта үлкен сәтсіздікке ұшырады. Фильм АҚШ-та 30 749 142 долларлық кассалық түсім жинады. 1978 жылы композитор Терренс Маликпен Ричард Гирдің басты рөлде ойнаған «Жас күндері» фильмінде жұмыс істеді, бұл үшін ол «Оскар» сыйлығының «Ең үздік түпнұсқа музыка» номинациясына алғаш рет ұсынылды. Мориконе 1960 және 1970 жылдары ең танымал және көптеп еліктелген киномузыканы жазғанына қарамастан, «Жас күндері» фильмі оған «Ең үздік түпнұсқа музыка» номинациясын алғаш рет әкелді. Оның музыкасы Джери Голдсмиттің «Бразилиядан келген ұлдар», Дейв Грузиннің «Жаннат күтеді», Джорджио Мородердің «Түн ортасындағы экспресс» (жеңімпаз атанған) және Джон Уильямстың «Супермен: Фильм» музыкаларымен бәсекелестікке түсті. Бұл номинациялар 1979 жылғы «Оскар» салтанатында танылды.

Де Палма мен Левинсонмен байланысы

Брайан Де Палма Морриконемен үш рет жұмыс істеді: "Тоқалмайтын адамдар" (1987), 1989 жылғы соғыс драмасы "Соғыстың құрбандары" және ғылыми-фантастикалық фильм "Марсқа миссия" (2000). 2001 жылы The Guardian газетіне берген сұхбатында Морриконе Де Палмамен жақсы қарым-қатынаста болғанын айтты: "Де Палма керемет! Ол музыканы және композиторларды құрметтейді. "Тоқалмайтын" үшін мен оған ұсынғанның бәріне ол келісті, бірақ содан кейін маған мүлдем ұнамайтын музыканы қалады, және біз осы мәселеде келісе алмадық. Мен полиция үшін жазғысы келмейтін жеңіс әні еді ол. Мен осы фильм үшін тоғыз түрлі музыка жаздым деймін, және "алтыншысын таңдамаңыз!" деп өтіндім, себебі ол ең нашар болды. Ал ол не таңдады? Алтыншысын. Бірақ ол фильмге өте жақсы сәйкес келеді". Фильм ең үздік көркемдік безендіруі (Деннис Гасснер, Нэнси Хей) және ең жақсы костюм дизайны үшін екі сыйлық жеңіп алды. "Оның студиясында фортепиано жоқ, мен композиторлар әдетте фортепианода отырып, әуен іздейді деп ойлағанмын. Морриконеде мұндай емес. Ол әуенді естиді де, бірден жазып алады. Ол оркестрлеудің дайын түрін естиді", - деді Левинсон сұхбатында.

Басқа да көрнекті голливудтық музыка

Голливудтағы мансабы барысында Мориконе көптеген басқа жобалармен байланысты болды, оның ішінде Грегори Наваның "Тағдыр кезі" (1988) драмасы, поляк-француз режиссері Роман Поланскинің "Қызу" (1988, Харрисон Фордтың қатысуымен), Франко Зеффиреллидің 1990 жылғы "Гамлет" драмалық фильмі (Мел Гибсон мен Гленн Клоузбен бірге), Фил Джоанудың "Грейс штаты" (1990, Шон Пенн мен Эд Харрис түскен), Уильям Фридкиннің "Қырқыс" (1992) және Уоррен Биттидің "Махаббат оқиғасы" (1994) романтикалық драмасы.

