Кіріспе

1986 жылы шыққан Джанет Джексонның "What Have You Done for Me Lately" әні – әнші Джанет Джексонның үшінші студиялық альбомы Control (1986) құрамына енген ән. Джексон әнді өндірушілер Джимми Джам мен Терри Льюиспен бірлесіп жазды. Ән A&M Records лейблынан 1986 жылдың 13 қаңтарында альбомның жетекші синглы ретінде жарық көрді. Екі сәтсіз альбомнан соң және менеджменттің өзгеруінен кейін әнші жаңа альбомды дамытуға кірісті. "What Have You Done for Me Lately" бастапқыда Джам мен Льюис өзіндік жұмыстары үшін жазылған, бірақ әннің мәтіні Джексонның 1985 жылғы қаңтарда Джеймс ДеБаржтан ажырасқан кездегі сезімдерін жеткізу үшін қайта жазылды. Ән қарым-қатынастағы серігіне наразы болған әйел туралы. "What Have You Done for Me Lately" әніне сыншылардың пікірлері жағымды болды, музыка сыншылары Джексонның алғашқы екі альбомындағы бұрынғы "нағыз сұлу қыз" имиджін жойып, оны "тәуелсіз әйел" бейнесі ретінде қайта орнатып, оның жаңа бейнесін қалыптастырды деп санайды. Ән барлық уақыттағы ең ұлы әндердің бірі ретінде сыншылардың тізіміне енді және 1987 жылғы Грэмми сыйлығында "Үздік ритм-энд-блюз әні" номинациясына ие болды. Ән АҚШ Billboard Hot 100 хит-парадында төртінші орынға көтерілді және Американың дискілік индустрия қауымдастығы (RIAA) тарапынан алтын сертификат алды. Сондай-ақ, ән АҚШ Dance Club Songs тізімінде екінші орынға, ал Hot Black Singles тізімінде бірінші орынға шықты. АҚШ-тан тыс елдерде ән Нидерландыдағы синглдар тізімінде көшбасшы болды және Германия, Швейцария және Ұлыбританияда топ ондыққа енді. "What Have You Done for Me Lately" әнінің музыкалық видеосын Брайан Джонс пен Пирс Эшворт түсірді, ал хореографиясын әнші Паула Абдул жасады. Видеода Джексон достарымен бірге қарым-қатынас мәселелері туралы әңгімелесу үшін кафеге барады. Бұл видео 1987 жылы Soul Train Music Award сыйлығында "Үздік R&B/Soul немесе Rap музыкалық видеосы" номинациясын жеңіп алды. Ән алғаш рет Джексон тарапынан 1987 жылғы Грэмми сыйлығының 29-шы жылдық салтанатында орындалды. Ол содан бері барлық концерттік турларында орындап келеді, 1990 жылғы Rhythm Nation World Tour-дан бастап 2017 жылғы State of the World Tour-ға дейін. Ән Джексонның үздік хиттерінен құралған Design of a Decade: 1986–1996 (1995), Number Ones (2009) және Icon: Number Ones (2010) альбомдарына енді. "What Have You Done for Me Lately" әні әртүрлі әртістер тарапынан үлгіленді және қайта орындалды, сонымен қатар Джексонның танымал әртіс ретінде қалыптасуына көмектескен оның визиттік карточкасы болып саналады.

