Шұғала астындағы Спартак және теңіз астындағы әлемдер
Spartakus and the Sun Beneath the Sea
"Spartakus және теңіз астындағы күн" – 1985 жылғы француз анимациялық сериалы. 52 бөлімнен тұрады, Аркадия халқының тарихы мен Tehra күні туралы айтады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1985 жылғы ағылшын анимациялық сериалы
1985 English animated series
"Спартак және теңіз астындағы күн" (фр. Les Mondes Engloutis, "Суға батқан әлемдер") – Нина Вольмарк жасаған 1985-1987 жылдар аралығындағы француз анимациялық сериалы. Сериал 52 сериядан тұрады, әр сериясінің ұзақтығы 20-25 минутты құрайды және екі 26 сериядан тұратын маусымға бөлінген.
Spartakus and the Sun Beneath the Sea (French: Les Mondes Engloutis, "The Engulfed Worlds") is a 1985 1987 French animated series created by Nina Wolmark. The series consists of 52 episodes, each between 20 and 25 minutes in length, divided into two 26 episode seasons.
Бастапқы баяндама
Ұлы апат болғаннан бері Аркадиялықтар Жердің терең ортасында өмір сүріп келеді. Олар осы зор құрып жоғалғаннан кейін тек өздері ғана аман қалды деп сенді. Олардың өркениеті Техра күнінің күшімен гүлденді, бірақ ол күші әлсіреп бастады. Үміті үзілген Аркадияның балалары заңды бұзып, тыйым салынған Мұрағатқа еніп, шығар жол іздеді. Олардың тапқандары оларға үміт сыйлады. Күш-қуатын жинап, олар жер бетіндегі халыққа хабар жеткізу үшін елші жасады. Олар оған Аркана есімін берді.
Ever since the time of the Great Cataclysm, the Arkadians have lived deep in the center of the Earth. They believed they were the only survivors of this great devastation. Their civilization thrived under the power of their sun, the Tehra until it began to fail. In desperation, the children of Arkadia broke the law and entered the forbidden Archives, searching for a solution. What they discovered gave them hope. Anxiously, they used their special powers and created a messenger to the people above. They named her Arkana.
Қысқаша мазмұны
Аркадияның жоғалған қаласы (Аркадия атымен аталған) кішкентай Альдерсон дискісіне ұқсайды және ежелгі заманда Жер қыртысының тереңіне көшіп, Ұлы апаттан құтылған ежелгі өркениеттің мекені. Жер бетінде өмір жалғасып жатқанын білмей, халқын қауіпсіз сақтау үшін ақсақалдар қаланың мұрағатында өткен өмірінің барлық жазбаларын жасырып қойды. Аркадия өліп бара жатқан жасанды күн, Техра (Шагма) нұрымен тіршілік етеді. Аркадиялық жасөспірімдер мен балалар тобы заңға бағынбай, мұрағатқа кіріп, жоғарыдағы әлем туралы ақпаратты алып, Аркана деген хабаршы жасап, оны көмек іздеуге жібереді. Аркана жер бетінен Мэтт және оның қарындасы Ребекка есімді екі баланы кездестіріп, оларды Аркадияны құтқару үшін жер асты қабаттары арқылы (бұл бөлек әлемдер немесе өлшемдер сияқты, тіпті бір қабаты алыс болашақ) қайтарады. Олар тірі тасбақа сияқты ғарыш кемесі, Техригте, Аркадияның талисмандары Спартак (құпия саяхатшы) және Бик пен Бак (панголинге ұқсас екі жаратылыс) бірге саяхаттайды.