Квентин Тарантиномен байланысы

2009 жылы Тарантино бастапқыда Морриконеге «Бес даңқты жаугерлер» фильміне музыка жазуды ұсынды. Бірақ Морриконе бұл мүмкін болмады, себебі фильмнің жеделдетілген түсірілім кестесі Джузеппе Торнаторенің «Баария» фильміне жазған музыкасымен келіспеді. Дегенмен Тарантино фильмде Морриконе жазған сегіз трек қолданды, олардың төртеуі саундтрекке енгізілді. Бұл тректер Морриконенің «The Big Gundown» (1966), «Revolver» (1973) және «Allonsanfàn» (1974) фильмдеріне жазған музыкаларынан алынған. 2012 жылы Морриконе итальяндық әнші Элизаның сөзіне «Ancora Qui» әнін Тарантиноның «Джанго азылған» фильмі үшін жазды, бұл трек саундтректе Морриконе жазған үш бұрынғы музыкалық трекпен бірге пайда болды. «Ancora Qui» «Үздік түпнұсқа ән» номинациясында «Оскар» сыйлығына ие болуға үміткер болды, бірақ соңында номинацияға түспеді. 2013 жылдың 4 қаңтарында Морриконе Тарантиноға Халықаралық Рим кинофестивалінің жалғасы ретінде өткен арнайы салтанатта өмірлік жетістіктері үшін сыйлық тапсырды. 2014 жылы Морриконе Тарантиномен енді жұмыс істемейтінін айтқан деген қате ақпарат тарады, бірақ кейін Тарантиноның «Жетік сегіздік» фильміне түпнұсқа музыка жазуға келісті, ол 2016 жылы «Үздік түпнұсқа музыка» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Бұл Морриконе үшін алғашқы бәсекелі «Оскар» болды және 87 жасында ол сол кездегі ең егде жастағы «Оскар» иегері атанды.

Джузеппе Торнаторе үшін композитор

1988 жылы Морриконе итальяндық режиссер Джузеппе Торнаторенмен тығыз және өте табысты ынтымақтастығын бастады. Оның Торнаторенің "Cinema Paradiso" драмалық фильмі үшін жазған алғашқы музыкасы болды. Фильмнің халықаралық нұсқасы 1989 жылғы Канн кинофестивалінде қазылар алқасының арнайы жүлдесін және 1989 жылғы "Үздік шетелдік фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. Морриконе ұлы Андреамен бірге BAFTA сыйлығын, сондай-ақ "Дэвид ди Донателло" сыйлығын алды. 2002 жылы режиссерлік кесімдегі 173 минуттық нұсқасы жарық көрді (АҚШ-та "Cinema Paradiso: The New Version" деп белгілі). Композитор Торнаторенің фильмдеріне жазған музыкасы үшін бірнеше музыкалық сыйлыққа ие болды. Морриконе "Малена" үшін бесінші рет "Оскар" сыйлығына және "Алтын глобус" сыйлығына ұсынылды. "1900 жылдың аңызы" үшін ол "Ең үздік түпнұсқа музыка" номинациясы бойынша "Алтын глобус" сыйлығын жеңіп алды. 2021 жылдың қыркүйегінде Торнаторе 78-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде конкурсқа қатыспай Морриконе туралы "Эннио" деректі фильмін көрсетті.

