Кіріспе
Райт ағайындыларының әкесі, протестант епискобы Милтон Райт (17 қараша 1828 – 3 сәуір 1917) авиацияның алғашқыларын ашқан Уилбур және Орвилл Райттардың әкесі, сонымен қатар Мәсіхтегі Біріккен Бауырлар шіркеуінің епискобы болған.
Milton Wright (November 17, 1828 – April 3, 1917) was the father of aviation pioneers Wilbur and Orville Wright, and a bishop of the Church of the United Brethren in Christ.
Отбасы
Милтон Райт – Дэн Райт пен Кэтрин Райттың (Ридер) ұлы, ал Кэтрин Ридер – Джордж Ридер мен Маргарет Ван Кливтің қызы. Маргарет Ван Клив – Майами өзенінің алабына қоныстанған еуропалық текті алғашқы әйелдердің бірі. Мильтон 1853 жылы Хартсвилл колледжінде болашақ әйелі Сьюзан Катарина Кёрнермен танысты, ол 1831 жылы туған, 4 шілде 1889 жылы қайтыс болды. Мильтон колледжде дайындық бөлімінің жетекшісі болып тағайындалды, ал Сьюзан – әдебиет студенті еді. Ұзақ уақыт бойы махаббатта жүргеннен кейін Мильтон Сьюзанға үйленуге ұсыныс жасады және Орегон штатындағы Сублимити қаласына шіркеудің тапсырмасымен бірге келуге шақырды. Ол бас тартты, бірақ ол қайтып келгенде оған үйленуге келісті. Олар 1859 жылы үйленді, Милтонға 31, ал Сьюзанға 28 жас болғанда. Екеуі де білімділік үшін білім алуға құштар еді. Олардың үйінде екі кітапхана болды – біріншісі дінтану кітаптарынан, екіншісі үлкен әрі алуан жинақтан тұрды. Орвилл балалық шағын еске алғанда, олардың інісі екеуінің "ерекше мүмкіндіктері болғанын" айтты: "Біз балалардың зиялылық қызығушылықтарын дамытуға, олардың қызығушылығын тудыратын кез келген нәрсені зерттеуге үнемі ынталандыратын үй ортасында өскенімізге шүкіршілік етейміз".
"special advantages we were lucky enough to grow up in a home environment where there was always much encouragement to children to pursue intellectual interests; to investigate whatever aroused their curiosity."
Балалар
Сюзан мен Милтонның жеті баласы болды. Төрт ұл мен бір қыз бала кезінен аман қалды. Олардың тұңғыш ұлы Реухлин 1861 жылы Индиана штатының Фэрмоунт қаласына жақын жердегі ағаш үйde дүниеге келді. Екінші ұлы Лорин 1862 жылы Индиана штатының Файетт округіне қарасты Ориндж қалашығында дүниеге келді. Уилбур 1867 жылғы 16 сәуірде Индиана штатының Миллвилл қаласының маңында дүниеге келді. Төртінші және бесінші балалары, егіздер Отис пен Айда 1870 жылғы 25 ақпанда Огайо штатының Дейтон қаласында дүниеге келді, бірақ көп ұзамай, 9 наурызда және 14 наурызда сәйкесінше қайтыс болды. Одан кейін 1871 жылғы 19 тамызда Орвилл және 1874 жылғы 19 тамызда жалғыз тірі қалған қызы Кэтрин Дейтон қаласында дүниеге келді. Райт балаларының ешқайсысының есімдерінің арасында есім болған жоқ. Оның орнына, әкесі оларға ерекше есімдер қоюға тырысты. Реухлин Иоганн Реухлиннің құрметіне, ал Лоринге ата-анасы картадан кездейсоқ таңдалған қаланың атын қойды. Уилбур Уилбур Фисктің, ал Орвилл Орвилл Дьюидің атымен аталады, екеуі де Милтон Райттың құрмет тұтқан дін қызметкерлері еді. Уилбур мен Орвилл достары арасында «Уилл» және «Орв» деп, ал бір-біріне «Уллам» және «Бабс» деп есім қойды. Дейтон қаласындағы көршілері оларды жай ғана «Епископтың балалары» деп білді. Милтонның шіркеудегі лауазымына байланысты Райттар жиі көшіп-қонып жүрді – 1884 жылы Дейтонға қайта оралғанға дейін он екі рет көшті.
Дін қызметі
Мильтон 1846 жылы Мәсіхтегі Біріккен Бауырлар шіркеуіне қосылды, себебі олар алкоголь, құлдықты жою және масондық сияқты "жасырын қоғамдарға" қарсы тұратын саяси және моральдық мәселелерде белсенді позиция алды.
Индиана және Орегон штаттары
1855 - 1856 жылдары ол Индианаполисте Біріккен бауырлар шіркеуінің саяхатшы пасторы болды. 1856 жылы дін қызметкері ретінде тағайындалып, 1856 жылдан 1857 жылға дейін Индиана штатындағы Андерсонвилл қаласында пасторлық қызмет атқарды. Сол жылы Орегонға миссионер болып барып, Сублимитиде пастор және Сублимити колледжінің алғашқы президенті болды, бұл колледж діни мекеме еді. Райт 1859 жылы Сублимитиден оралғаннан кейін шіркеу оны Индиана штатының шығысындағы аймақтық уағызшы ретінде тағайындады, сонымен қатар ол Хартсвиллде жетекші ескі ақсақал және пастор болып қызмет етті. 1868-1869 жылдары Хартсвилл колледжінде теология профессоры болды.