The lost city of Arkadia (named for Arcadia) resembles a small Alderson Disk, and is home to an ancient civilization which escaped a Great Cataclysm in the ancient past by relocating deep within the Earth's crust. Unaware that life continued on the Earth's surface, and hoping to keep their people safe, the elders sealed all records of their past in the city's Archives. Arkadia survives by the light of an artificial sun, the Tehra (Shagma), which is dying. A group of young Arkadian kids and teens defy the law and enter the Archives. With information about the world above, they create a messenger, Arkana, and send her above to find help. Arkana encounters two children from the surface, Matt and his sister Rebecca, and brings them back through the underground strata (which seem more like separate worlds or dimensions, with one strata even being the distant future) to save Arkadia. They travel in a living turtle type spaceship called Tehrig, along with Spartakus (a mysterious wanderer) and Bic and Bac (a pair of pangolin like creatures), Arkadia's mascots.
Негізгі кейіпкерлер
Аркана: Аркадиялық балалар оны Техраның көкжиек жарығының көмегімен тастан жасап шығарды, сонымен қатар барлық Аркадиялықтардың бейнесі. Ол жер бетіндегі адамдардың келбетінде жасалған, сондықтан Аркадиялықтардан өзгеше, оның аяқтары бар – Аркадиялықтар Техра құрылғаннан кейін біраз уақыттан соң аяқтарынан айырылған. Ол ізгі ниетті, бірақ наив сиқыршы, телекинетикалық қабілеттері мен иллюзиялар жасауға шебер. Оның миссиясы – Техраны жөндеу үшін жоғарыдан көмек сұрау. Шоудағы жаулар оны «супергеофизикалық қыз» деп атайды. Ол Техраны құруға көмектескен Аркадия ғалымымен ұқсас. Бик пен Бак: Аркадиядағы ең көне тіршілік иелерінің арасында, бұл екі қуанышты жануар ең жақсы дос, және олардың «Флэшбик» әнімен билеуді ұнатады. Олар панголин тәрізді құмырсқа жегіштер, бірақ нағыз туыстарындағыдай, оларда қабық немесе тырнақтар жоқ. Олар мейірімді, епті және ойнақы, мұрындарын бір-біріне тигізу арқылы от жаға алады. Мэтью "Мэт" (Боб) және Ребекка: Ағайын-қарындас, жер бетінен келген бұл балалар Аркана мен Спартакқа Аркадияны құтқару үшін қосылады. Мэт екеуінің үлкені, ол сүйіспеншілікпен «жартылай» деп атап, тым құлшынып бара жатқан қарындасын қорғауға тырысады. Спартак: Баркар қаласында бұрын гладиатор болған бұл жас жігіт, көтеріліс кезінде құлдықтан қашып құтылды. Оның қолғабында сиқырлы арбалет, қысқа қанжар және арқан ілгіш жасырылған, ол ақырында аурициттен жасалғандығы анықталады, бұл Аркадиялық артефакттарға жақын болғанда реакция тудыруға мүмкіндік береді. Ол өзінің өткенінен өте аз нәрсені есіне алады, бірақ әкесі үйреткен әндерді жиі сыңғырлайды немесе ауыз арфасында орындайды. Оның кейіпі тарихи Спартакқа негізделген. Оның ата-бабалары Аркадиядан алыс кеткен адамдар болған деген болжам бар. Техриг (ШагШаг): Архивке еркін кіруге рұқсат етілген жалғыз жаратылыс – Техриг, алып трилобит сияқты есімдері жоқ, ғарыштық, ғарыш кемесіне ұқсайтын, уақытта саяхаттай алатын, зиялы машина. Ол Аркадия балаларына құпия түрде жазбаларға қол жеткізуге көмектесті және Аркана мен оның достарына көлік ретінде қызмет етеді. Оның компьютерлік миы Ұлы апатқа дейін жасалған және энциклопедиялық деректер базасына ие, бірақ жадысында үлкен олқылықтар бар. Онда сондай-ақ жауларды алаңдату немесе өзін жөндеу үшін жұмылдырылатын Triggies (Shaggies) деп аталатын кішкентай роботтар бар. Теңіз қарақшылары: Interstrata Marine Pirate Federation мүшелері, бұл «панк-қарақшылар» қауіпсіз саяхатшыларды тонау немесе құлдыққа түсіру үшін қабаттарды аралап, шоудың батырларына жиі қауіп төндіреді. Олардың кейде қайталанатын әндері мен билері бар. Олардың қоғамы бұқаралық ақпарат құралдары арқылы басқарылатын демократиялық құрылымға ие. Nasty Max ("Maxagaze" – "Masque à gaz" (газ маскасы) ойыны) үлкен көк мохок киеді және осы қатыгез топтың жетекшісі. Mighty Matt (Mattymatte), кішкентай қызыл мохок киген, қарапайым қарақшы, Макстің серігі. Массмедиа – Макстің сүйіктісі және FIPIRATE стансасын радио кемесінен хабарлайды. Оның мохокі сары түсті. Sleazeappeal (Seskapil, «sex appeal» сөзімен ойын), жасыл мохок киген талғампаз қарақшы.