Телесериалдар мен соңғы шығармалары

Морриконе 1985 жылдан 2001 жылға дейін "La piovra" сериалының 2-10 маусымдарына, оның ішінде "Droga e sangue" ("Есірткі мен қан"), "La Morale" және "L'Immorale" тақырыптарына музыка жазды. Морриконе сериалдың 3-тен 5-ке дейінгі маусымдарының дирижері болып жұмыс істеді. Сондай-ақ, ол "La bibbia" ("Киелі кітап") атты телепроектінің музыкалық жетекшісі болды. 1990 жылдардың аяғында ол ұлы Андреамен "Ultimo" қылмыс драмаларында жұмыс істеді, нәтижесінде "Ultimo" (1998), "Ultimo 2 – La sfida" (1999), "Ultimo 3 – L'infiltrato" (2004) және "Ultimo 4 – L'occhio del falco" (2013) фильмдері шықты. Паоло Мауренсигтің сол есімді музыкалық романы негізінде түсірілген "Canone inverso" (2000) үшін Рикки Тогнацци режиссерлік еткен және Ханс Мэтисон ойнаған фильм үшін Морриконе "David di Donatello" сыйлығы мен "Silver Ribbons" сыйлығын жеңіп алды. 2000-шы жылдары Морриконе "Il Cuore nel Pozzo" (2005), "Karol: Папа болған адам" (2005), "La provinciale" (2006), "Giovanni Falcone" (2007), "Pane e libertà" (2009) және "Come Un Delfino 1–2" (2011–2013) сияқты табысты телесериалдарға музыка жазуын жалғастырды. Морриконе 2006 жылы "Ringleader of the Tormentors" альбомынан Морриссидің "Dear God Please Help Me" әніне қосымша скрипкалық партия жазды. 2008 жылы композитор Ричард Гир қатысқан және Харальд Зварт ( "The Pink Panther 2" режиссері ретінде танымал) режиссерлік еткен "Lancia" жарнамасына музыка жазды. 2010 жылдың көктемі мен жазында Морриконе Хейли Вестенрамен оның "Paradiso" альбомында жұмыс істеді. Альбомда Морриконе жазған жаңа әндер, сондай-ақ соңғы 50 жылдағы оның ең танымал кино композициялары бар. Вестенра 2010 жылдың жазында Римде Морриконе оркестрімен бірге альбомды жазды. 1995 жылдан бері "Dolce & Gabbana" компаниясының бірнеше жарнамалық кампанияларына музыка жазды. Жарнамаларды Джузеппе Торнаторе режиссерлік етті. 2013 жылы Морриконе итальяндық әнші-сазгер Лора Паузинимен оның 20 жылдығына арналған "La solitudine" хит-синглінің жаңа нұсқасын "20 – The Greatest Hits" альбомына енгізді. Морриконе Джузеппе Торнаторедің "The Best Offer" (2013) фильміне музыка жазды. Ол Кристиан Карионның "En mai, fais ce qu'il te plait" (2015) және Джереми Айронс пен Ольга Куриленконың қатысуымен түсірілген Торнаторедің соңғы фильмі "The Correspondence" (2016) үшін де музыка жазды. 2015 жылдың шілдесінде Квентин Тарантино өзінің "The Hateful Eight" фильмінің фрагменттерін Сан-Диегодағы Comic Con International фестивалінде көрсеткеннен кейін Морриконе фильмге музыка жазатынын хабарлады, бұл Морриконе 1981 жылдан бергі алғашқы вестерн фильмі болды. Музыкалық топтық шығарма сыншылар тарапынан жоғары бағаланып, бірнеше марапаттарға ие болды, оның ішінде "Алтын глобус" сыйлығы "Ең үздік түпнұсқа музыка" және "Оскар" сыйлығы "Ең үздік түпнұсқа музыка" номинацияларында. 2015 жылдың маусым айында Морриконе өзінің "Missa Papae Francisci" (Папа Франциск үшін айын) шығармасын Римдегі "Chiesa del Gesù" шіркеуінде "Orchestra Roma Sinfonietta" және "Accademia Santa Cecilia" мен "Рим опера театрының" хорларымен бірге тұңғыш рет орындады.

