Веллингтондағы ғарыш орталығы және Картер обсерваториясы
Space Place at Carter Observatory
Веллингтондағы ғарыш кеңістігі: Катер обсерваториясы – Жаңа Зеландия астрономиясы, планетарий, тарихи телескоптар. Зерттеулер мен білім алуға шақырамыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Веллингтондағы, Жаңа Зеландиядағы тарихи обсерватория
Historic observatory in Wellington, New Zealand
Space Place at Carter Observatory (немесе жай ғана Space Place) – Веллингтон ботаникалық бағының жоғарғы жағында орналасқан обсерватория. Бұл жерде 1924 жылы құрылған Веллингтон қалалық обсерваториясы ("Қылай үй" деп аталған) орналасқан. Бұл бұрынғы ғимарат бұзылып, орнына 1941 жылдың 20 желтоқсанында ресми түрде ашылған Картер обсерваториясы салынды. Кейін Space Place деп аталған обсерватория қазір Experience Wellington құрамындағы Museums Wellington басқаруында. Ол кеңістік және Жаңа Зеландия астрономиясына бағытталған қоғамдық музей және планетарий. Обсерваторияда цифрлық планетариймен қатар, тарихи 9 дюймдік Кук рефракторлық телескопы да бар, оның көмегімен кешкі сағаттарда келушілер Күн жүйесінің және алыс ғарыш объектілерінің түрлі нысандарын бақылай алады.
Space Place at Carter Observatory (or simply Space Place) is an observatory in Wellington, New Zealand, located at the top of the Wellington Botanic Garden. The site was originally home to the Wellington City Observatory (nicknamed "The Tin Shed"), established in 1924. This was demolished and replaced by the Carter Observatory, which officially opened on 20 December 1941. Since renamed the Space Place, it is now managed by Museums Wellington, which is part of Experience Wellington, and is a public museum and planetarium with a focus on space and New Zealand astronomy. The Observatory houses a digital planetarium as well as an historic 9 inch Cooke refractor telescope, through which evening visitors can observe a variety of Solar System and deep sky objects.
Тарих
Картер обсерваториясының бастапқы атауы Чарльз Картердің құрметіне берілген. Ол өзінің мүлігін кейіннен Веллингтон немесе оның жанында астрономиялық обсерватория құру мақсатында Жаңа Зеландия Корольдік қоғамына сыйға тартқан. Парламент Картер обсерваториясын 1937 жылы құрды; ол 1941 жылы ашылды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстың басталған кезінен туындаған кейбір кешігулер болды. Бұл Веллингтондағы бесінші обсерватория саналады және бұрынғы Веллингтон қалалық обсерваториясының орнында салынды, ол "Қыштақ үй" деп аталған. Келесі онжылдықтарда Картер обсерваториясы Жаңа Зеландияда астрономиялық зерттеулердің базасына айналды. Зерттеулер күннің зерттелуімен басталды, ал 1970 жылдары жаңа қызметкерлер келгеннен кейін өзгермелі жұлдыздар, галактикалар, кометалар және астероидтерді қамтуға дейін кеңейді. Обсерватория ресми зерттеу бағдарламаларын жүргізді және әуесқой астрономдарға өз зерттеулерін жүргізуге көмектесті. Картер обсерваториясы 1977 жылы Жаңа Зеландияның Ұлттық обсерваториясы болды. 1991 жылы Алтын шығанақ планетарийі Веллингтон қаласының орталығындағы Азаматтық алаңнан Картер алабына көшіріліп, біріктірілді. Бұл бірігудің нәтижесінде жаңа келушілер орталығы мен сыйлық дүкені құрылды, бұл обсерваторияның мүмкіндіктерін кеңейтуге және келушілердің тәжірибесін жақсартуға көмектесті. Обсерваторияның рөлі ақырында ғылыми зерттеулерден ғарыш және астрономия туралы халыққа білім беруге ауысты. Парламент 2010 жылы Картер обсерваториясы туралы заңды ресми түрде жойды және сайттың жауапкершілігін Мемлекеттен Веллингтон қалалық кеңесіне берді. Қазір ол "Experience Wellington" аясында Музейлер Веллингтоны басқаратын төрт мекеменің бірі. 2010 жылы нысанды жаңарту кезінде толық күмбезді цифрлық планетарий жүйесі орнатылды. Музейлер Веллингтоны 2015 жылы Картер обсерваториясын қоғамдық білім беру және туризмдегі рөлін көрсететіндей етіп қайта атады. Қазір ол ресми түрде "Картер обсерваториясындағы Космос" немесе "Космос" деп аталады.