Arkana: The Arkadian children created her out of stone with the help of the Tehra's rainbow light, as well as the avatar of all the Arkadians. As she was made in the image of the surface dwellers, she has legs, unlike the Arkadians themselves, who somehow lost them some time after the creation of the Tehra. She is a well meaning but naïve magician, capable of telekinetic feats and projecting illusions. Her mission is to seek help from above in repairing the Tehra. She is referred to by the show's villains as the "supergeophysical gal". She seems to have a strong resemblance to an Arkadian scientist from the distant past, who helped in the creation of the Tehra. Bic and Bac: Among the oldest living things in Arkadia, these two happy little animals are the best of friends, and enjoy dancing to their song, the "Flashbic." They are a kind of pangolin anteater, but unlike their real life relatives, they have no scales or claws. They are affectionate, clever and playful, and can make fire by rubbing their noses together. Matthew "Matt" (Bob) and Rebecca: Brother and sister, these children from above ground join Arkana and Spartakus on their quest to save Arkadia. Matt is the older of the two, and tries to protect his overeager sister, whom he affectionately calls "half pint." Spartakus: Once a gladiator in the city of Barkar, this young man escaped slavery following a revolt. His gauntlet conceals a magic crossbow, dagger, and grappling hook, and is eventually discovered to be made from auricite, which allows it to cause reactions when in close proximity to Arkadian artifacts. He remembers very little about his past, but often hums the songs his father taught him, or plays them on his mouth harp. His character is based on the historical Spartacus. It is suggested that his ancestors were people who left Arkadia in the distant past, before they lost their legs. Tehrig (ShagShag): The only creature allowed free access to the Archives was Tehrig, an intelligent time traveling, interstellar, spaceship type vehicle vaguely shaped like a giant trilobite. It secretly helped the children of Arkadia gain entry to the records and serves Arkana and her friends as a transport. Though its computer brain dates back to before the Great Cataclysm and possesses an encyclopedic database, there are large holes in its memory. It also contains a number of tiny robots called Triggies (Shaggies) that it can mobilize to distract enemies or repair itself. The Pirates of the Seas: Members of the Interstrata Marine Pirate Federation, these "punk pirates" roam the strata seeking helpless voyagers to rob or enslave, and they frequently show up to menace the show's heroes. Their appearance is marked by a recurring theme song and dance performance. Their society is structured in the guise of a democracy controlled through mass media. Nasty Max (Maxagaze pun with "Masque à gaz" (gas mask)) has a large blue mohawk and leads the vicious band. Mighty Matt (Mattymatte), a simple minded pirate with a small red mohawk, is Max's sidekick. Massmedia is Max's girlfriend and broadcasts station FIPIRATE from her radio craft. Her mohawk is blonde. Sleazeappeal (Seskapil, wordplay on "sex appeal" ), a sophisticated pirate with a green mohawk.