Morricone wrote the score for the Mafia television series La piovra seasons 2 to 10 from 1985 to 2001, including the themes "Droga e sangue" ("Drugs and Blood"), "La Morale", and "L'Immorale". Morricone worked as the conductor of seasons 3 to 5 of the series. He also worked as the music supervisor for the television project La bibbia ("The Bible"). In the late 1990s, he collaborated with his son Andrea on the Ultimo crime dramas, resulting in Ultimo (1998), Ultimo 2 – La sfida (1999), Ultimo 3 – L'infiltrato (2004) and Ultimo 4 – L'occhio del falco (2013). For Canone inverso (2000) based on the music themed novel of the same name by the Paolo Maurensig, directed by Ricky Tognazzi and starring Hans Matheson, Morricone won Best Score awards in the David di Donatello Awards and Silver Ribbons. In the 2000s, Morricone continued to compose music for successful television series such as Il Cuore nel Pozzo (2005), Karol: A Man Who Became Pope (2005), La provinciale (2006), Giovanni Falcone (2007), Pane e libertà (2009) and Come Un Delfino 1–2 (2011–2013). Morricone provided the string arrangements on Morrissey's "Dear God Please Help Me" from the album Ringleader of the Tormentors in 2006. In 2008, the composer recorded music for a Lancia commercial, featuring Richard Gere and directed by Harald Zwart (known for directing The Pink Panther 2). In spring and summer 2010, Morricone worked with Hayley Westenra for a collaboration on her album Paradiso. The album features new songs written by Morricone, as well as some of his best known film compositions of the last 50 years. Westenra recorded the album with Morricone's orchestra in Rome during the summer of 2010. Since 1995, he composed the music for several advertising campaigns of Dolce & Gabbana. The commercials were directed by Giuseppe Tornatore. In 2013, Morricone collaborated with Italian singer songwriter Laura Pausini on a new version of her hit single "La solitudine" for her 20 years anniversary greatest hits album 20 – The Greatest Hits. Morricone composed the music for The Best Offer (2013) by Giuseppe Tornatore. He wrote the score for Christian Carion's En mai, fais ce qu'il te plait (2015) and the most recent movie by Tornatore: The Correspondence (2016), featuring Jeremy Irons and Olga Kurylenko. In July 2015, Quentin Tarantino announced after the screening of footage of his movie The Hateful Eight at the San Diego Comic Con International that Morricone would score the film, the first Western that Morricone scored since 1981. The score was critically acclaimed and won several awards including the Golden Globe Award for Best Original Score and the Academy Award for Best Original Score. In June 2015, Morricone premiered his Missa Papae Francisci (Mass for Pope Francis) at Rome's Chiesa del Gesù with the Orchestra Roma Sinfonietta and choruses from the Accademia Santa Cecilia and the Rome Opera Theater.