Огайо және Айова штаттары
1869 жылы Милтон ұлттық апталық шіркеу газетінің редакторы, «Діни телескоп» болып тағайындалды және газеттің Огайо штатындағы Дейтон қаласындағы бас кеңсесіне көшіп барды. Бұл жаңа қызметімен оның табысы жылына 900 доллардан 1500 долларға дейін артты. Бұл лауазым оған шіркеуде беделді орын берді және 1877 жылы епископ болып сайлануына көмектесті. 1871 жылы Дейтон қаласында Біріккен теологиялық семинарияны құрды. Епископ Райт шіркеу иерархиясындағы өсуін жалғастырды. 1878 жылы ол шіркеудің Батыс конференцияларына жауапкершілікті қабылдады және отбасымен Айова штатының Седар-Рапидс қаласына көшті. Иллинойс штатындағы Вестфилд колледжі оған 1878 жылы Д.Д. ғылыми дәрежесін берді. Ол шіркеу ісімен байланысты көп сапарлар жасады, бірақ әрдайым көптеген хаттар жіберіп, жиі үйге сыйлықтар әкелетін. Оның сыйлықтары балаларының қызығушылығын оятып, оларды күнделікті өмірден тыс әлеммен таныстырды. Бір сапарынан оралғанда, Уилбер мен Орвиллге ойыншық тікұшақ әкелді. Тікұшақ бамбук, пробка, қағаз және резеңке ленталармен жұмыс істейтін. Алғашқысы бұзылғанда, балалар бірнеше данасын жасады. Ойыншық тікұшақ ағайындылардың авиацияға деген қызығушылығын оятуға себеп болды.
Діннің бөлінуі
1881 жылға қарай, Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар шіркеуінің басшылығы көбірек либералды болып бара жатты. Қатал консерватор болған Милтон Райт, епископ лауазымына қайта сайлануға үміткер болмай қалды. Уайттар Индиана штатындағы Ричмонд қаласына көшіп кетті, онда Милтон тағы да аймақтық пастор болып қызмет етті. Ол 1881 жылдан 1885 жылға дейін Уайт-Ривер конференциясында төрағалық етуші ақсақал болып қызмет етті. Сондай-ақ, 1883 жылы консервативті жақтастары үшін ай сайынғы діни газет – «Жұлдызды» құрды. Шіркеуіндегі либералдар өзгерістер талап ете бастағанда, Милтон Райт консерваторлармен қақтығыс болатынын сезді. Ол қайтадан оқиғаның қалың бұқарасына араласуға ниеттеніп, 1884 жылы Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар шіркеуінің саяси орталығы – Дейтонға қайта көшуді шешті. Бұл оның отбасымен жасаған соңғы көшісі болды. 1885 жылы Райт тағы да епископ болып сайланды. Ол келесі төрт жылды Тынық мұхитының жағалау аймағында қызмет етумен өткізді. Күтілген қақтығыс 1889 жылы болды. Шіркеу басшылығы жергілікті конференцияларға Бас конференцияда пропорционалды өкілдік беруді, дінші емес адамдарға Бас конференцияға делегаттар ретінде қатысуға рұқсат беруді және Біріккен Бауырластар мүшелеріне құпия қоғамдарға мүше болуға мүмкіндік беруді қалады. Конституцияға түзетулер енгізу тәртібі түзетулерді іс жүзінде мүмкін емес ететін болса да, басшылық шіркеудің игілігі үшін бұл қажет деп, өзгерістерді жасады. Бірақ, азшылық мүшелері өзгерістерге келіспеді, олардың толық мүшелікпен бекітілмегендіктен жарамсыз екенін мәлімдеді. Райт – өзгерістерге қарсы шыққан жалғыз епископ болды. Райт және оның 10 000-нан 15 000-ға дейінгі жақтастары жиынды қысыммен тоқтатып, жаңа орында қайта жиналды. Өзгерістерді қолдағандардың діни ұйымнан де-факто бөлініп кеткенін айта отырып, олар өздерін Біріккен Бауырластар шіркеуінің нағыз өкілдері деп жариялады. Көпшіліктен өзін ажырату үшін, азшылық өзін Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар шіркеуі (Ескі Конституция) деп атады. Райт жаңа шіркеудің алғашқы епископы болды. Олар азшылықта болғандықтан, барлығын бастап қайта құруға мәжбүр болды. Азшылықты қолдаған қауымдардың көбісі өз мүлкін жоғалтты. Райттың ұлдары Уилбур мен Орвилл, Хантингтонда (Индиана штаты) баспа үйі құрылғанға дейін жаңа ұйым үшін баспа қызметтерін ұсынды. Райт сондай-ақ 1897 жылы Ескі Конституция тарапынан құрылған Хантингтон колледжіне (қазіргі Хантингтон университеті) бағалы көмек көрсетті.
Кейтер дау-дамай
ХХ ғасырдың басында Райт баспа агенті Миллард Кейтерді жемқорлық жасады деп айыптап, оны қудалауға бекінді. Баспа кеңесінің көптеген мүшелері Кейтерді қолдады. Осы даудың салдарынан Райттың туған аймағы – Уайт Ривер конференциясы оның пасторлық лицензиясын қайтарып алды. 1905 жылы Бас конференция аймақтық конференцияның шешімін күштен шығарып, Райтты қызметіне қайта орнатты. Кейтер Кентукки штатына көшіп кетті, онда ол жерді алаяқтықпен сатуда айыпталды.
Зейнеткерлік
Милтон Райт 1905 жылы зейнеткерлікке шықты. Ол 1917 жылы қайтыс болды.