Қайталанатын таңбалар
Фьордтар тонаушылары: Теңіздер тонаушыларының бүкіл серия бойындағы қарсыластары. Олардың жалғыз танылған мүшесі – олардың басшысы Риннар, ол жиі Жаман Макспен ұялы әлемдердің қарақшыларының басшылығы үшін бәсекелеседі. Шагмир мен Лория: Аркадияның екі ақсақалы. Аркана оларға ұсынылып, беткі әлемге жолға шықты. Олар беткі әлемде тіршілік бар екеніне сенбейтін. Тірі Кристаллдың Инквизиторлары: Көк терілі судьялардан тұратын бұл үш адамдық трибунал алғаш рет бірінші маусымның бесінші эпизодында "Le cristal vivant" ("Тірі Кристалл") көрінеді. Олар Галилеодан Тірі Кристаллдан тыс әлем туралы мәлімдемелерінен бас тартуын талап етеді. Олар топты тұтқындап, оларды Тірі Кристалда тұтқындалған және "уақыттың бұрмалануынан" зардап шегуде екеніне сендіру үшін психологиялық сынақтан өткізеді. Галилео сенімінен бас тартпаса, тіпті Техригті қайтадан кристалдауға дайын. Олар екінші маусымның екінші эпизодында "L'échiquier des mondes" ("Ең қауіпті ойын") қайтадан көрінеді. Аркшаг: Спартактың жауы және Жоғалған Уақыттың тұтқындарының сақшысы. Оның мақсаты – қаладан кеткен барлық аркадиялықтарды тұтқындап, түрмеге қамау. Бұл уақытша болуы мүмкін деп есептеледі, осылайша оларды Аркадияға қайтаруға болады, себебі түрмені жасаған Техра құрылғаннан кейін көп ұзамай кеткендерге қарсы болған аркадиялық болған, бірақ ол қабаттарды кезіп жүріп қайтыс болып, оларды мәңгілікке тұтқындады.
Brigands of the Fjords: The Pirates of the Seas' rivals throughout the series. The only identified member is their leader, Ringnar, who frequently competes with Nasty Max for leadership of the nested worlds' rogues. Shagmir and Loria: Two of Arkadia's elders. Arkana was presented to them and sent on her quest to the surface world. They tended to not believe the existence of any life on the surface. The Inquisitors of the Living Crystal: This three person tribunal of blue skinned judges is first seen in the fifth episode of the first season, "Le cristal vivant" ("The Living Crystal"). They try to make Galileo renounce his claims of a world beyond the Living Crystal. They have the group captured and psychologically tested to convince them that they are beings who were caught in the Living Crystal and are suffering "a deformation of time". They are even prepared to re crystallize Tehrig if Galileo does not renounce his beliefs. They are seen again in the second episode of the second season, "L'échiquier des mondes" ("The Most Dangerous Game"). Arkshag: Spartakus' nemesis and guardian of the Prisoners of the Lost Time. His purpose is to capture all Arkadians who have left the city, and imprison them. It is suggested that this was to be temporary, so that they could be transported back to Arkadia, as the prison's creator was an Arkadian who argued against those who decided to leave soon after the creation of the Tehra, but she died while traveling the strata, leaving them imprisoned forever.