Тікелей өнер көрсетулер

Консерваториядан труба, композиция және аспаптама бойынша дипломдар алғанға дейін Мориконе трубашы ретінде белсенді болды, көбінесе киноға жазылған музыкаға мамандандырылған оркестрде өнер көрсетті. Сент-Сесилияда білім алғаннан кейін композитор итальяндық радио мен теледидар үшін аранжировкалар жасау арқылы оркестрлеу шеберлігін жетілдірді. Өзін-өзі қамтамасыз ету үшін ол алпысыншы жылдардың басында RCA компаниясына көшіп, итальяндық жазба индустриясының алдыңғы қатарына енді. 1964 жылдан бастап Мориконе Римдегі авангардтық ансамбль Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza-ның негісқалаушы мүшесі болды. Топтың бар болған кезеңінде (1978 жылға дейін) Мориконе бірнеше рет трубашы ретінде топпен өнер көрсетті. Ол музыкасын тікелей орындауға дайындау үшін кішкентай музыкалық шығармаларды ұзын сюиталарға біріктірді. Аудиторияның әрбір бірнеше минут сайын қол соғуын қажет ететін жеке шығармалардың орнына, Мориконе 15-20 минутқа созылатын сюиталар сериясын жасауды дұрыс деп санады, олар түрлі бөлімдердегі симфония сияқты құрылымға ие – сәтті шығармаларды жеке таңдаулы туындыларымен ауыстырады. Концертте Мориконе әдетте 180-ден 200-ге дейін музыканттар мен вокалисттерді басқарып, түрлі жанрларды қамтитын музыкалық жинақтарды орындады. Сахнада рок, симфониялық және дәстүрлі жергілікті аспаптар ойнайды. 1984 жылдың 20 қыркүйегінде Мориконе Париждегі Salle Pleyel француз концерт залында Cinésymphonie '84 ("Première nuit de la musique de film / First night of film music") киносырмаханасында Orchestre national des Pays de la Loire оркестрімен дирижерлік етті. Ол өзінің ең танымал композицияларының кейбіреулерін орындады, мысалы, Metti una sera a cena, Novecento және The Good, the Bad and the Ugly. Мишель Легран және Жорж Делеру сол кеште өнер көрсетті. 1987 жылдың 15 қазанында Мориконе Бельгияның Антверпен қаласындағы спорт сарайында 12 000 адамның алдында голландтық Metropole оркестрімен және итальяндық опералық сопрано Алиде Мария Сальветтамен бірге концерт берді. Сол жылы осы концерттің тікелей жазылған альбомы жарық көрді. 2000 жылдың 9 маусымында Мориконе Генттегі Фландрия халықаралық кинофестиваліне Бельгияның Ұлттық оркестрімен бірге өзінің музыкасын орындау үшін барды. Концерттің бірінші бөлігінде "Король Ричард III-нің өмірі мен өлімі" (1912) фильмінің көрсетілімі Мориконенің тікелей музыкасымен сүйемелдеді. Бұл – Еуропадағы алғашқы тікелей музыкалық қойылым. Кештің екінші бөлігі композитордың шығармаларының антологиясынан тұрды. Бұл шара Бельгия мен Нидерландыдағы "Еуро-2000" Еуропа чемпионатының қарсаңында өтті. 2001 жылы Мориконе 250-ден астам концерт берді. Композитор 2001 жылы әлемдік турне бастады, соңғы бөлігін Джорджо Армани демеушілік етті, Рим Синфониетта оркестрімен бірге Лондонға (Барбикан 2001; 75 жылдық туылған күніне арналған концерт, Роял Альберт Холл 2003 әнші Дульсе Понтеспен), Париж, Верона және Токиоға турне жасады. Мориконе өзінің классикалық фильмдерінің музыкасын 2004 жылы Мюнхендегі Гастейгте орындады. Солтүстік Америкадағы алғашқы концерті 2007 жылдың 3 ақпанында Нью-Йорктегі Radio City Music Hall-да өтті. Алдыңғы күні кешке Мориконе Біріккен Ұлттар Ұйымында өзінің кейбір фильмдерінің тақырыптарын қамтитын концертті, сондай-ақ жаңа Бас хатшы Бан Ги Мунды қарсы алу үшін Voci dal silenzio кантатасын ұсынды. Лос-Анджелес Таймс журналының бір мақаласында оның дыбыс жағдайы нашар екендігі айтылып, Мориконе туралы: "Оның дирижерлік таяқпен ойнау техникасы жеткілікті, бірақ дирижер ретінде харизмасы жоқ" деп жазылған. 2012 жылдың 22 желтоқсанында Мориконе Антверпендегі спорт сарайында екі сағаттық концерт кезінде 85 құрамды бельгиялық "Orkest der Lage Landen" оркестрі мен 100 құрамды хорды басқарды. 2013 жылдың қарашасында Мориконе өзінің кино музыкасы мансабының 50 жылдығына орай әлемдік турне бастады және Мәскеудегі Крокус қалалық залы, Сантьяго, Чили, Берлин, Германия (O2 World, Германия), Будапешт, Венгрия және Вена (Stadhalle) сияқты жерлерде өнер көрсетті. 2014 жылдың маусым айында Мориконе 20 ақпанда артқы жағына жасалған операцияға байланысты Нью-Йорктегі (Barclays Center) және Лос-Анджелестегі (Nokia Theatre LA Live) АҚШ-тағы гастрольдерін тоқтатуға мәжбүр болды. Мориконе өзінің қалған әлемдік турнесін кейінге қалдырды. 2014 жылдың қарашасында Мориконе 2015 жылдың ақпан айынан бастап Дульсе Понтеспен бірге Еуропалық турнесін жалғастыратынын мәлімдеді.