Өмірбаян

1982 жылы он алты жасар Джанет үшін A&M Records компаниясымен жаздыру шарты жасалғаннан кейін, оның әкесі Джозеф Джексон оның тұңғыш альбомы «Джанет Джексон» және одан кейінгі «Dream Street» (1984) альбомдарының бүкіл өндірісін қадағалады; соңғысын Джесси Джонсон және Джанеттің ағалары Марлон мен Майкл жазды және өндірді. Джексон бастапқыда жазу карьерасын бастауға құлшынбады, ол: «Мен «Fame» телешоуынан шықтым, оны шынымен жек көріп қалдым. Мен [алғашқы «Джанет Джексон» альбомын] жасағым келмеді. Мен колледжге түскім келді. Бірақ мен оны әкем үшін істедім» деді және продюсерлермен жиі келіспеушіліктерде болғанын айтты. Кәсіби қиындықтардың ортасында ол 1984 жылы DeBarge тобының мүшесі Джеймс ДеБарджға үйленіп, отбасының тілегіне қарсы шықты. Джексондар ДеБардждың жас болғаны және есірткіге тәуелді болғанына сілтеме жасай отырып, бұл қарым-қатынасты мақұлдамады. Джексон 1985 жылдың қаңтар айында күйеуін тастап кетті және сол жылдың соңында некесін жойды. Кейін Джексон әкесімен менеджерлік байланысын үзді және Джон МакКлейнді жұмысқа алды, ол сол кезде A&M Records компаниясының суретшілер және репертуар жөніндегі аға вице-президенті және бас менеджері болды. Ол сондай-ақ Джексондардың Калифорния штатындағы Энсинодағы үйінен шығып, осы шамада өз пәтеріне көшті. Бұл шешімін түсіндіре отырып, ол: «Мен жай ғана үйден шығып, әкемнің ықпалынан шығуды қаладым, бұл мен үшін ең қиын нәрселердің бірі болды, оған енді онымен жұмыс істегім келмейтінін айту» деді. МакКлейн: «Мен Джанет Джексонды пайдалануға немесе оны әкесінен тартып алуға тырыспаймын» деп жауап берді.

Даму және тақырып

Жозеф Джексон бастапқыда қызының жаңа альбомын Лос-Анджелесте жаздыруды талап еткен, осылайша оны бақылап отыруға болатындай, бірақ Джем мен Льюис бас тартты. Олар альбомның бүкіл өндірісін Миннеаполистегі (Миннесота штаты) өз студиясында жасауды талап етті, "Голливудтың жылтырлығынан, алаңдатушы нәрселерден және менеджер әкелердің араласуынан алыс". Джем еске алды: "Ол сырттағы демалыс бөлмесінде отырып, «Уау, қандай фанки трек! Бұл кімге арналған?» деді. Біз «Сен үшін» дедік, ол «О, классты» деді. Менің ойымша, ол тректі естігенде қатты қуанды". Әннің мәтіні Джексонның Джеймс ДеБарджтан ажырасқаннан кейінгі сезімдерін жеткізу үшін қайта жазылды. Бұл Control альбомы үшін жазылған соңғы ән болды және ақырында альбомның жетекші синглы ретінде таңдалды, себебі Джем мен Льюис бұл ән Джексонның өмірге деген көзқарасын ең жақсы көрсетеді деп ойлады: "Менің ойымша, бұл альбомның қалған бөлігінің сиретілігі мен фанкын білдіретін және Джанеттің өзінің бақылауда болуы, пікірлері нақты болғандықтан, айтқысы келген нәрсе туралы толыққанды пікірге ие болуы туралы көзқарасын көрсететін еді".

Құрамы

Музыкалық жағынан "What Have You Done for Me Lately" әні қарқынды би әні ретінде сипатталады. Веда А. Маккой "Өмірлік күш: Мақсатты, құмарлықты және күшті өмірге жетудің алты стратегиясы" кітабында бұл ән "өмір тек сөздерден ғана тұрмайтынын, сонымен қатар істеріңмен де байланысты екенін" еске салады. Vibe журналы "What Have You Done for Me Lately" әнінде Джексон ер адамдарға қарсы тұрғанын айтады. New York журналының Крис Смит әннің қосымша бөлігін "толыққанды озбыр" деп сипаттады. Billboard басылымында Нельсон Джордж оның "қайратты, жолбарыс сияқты" ырғағын атап өтті. Slant Magazine-ден Эд Гонсалес: "Мені дірілдетіп, бұрышта қысып қоятын ең қорқынышты нәрсе – күлкілі, дұрыс айтылмаған Жанет Джексон әні" деп мәлімдеді.

