Кіріспе

Оркестр немесе топ сияқты дыбыс шығаратын музыка ойнатуға арналған машинаның жалпы атауы – оркестрион. Оркестриондар үлкен тесіктелген цилиндр, музыкалық рулон немесе сирек жағдайда, ноталық жинақ арқылы басқарылуы мүмкін. Дыбыс әдетте құбырлар арқылы шығарылады, бірақ олар құбырлы орган құбырларынан және соққылы аспаптардан өзгеше болады. Көптеген оркестриондарда фортепиано да болады. Брентфордтағы Музыка мұражайында төменде сипатталған аспаптардың бірнеше түрін көруге және естуге болады. Кейбіреулер оны бумен жұмыс істейтін каллиопамен шатастырады, ол да сол кездегі карусельдерде музыка ойнату үшін қолданылған. Каллиопа негізгі дыбыстарды шығару үшін орган құбырларын емес, бу сыбызғыларын пайдаланған. Сондай-ақ, ұқсас жәрмеңкелік органға да қараңыз.

Камералық орган

1790 жылы Георг Жозеф Фоглер (Аббе Фоглер) жасаған камералық орган 900 құбырдан, әрқайсысы 63 пернелі 3 мануалдан және 39 педальдан тұрды, бұл үшін белгілі бір кеңістік қажет болды.

Орган түтігі бар фортепиано

1791 жылы прагалық Томаш Антонин Кунц (1756–1830) ойлап тапқан, орган құбырлары қосылған фортепиано. Бұл оркестр екі мануалдан, олардың әрқайсысы 65 пернеден, және 25 педальдан тұрды. Барлық пернелер мен педальдар жеке-жеке немесе біріктіріліп қолданылуы мүмкін. 21 тоқтау, 230 ішек және 360 құбыр 105 түрлі дыбыс комбинациясын жасады. Үрлегіш (желдеткіш) қолмен немесе машина арқылы жұмыс істеді.

Пианино ойнатушы

Ойыншы пианино айналмалы цилиндрлердің көмегімен автоматты түрде ойнатылды және 1851 жылы Дрездендік Ф. Т. Кауфманмен ойлап табылды. Ол толық үрлемелі оркестрден, сондай-ақ қазан барабандары, бүлдірген барабандар, сыңғырлаулар, дауылпаз және үшбұрыштан тұрды.

Панармониялық

Панармоника – ең ерте белгілі автоматты оркестр. Оны 1805 жылы Иоганн Непомук Мелзель ойлап тапты, ал Бетховен 1813 жылы «Веллингтонның жеңісі» (немесе «Соғыс симфониясы») атты шығарманы осы панармоника үшін жазды. Фридрих Вильгельм Кауфман 1808 жылы осы автоматты ойнату машинасының үлгісін көшіріп алды, содан бері оның отбасы оркестрлер жасап келді. 1811 жылы Мелзельдің панармоникасының бірі Бостон қаласына (Массачусетс штаты) жіберілді және онда, сосын Нью-Йорк және басқа қалаларда көрмеге қойылды. Мелзель 1826 жылдың 7 ақпанынан 1838 жылы қайтыс болғанға дейін осы аспаппен АҚШ-та гастрольдік сапарларда болды. 1817 жылы Лондондағы Flight & Robson компаниясы осыған ұқсас автоматты аспапты жасап, оны «Аполлоника» деп атады. 1823 жылы Уильям М. Гудрич Америка Құрама Штаттарының Бостон қаласында Мелзельдің панармоникасын көшірді.

Жарық

Майкл Велте мен Фрайбург және Нью-Йорктегі ұлдары 1832 жылдан 1932 жылға дейін оркестрлер, аспаптар және қайта ойнату пианиноларын жасады. 1883 жылы Майклдың үлкен ұлы Эмиль Велте (1841-1923), 1865 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп кеткен, қағаз рулоны әдісін, кейінірек пианино рулонының прототипін патенттеді.

Вельте филармониясының орган

1911 жылдан бастап "Welte Philharmonic Organ" таңбасымен органдар шығарылды. Ең ірі филармониялық орган Маркерстуди тобына тиесілі Саломонс иелігінде орналасқан. Бұл аспап 1914 жылы сэр Дэвид Лайонел Саломонс үшін органға арналған рулондарды ойнау үшін ғана емес, сонымен қатар шамамен 1900 жылғы Welte Orchestrion No. 10-ын органға айырбастау үшін салынған. Осы органдардың бірін Өлім сахарасындағы Скоттидің қасары мұражайында мұражай экскурсиялары кезінде жиі ойнауға болады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталуына байланысты HMHS Britannic кемесі үшін салынған орган Белфастқа жеткізілмеді. Қазір оны Швейцарияның Зевендегі Ұлттық мұражайында ойнап тұрған дыбысын естуге болады.