Before receiving his diplomas in trumpet, composition and instrumentation from the conservatory, Morricone was already active as a trumpet player, often performing in an orchestra that specialised in music written for films. After completing his education at Saint Cecilia, the composer honed his orchestration skills as an arranger for Italian radio and television. In order to support himself, he moved to RCA in the early sixties and entered the front ranks of the Italian recording industry. Since 1964, Morricone was also a founding member of the Rome based avant garde ensemble Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza. During the existence of the group (until 1978), Morricone performed several times with the group as trumpet player. To ready his music for live performance, he joined smaller pieces of music together into longer suites. Rather than single pieces, which would require the audience to applaud every few minutes, Morricone thought the best idea was to create a series of suites lasting from 15 to 20 minutes, which form a sort of symphony in various movements – alternating successful pieces with personal favourites. In concert, Morricone normally had 180 to 200 musicians and vocalists under his baton, performing multiple genre crossing collections of music. Rock, symphonic and traditional indigenous instruments share the stage. On 20 September 1984 Morricone conducted the Orchestre national des Pays de la Loire at Cinésymphonie '84 ("Première nuit de la musique de film/First night of film music") in the French concert hall Salle Pleyel in Paris. He performed some of his best known compositions such as Metti una sera a cena, Novecento and The Good, the Bad and the Ugly. Michel Legrand and Georges Delerue performed on the same evening. On 15 October 1987 Morricone gave a concert in front of 12,000 people in the Sportpaleis in Antwerp, Belgium, with the Dutch Metropole Orchestra and the Italian operatic soprano Alide Maria Salvetta. A live album with a recording of this concert was released in the same year. On 9 June 2000 Morricone went to the Flanders International Film Festival Ghent to conduct his music together with the National Orchestra of Belgium. During the concert's first part, the screening of The Life and Death of King Richard III (1912) was accompanied with live music by Morricone. It was the very first time that the score was performed live in Europe. The second part of the evening consisted of an anthology of the composer's work. The event took place on the eve of Euro 2000, the European Football Championship in Belgium and the Netherlands. Morricone performed over 250 concerts as of 2001. The composer started a world tour in 2001, the latter part sponsored by Giorgio Armani, with the Orchestra Roma Sinfonietta, touring London (Barbican 2001; 75th birthday Concerto, Royal Albert Hall 2003 with singer Dulce Pontes), Paris, Verona, and Tokyo. Morricone performed his classic film scores at the Gasteig in Munich in 2004. He made his North American concert debut on 3 February 2007 at Radio City Music Hall in New York City. The previous evening, Morricone had already presented at the United Nations a concert comprising some of his film themes, as well as the cantata Voci dal silenzio to welcome the new Secretary General Ban Ki Moon. A Los Angeles Times review bemoaned the poor acoustics and opined of Morricone: "His stick technique is adequate, but his charisma as a conductor is zero." On 22 December 2012 Morricone conducted the 85 piece Belgian orchestra "Orkest der Lage Landen" and a 100 piece choir during a two hour concert in the Sportpaleis in Antwerp. In November 2013 Morricone began a world tour to coincide with the 50th anniversary of his film music career and performed in locations such as the Crocus City Hall in Moscow, Santiago, Chile, Berlin, Germany (O2 World, Germany), Budapest, Hungary, and Vienna (Stadhalle). Back in June 2014, Morricone had to cancel a US tour in New York (Barclays Center) and Los Angeles (Nokia Theatre LA Live) due to a back procedure on 20 February. Morricone postponed the rest of his world tour. In November 2014 Morricone stated that he would resume his European tour starting from February 2015 along with Dulce Pontes.