Сыни қабылдау

"What Have You Done for Me Lately" әніне сыншылар жағымды баға берді. Rolling Stone журналынан Роб Хоербургер "What Have You Done for Me Lately" Джексонның алғашқы екі альбомындағы бұрынғы "жас көңілді имиджін" жойғанын айтты. AllMusic-тің Уильям Рулманның пікірінше, Джексон осы әнде "әрекетті, тәуелсіз әйел" болып көрінеді. Los Angeles Times газетінен Конни Джонсон әнге жағымды баға беріп, оның "еріншекті билігін" ерекше атап өтті. Slant Magazine-ден Эрик Хендерсон әнді "әйелдерді күшейтуге бағытталған" деп мақтады және "What Have You Done for Me Lately" TLC-нің "No Scrubs" әнінен он жылдан астам бұрын жарық көргенін жазды. Spin журналынан J. C. Stevenson үшін альбомның күші көбінесе би алаңындағы ықпалында, "What Have You Done for Me Lately" сияқты әндерде көрінеді. Blues & Soul оны "орындалуымен ең жоғары деңгейде" деп бағалады. Нельсон Джордж өзінің "Пост-соул ұлты: жарылғыш, қайшы, жеңіске толы және трагикалық 1980-ші жылдар" атты кітабында оны "бірден би әнұранына айналған" деп атады. Billboard және The Guardian екеуі де Джанет Джексонның ең үздік әндері тізімінде осы әнді төртінші орынға қойды. 1987 жылғы 29-шы жылдық Грэмми сыйлықтарында "What Have You Done for Me Lately" үздік ритм-энд-блюз әні номинациясына ие болды, бірақ Анита Бейкердің "Sweet Love" әніне жеңілді.

Коммерциялық өнімділік

"What Have You Done for Me Lately" әні 1986 жылғы 22 ақпан күнгі Billboard Hot 100 хит-парадында 95-орынмен дебют жасады, ал 1986 жылғы 17 мамыр күнгі санында 4-орынға жетті. Америка Жазу Индустриясы Ассоциациясы (RIAA) әнді 500,000 дана сатылғаны үшін алтын сертификатпен марапаттады. Ол 14 маусымда 6-орынға жетіп, Джексонның топ-10-дыққа алғашқы кірісі болды және 24 апта бойы чартта болды. Бейнероликте кейін Джексонның хореографы болған Тина Лэндон да ойнады. Джексон 2011 жылғы "True You" кітабында оның жазу компаниясы оның бейнебаянында арық көрінуі маңызды деп ойлағанын айтты: "Маған өмір бойы осылай айтылып келді, бірақ мансабымның осы шешуші кезеңінде, мен қарсылық білдіруге жағдай болмады. [ ] Біз [Паула Абдул мен мен] бір үйде тұрып, апталар бойы жаттығу жасадық [Каньон Ранчта]. [ ] Мен бұрынғыдан да жоғары деңгейге жетуге азырмын. [ ] Аяқтаған соң өте жақсы сезіндім. "Жаңа" келбетіме деген мақтауды естігенімді ұнатып, қуандым. Бейнеролик түсіріп, шын мәнінде имиджімді өзгерттім". Ол 1986 жылғы 17 ақпанда BET арнасында көрсетілді. Видеода Джексон достарымен бірге қарым-қатынас мәселелері туралы әңгімелесу үшін кафеге барады. Оның жігіті (Лана Хьюстон сомдаған) достарымен келеді, және Джексон олардың қарым-қатынасына қатысты сезімдерін бөлісуге шешім қабылдайды. Видеода Джексонның шын өмірі – сұрғылт, қараңғы әлем. Ал арман әлемінде түстер жарқын, бәрі екі өлшемді. Видео 1987 жылы ең жақсы R&B/Soul немесе Rap музыкалық видеосы үшін Soul Train Music Award сыйлығын жеңіп алды. 1986 жылы Vanity Fair журналы видеоны шолып жатып, Джексонның "қолдарын серпілісті қозғауы, айыптаушылық көздері және биінің бұрыштардағы қиылысы бойынша Майклдың андрогин егізі болуы мүмкін" деді.