Кіші әріптер
Кэтчпенни: Саяхатшы музыкант және Спартактың досы. Император Цинь: Стратадағы қытайлық империя сияқты билеуші. Ол Аркадияны жаулап алу үшін жорыққа шықты. Ол өз саз балшықтан жасалған әскерлерінің арасында қаза тапты. Галилей: Нағыз әлемнің страталық нұсқасы Галилей; ол Тірі Кристалда өмір сүреді. Ол топтың кристалдаған Техригке қамалғанын байқағанда, оларды босатады. Олардың бар екендігі, Тірі Кристалдан тыс өмір бар деген тыйым салынған теорияны дәлелдейді. Шындықты мойындауға мәжбүр болғаннан кейін, оған топпен бірге кетуге рұқсат берілді, бірақ соңғы сәтте үйіне оралды. Яғұқ пен Мағұқ: бір денеде бөліскен екі алып құбыжық. Олар Аркананың қасақана түрде ашуын ояту үшін босатылады, Феникс оны өзінің күштерін пайдалануға итермелейді. Соңында олар екеуі де өз әлемдеріне қайтаруға мәжбүр болады. Демосфен: Белгілі шешен, Насти Макс оны сөйлеу өнерін үйренуге көмектесу үшін және осылайша Интерстраталық Капитандық Федерациясының басшысы болып сайлану үшін ұрлап әкеледі. Ол қабырғаларын жөндемегендігі үшін өз елінен қуылды. Могохтар: Басқаларды қысымға алып, тоналайтын көшпелі жауынгерлер. Олардың жеңіске жете алмайтындығымен ерекшеленеді. Олар (жалған құдайлар) аяқ астынан тапталып өлмеу үшін аттарынан түспейді. Мео мен Майра: Могохтар тонаған ауылда тұратын әже мен немересі. Олар Могохтарды жеңуге көмектесетін топтан көмек сұрайды. Старкус: ғалым және жұлдызды емші, ғарыш кемесінде "жұлдыздарды емдеуді" зерттейді және сынап көреді. Ол Ребекка мен Мэттпен кездесіп, оларды қарсы алады. Бастапқыда, ол өзінің ағымдағы миссиясын аяқтағаннан кейін оларға көмектесуге дайын. Оларды Спартак пен Аркананың сүйреп келгенін естіген соң, ол бірден ізсіз жоғалады. Кейін, топ өз уақыты мен орнына оралғанда ("Жұлдызды емші" эпизодында), ол Техриг арқылы олармен байланысады және таң қалған Аркана мен Спартакқа олардың ата-аналары екенін хабарлайды. Ол серияның соңында олармен қайта байланысады, Аркадияны аман сақтауға көмектесу туралы хабарлама жібереді. Тот: Ежелгі, ұзақ уақыт бұрын қираған қаланың қираған жерінде өмір сүретін ерекше жаратылыс. Ол Аркананы ұрлап алады, бірақ оған зиян келтіруді көздемейді. Аркананы қорғауға тырысқанда Спартак оны атып жаралайды, бірақ жарасы жеңіл болады. Rainbow: Спартақтың кіші інісі, ол Баркардың Ланистасының (гладиаторларды жаттықтырушы) асырап алған ұлы ретінде байлықта өсті. Ағасынан айырмашылығы, Rainbow қатыгез және нигилист. Ланиста құлатылғаннан кейін, Rainbow әртүрлі әлемдерде саяхаттай бастады.
Catchpenny: A traveling minstrel and a friend of Spartakus. Emperor Qin: The ruler of a Chinese like empire within the strata. He marched out to conquer Arkadia. He was eventually killed amongst his army of clay robot like warriors. Galileo: A strata version of the real world Galileo; he lives in the Living Crystal. When he discovers the group imprisoned in a crystallized Tehrig, he breaks them free. Their existence proves the prohibited theory that there is life outside of the living crystal. After being forced to deny the truth, he was allowed to leave with the group, but at the last moment returned home. Gog and Magog: two monstrous creatures sharing the same body. They are unintentionally released to rage havoc by Arkana, who is misled by the Phoenix into using her powers. In the end they are both forced back to their own world. Demosthenes: A famous spokesman, kidnapped by Nasty Max in order to help him learn the art of speaking and thus win election as leader of the Interstrata Pirate Federation. He was banished from his country because he did not have the walls repaired. The Mogokhs: A nomadic warrior people who oppress and steal from others. They are notable for their invincibility. They never get down from their mounts for fear of being trampled to death. Méo and Myra: A grandfather and his granddaughter who live in a village pillaged by the Mogokhs. They seek aid from the group, who help them overcome the Mogokhs. Starkus: A scientist and Star Healer on board a space ship, he investigates and tries to "cure stars". He met with Rebecca and Matt and welcomed them. At first, he is willing to help them as soon as his present mission is finished. Upon hearing that they were accompanied by Spartakus and Arkana, he immediately disappears. Later, when the group returns to their own time and place (in the episode "Star Healer"), he contacts them via Tehrig and informs the surprised Arkana and Spartakus that they are his ancestors. He contacts them again during the series finale, with a message to help them finally save Arkadia. Thot: A strange creature that lives in the ancient ruins of a long destroyed city. He kidnaps Arkana, but without intending to hurt her. He is shot by Spartakus when he tries to protect Arkana, but is only slightly wounded. Rainbow: Spartakus's younger brother, he grew up in luxury as the adopted son of the Lanista (trainer of gladiators) of Barkar. Unlike his brother, Rainbow is cruel and nihilistic. After the Lanista was overthrown, Rainbow began to wander the nested worlds.