Жеке өмір және өлім

1956 жылғы 13 қазанда Мориконе Мария Травияға (1932 жылғы 31 желтоқсанда туған) үйленді. Ол 1950 жылы танысқан әйелі, Травия, күйеуінің шығармаларын толықтыратын ән сөздерін жазды. Оның еңбектерінің ішінде "Миссия" туындысының латын тіліндегі мәтіндері бар. Олардың төрт баласы болды: Марко (1957 жылы туған), Алессандра (1961 жылы туған), дирижер және кинокомпозитор Андреа (1964 жылы туған) және Нью-Йорк қаласында тұратын кинорежиссер Джованни (1966 жылы туған). Олар 63 жыл бойы, оның өмірінің соңына дейін бірге өмір сүрді. Мориконе өмірінің соңына дейін Италияда тұрды және Голливудта өмір сүруді ешқашан қаламады. Ол өзін христиандық солшыл деп сипаттап, 40 жылдан астам уақыт бойы Христиандық Демократия партиясына (ХДП) дауыс бергенін, ал 1994 жылы партия таратылғаннан кейін орталық-сол коалицияға жақындағанын айтты. Мориконе шахмат ойнағанды ұнататын, оны 11 жасында үйренген. Музыкалық мансабы басталар алдында, ол 1950-ші жылдардың ортасында Римдегі клубтық турнирлерге қатысты. Оның алғашқы ресми турнирі 1964 жылы өтті, онда ол әуесқойлар арасында үшінші санатта жүлделі орын алды. Бір кезде ол 12 мәрте Италия чемпионы атанған IM Стефано Татайдан шахмат сабақтарын алды. Бірақ, көп ұзамай шахматқа уақыты жетпей қалды, бірақ ол әрқашан ойынға қызығушылық танытып, өзінің ең жоғары Elo рейтингін шамамен 1700 деп бағалады. Мориконе жылдар бойы GM Гарри Каспаров, Анатолий Карпов, Джудит Полгар және Питер Леко сияқты танымал шахматшылармен шахмат ойнады. 2020 жылғы 6 шілдеде Мориконе Римдегі Università Campus Bio Medico ауруханасында 91 жасында құлап, жараланғаннан кейін қайтыс болды. Аурухана шіркеуінде жекелеген жерлеу рәсімінен кейін ол Лаурентино зиратына жерленді.

Марапаттар мен құрметтер

Мориконе өзінің алғашқы «Оскар» сыйлығына 1979 жылы «Көктем күндері» (Терренс Малик, 1978) фильмінің музыкасы үшін ұсынылды. «Миссия» фильмі үшін екінші рет «Оскарға» ұсынылды. Морриконе мен Алекс Норт – 1928 жылдан бері академияның арнаулы сыйлығын алған жалғыз композиторлар. Ол 2007 жылдың ақпанында «фильм музыкасы өнеріне орасан зор және жан-жақты үлес қосқаны үшін» марапатталды. 2005 жылы Эннио Мориконеге тиесілі төрт фильмнің музыкасы Америка кино институтының «Барлық уақыттағы ең жақсы 25 американдық фильмнің музыкасы» тізіміне ілікті. «Миссия» фильміне жазған музыкасы тізімде 23-орынды иеленді. Мориконе жеті рет «Грэмми» сыйлығына ұсынылды. 2009 жылы «Recording Academy» оның «Жақсы, жаман және елік» (1966) фильміне жазған музыкасын «Грэмми» атақ-даңқ залына енгізді. 2010 жылы Эннио Мориконе мен исландиялық әнші Бьорк Polar Music Prize сыйлығын жеңіп алды. Polar Music Prize – Швецияның ең ірі музыкалық сыйлығы, әдетте оны поп-музыкант пен классикалық музыкант бөліседі. Оны 1989 жылы шведтік ABBA тобының менеджері Стиг Андерсон құрды. Variety журналының 40 үздік фильм композиторының сауалнамасы бойынша «Миссия» – барлық уақыттағы ең ұлы фильм музыкасы деп танылды. 1971 жылы ол 22 миллион дана сатылғаны үшін «Targa d'Oro» сыйлығын алды, ал 2016 жылға қарай Мориконе бүкіл әлем бойынша 70 миллионнан астам пластинка сатты. 2007 жылы ол «фильм музыкасы өнеріне орасан зор және жан-жақты үлес қосқаны үшін» академияның арнаулы сыйлығын алды. Ол тағы алты «Оскар» сыйлығына ұсынылды және 2016 жылы Куентин Тарантиноның «Жақтырмас сегіздік» фильміне жазған музыкасы үшін өзінің жалғыз «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, сол кезде ол бұл сыйлықты жеңіп алған ең егде жастағы адам атанды. Оның басқа да жетістіктері: үш «Грэмми» сыйлығы, үш «Алтын глобус», алты BAFTA, он «Давид ди Донателло», он бір «Настро д'Арженто», екі «Еуропалық кино сыйлығы», «Алтын арыстан» арнаулы сыйлығы және 2010 жылғы Polar Music Prize. «Миссия» (1986) фильмінің саундтрегі АҚШ-та «алтын» статусын алды. «Yo Yo Ma Plays Ennio Morricone» альбомы 105 апта бойы Billboard Top Classical Albums тізімінде тұрды.