Тікелей өнер көрсетулер

Джексон 1986 жылғы 29 наурызда Soul Train бағдарламасында "What Have You Done for Me Lately" әнін орындады. Ол сондай-ақ 1987 жылғы Grammy Awards салтанатында Jam and Lewis және бишілермен бірге қара киім киіп, тікелей эфирде орындады. Ол бұл әнді барлық концерттік турлерінде орындаған. 1990 жылғы Rhythm Nation 1814 турнесінде ән сет-листте үшінші болып келді. Ол Тина Лэндон мен Карен Оуэнспен бірге орындады, содан кейін "Let's Wait Awhile" әні жаңырды. 1993 жылғы Janet World Tour және одан кейінгі екі жылда әнші алтын әшекейлермен "Nasty" әнінен кейін екінші болып орындады. The New York Times газетінен Jon Pareles Джексонды бұрынғы турнедегіден де күшті вокалист деп бағалады. "What Have You Done for Me Lately" әнінде ол жаңа және синкопталған вокалмен өзгешеленіп, түпнұсқадан ерекшеленді. 1998 жылғы 11 қазанда Нью-Йорктегі Madison Square Garden-де өткен шоудағы медли HBO арнасында "The Velvet Rope: Live in Madison Square Garden" деген атаумен көрсетілді. Бұл ән 1999 жылы шыққан The Velvet Rope Tour: Live in Concert DVD-сінің сет-листіне де қосылды. 2001 және 2002 жылдардағы All for You турнесінде "What Have You Done for Me Lately" әні "Control" және "Nasty" әндерімен аралас орындалды. Rolling Stone журналынан Denise Sheppard бұл туралы "көпшілікке ұнайтын тағы бір ән, мүмкін, кештің "ащы" бөлігі деп атауға болады" деп пікір білдірді, сондай-ақ "егер жиырма сегіз жылдан бері сахнада өнер көрсетіп келе жатқан орындаушы көпшілік нені күтетінін біледі және оны толыққанды ұсынады" деп қосты. 2002 жылғы 16 ақпанда Гавайидегі Aloha Stadium-да өткен турдың соңғы концерті HBO арнасында көрсетілді, және оған бұл ән де енді. Бұл орындалу 2002 жылы шыққан Janet: Live in Hawaii DVD-сіне де қосылды. 2008 жылғы жеті жылдан кейінгі алғашқы Rock Witchu турнесінде ол шоуды "The Pleasure Principle", "Control" және "What Have You Done for Me Lately" әндерінен құралған медлимен ашты. Ұзын үзілістен кейін Джексон отшашу мен түтін эффектілерінің арасында Mohawk шашымен сахнаға шықты. Екінші жинақталған хиттер альбомын Number Ones жарнамалаған кезде әнші 2009 жылғы American Music Awards салтанатында алты хиттен тұратын сегіз минуттық медли орындады. Оған "Control", "Miss You Much", "What Have You Done for Me Lately", "If", "Make Me" және "Together Again" әндері кірді. Орындалыстан кейін ол көрермендерден ыстық қол соққысы мен тұрған аплодисменттер алды. 2010 жылғы Луизиана штатының New Orleans қаласында өткен Essence Music Festival фестивалінде Джексон "What Have You Done for Me Lately" әнін сет-листіне қосты және астында трикотаж бар бір бөліктен тұратын костюм киді. 2011 жылғы Number Ones: Up Close and Personal турнесінде ән сет-листте үшінші болып келді. Ол металлдан жасалған костюм киіп орындады. 30 тамызда ән Портленд қаласына арналды, Джексон турнесі барысында әр қалаға бір ән арнады. Hartford Courant газетінен Thomas Kintner "алты биші [Джексонға] қосылып, "What Have You Done for Me Lately?" әнінің қарқынды ырғағымен айналып, қимылдады" деп жазды. Ән сондай-ақ Джексонның Unbreakable World Tour (2015–16) турнесіне де енді. 2017–2019 жылдардағы State of the World Tour турнесінде ол Cardi B-нің "Bodak Yellow" әнімен үйлесімді орындалды. Джексон 2019 жылы Лас-Вегастағы Janet Jackson: Metamorphosis резиденциялық концертінде де бұл әнді орындады. Ол сондай-ақ 2019 жылы өткен "Janet Jackson: A Special 30th Anniversary Celebration of Rhythm Nation" атты арнайы концерттік сериясына да енгізілді.