Теледидардан тыс релиздер
Шоудың Франциядағы танымалдылығы 1980-ші жылдары бірнеше пластинкада әндер жарық көргеніне себеп болды. Францияда 2000 жыл шамасында бағдарламаның DVD жинағы жарық көрді.
The show's popularity in France led to the songs being released on several records in the 1980s. In France, a set of DVDs was released of the program around 2000.
Атаулар өзгертілді
Құқық бұзушылардың есімдері әртүрлі сөз ойындарына негізделгендіктен, олар әр нұсқада аударған тілдерге сай есімдерге ауыстырылды. Ағылшын нұсқасында есімдер көп өзгертілді. Аркадиямен байланысты көптеген кейіпкерлер мен терминдерде кездесетін "шэг" сөзі (мысалы, Шэгсхаг, Шэгмир, Шэгма және т.б.) британдық сленгте жыныстық қатынас мағынасын білдіретіндіктен, оларға жаңа есімдер таңдалды. Осы себептен, қарақшы Сескапилдің аты "Слезапел" деп өзгертілді. Ағылшын нұсқасында Ребекканың інісі Боб Мэттке айналдырылды. Бұл өзгерістің себебі белгісіз. Алғашқы нұсқадағы МакГаффин сиқырлы металлы орихалкум (орихалк) деп аталса, ағылшын нұсқасында "аурацит" деп аталды. Әндер әр нұсқада дауысты актерлер аударылып, қайта орындалды. АҚШ және Латын Америкасы нұсқаларында екінші маусымда жаңа тақырыптық ән пайда болды. Жаңа әнді америкалық нұсқада ағылшын тілінде, ал латын америкалық нұсқада испан тілінде Menudo тобы орындады. Грек нұсқасының тақырыптық әнін кипрлік әнші Анна Висси орындады. 2005 жылы венгр нұсқасы теледидарда қайта көрсетілгенде, Minimax Magyar Televízió архивінен түпнұсқалық дубляжды қолданды. 2010 жылдың 9 қаңтарында осы арнада 2009 жылы дубляждалған екінші маусымның тұсаукесері өтті. Бірінші маусым түпнұсқа француз тілінен аударылса, екінші маусым ағылшын тіліндегі атаулар мен бастапқы сценарийді пайдаланды, бұл кейіпкерлер мен түсініктердің кейбір аттарының аудармаларында өзгерістерге әкелді.
Since the names of the pirates were all based on puns, these were changed in every version to names that fit the languages to which they were translated. The English version had a large number of name changes. Since the word shag found in most of the characters and terms associated with Arkadia (e. g. Shagshag, Shagmir, the Shagma, etc.) has a meaning in British slang of sexual intercourse, new names were invented for these. For similar reasons, the pirate Seskapil's name was changed to Sleazeappeal. In the English version, Rebecca's brother Bob was renamed to Matt. The reason behind this change is unknown. The MacGuffin magical metal was called orichalcum (orichalque) in the original version, but "auracite" in the English version. The songs were translated and re sung by the voice actors in each version. In the U. S. and Latin American versions, a new theme song was featured in the second season. The new song was performed by the boy band Menudo in English for the U. S. version and in Spanish for the Latin American version. Cypriot singer Anna Vissi performed the theme song of the Greek version. When the Hungarian version was rebroadcast on television in 2005, Minimax used the original dub from the archives of Magyar Televízió. As of January 9, 2010, this same channel premiered the second season, dubbed in 2009. While the first season was translated from the original French, the second season uses English titles and source script, which produced certain changes in translations of certain names of characters and concepts from the show.