Morricone received his first Academy Award nomination in 1979 for the score to Days of Heaven (Terrence Malick, 1978). He received his second Oscar nomination for The Mission. Morricone and Alex North are the only composers to receive the Academy Honorary Award since its introduction in 1928. He received the award in February 2007, "for his magnificent and multifaceted contributions to the art of film music." In 2005, four film scores by Ennio Morricone were nominated by the American Film Institute for an honoured place in the AFI's Top 25 of Best American Film Scores of All Time. His score for The Mission was ranked 23rd in the Top 25 list. Morricone was nominated seven times for a Grammy Award. In 2009 The Recording Academy inducted his score for The Good, the Bad, and the Ugly (1966) into the Grammy Hall of Fame. In 2010 Ennio Morricone and Icelandic singer Björk won the Polar Music Prize. The Polar Music Prize is Sweden's biggest music award and is typically shared by a pop artist and a classical musician. It was founded by Stig Anderson, manager of Swedish pop group ABBA, in 1989. A Variety poll of 40 top current film composers selected The Mission as the greatest film score of all time. In 1971, he received a "Targa d'Oro" for worldwide sales of 22 million, and by 2016 Morricone had sold more than 70 million records worldwide. In 2007, he received the Academy Honorary Award "for his magnificent and multifaceted contributions to the art of film music". He was nominated for a further six Oscars, and in 2016, received his only competitive Academy Award for his score to Quentin Tarantino's film The Hateful Eight, at the time becoming the oldest person ever to win a competitive Oscar. His other achievements include three Grammy Awards, three Golden Globes, six BAFTAs, ten David di Donatello, eleven Nastro d'Argento, two European Film Awards, the Golden Lion Honorary Award, and the Polar Music Prize in 2010. The soundtrack for The Mission (1986) was certified gold in the United States. The album Yo Yo Ma Plays Ennio Morricone stayed for 105 weeks on the Billboard Top Classical Albums.

Жалпы көздер

Морриконе, Эннио; Де Роза, Алессандро. Эннио Морриконе: Өзінің сөздерімен. Эннио Морриконе Алессандро Де Розамен әңгімелеседі. М. Корбелла итальян тілінен аударған. Оксфорд университетінің баспасы (2019–2020). Хорас, Б. «Музыка фильмдерден», кино музыка журналының 45/46 саны, 2005: Мичели, Серхио. Мориконе, музыка, кино. Милан: Муччи/Рикорди, 1994: Мичели, Серхио. «Мориконе, Эннио». Стэнли Сейди және Джон Тирелл редакциялаған «The New Grove Dictionary of Music and Musicians» сөздігі, 2-ші басылым. Лондон: Макмиллан баспасы. Поппи, Р., М. Пекорари. Италия киносының сөздігі. Том 3. 1960–1969 жылдар. Gremese, 1993: Поппи, Р., М. Пекорари. Италия киносының сөздігі. Том 4. 1970–1979 жылдар* A/L. Gremese, 1996: Поппи, Р., М. Пекорари. Италия киносының сөздігі. Том 4. 1970–1979 жылдар** M/Z. Gremese, 1996: Поппи, Р., М. Пекорари. Италия киносының сөздігі. Том 5. 1980–1989 жылдар* A/L. Gremese, 2000: Поппи, Р., М. Пекорари. Италия киносының сөздігі. Том 5. 1980–1989 жылдар** M/Z. Gremese, 2000: .