The original name, Carter Observatory, commemorates Charles Carter, who gifted his estate to what later became the Royal Society of New Zealand for the purposes of establishing an astronomical observatory in or near Wellington. Parliament established the Carter Observatory in 1937; it opened in 1941, following some delays caused by the beginnings of World War II. It is regarded as the fifth observatory in Wellington, and was built on the site of the previous Wellington City Observatory nicknamed "The Tin Shed." Over the following decades, Carter Observatory became a base for astronomical research in New Zealand. Research began with solar investigations, and when new staff joined during the 1970s it expanded to variable stars, galaxies, comets and asteroids. The Observatory ran formal research programmes and assisted amateur astronomers in performing their own research. The Carter Observatory became New Zealand's National Observatory in 1977. In 1991, the Golden Bay Planetarium was relocated from Civic Square in downtown Wellington and incorporated into the Carter site. This merger also resulted in the establishment of a new visitor centre and gift store, which helped to diversify the Observatory’s facilities and improve the visitor experience. The Observatory’s role eventually shifted from a focus on scientific research to public education about space and astronomy. Parliament officially repealed the Carter Observatory Act in 2010 and transferred the responsibilities of the site from the Crown to the Wellington City Council. It is now one of four institutions run by Museums Wellington as part of Experience Wellington. A digital fulldome planetarium system was installed during a refurbishment of the facility in 2010. Museums Wellington re branded the Carter Observatory in 2015 to reflect its role in public education and tourism. It is now officially known as “Space Place at Carter Observatory” or “Space Place.”
Мекемелер
Space Place-те негізгі ғимаратта екі телескоп пен планетарий орналасқан. Томас Кук телескопы, 9 дюймдік Кук рефракторы, көпшілікке арналған байқау сессиялары үшін негізгі телескоп болып табылады. 1968 жылы Рут Крисп телескопы, 16 дюймдік Кассегрен рефлекторы, сыйлық ретінде жеткізілді. Негізгі ғимараттан шалқары орналасқан Space Place бұрын Веллингтон астрономиялық қоғамы пайдаланған Томас Кинг обсерваториясын басқарады. Тарихи Доминион обсерваториясы да жақын маңда орналасқан, бірақ ол Space Place басқаруында жоқ.
Space Place houses two telescopes within its main building, as well as a planetarium. The Thomas Cooke telescope, a 9 inch Cooke refractor, serves as the primary telescope for public observing sessions. The Ruth Crisp telescope, a 16 inch Cassegrain reflector, arrived as a donation in 1968. Not far from the main building, Space Place also manages the Thomas King Observatory, previously used by the Wellington Astronomical Society. The historic Dominion Observatory is also located nearby, but this is not operated by Space Place.
Томас Кук телескобы
Томас Кук телескопы – Space Place-те тұрақты түрде қолданылатын негізгі телескоп. Ол 1867 жылы Англияның Йорк қаласында Т. Кук және ұлдарымен жасалған, ал бастапқыда Батыс Йоркширдегі Галифакс маңындағы обсерваторияға орнатылған. Эдвард Кроссли және Джозеф Гледхилл астрономдары телескопты бірнеше онжылдық бойы астрономиялық зерттеулері үшін пайдаланған. 1879 жылы Grubb Telescope Company компаниясы сағаттық механизммен жабдықтады, ол әлі күнге дейін телескоптың механикалық бақылау жүйесі ретінде қолданылады. Телескоптың бастапқы линзасы 9 дюймдік акромат болған, ол 1896 жылы 9 дюймдік Кук фотовизуалды линзасымен ауыстырылды. 1896 немесе 1905 жылы негізгі линзаға қатар 5 дюймдік W. Watson & Sons басқару линзасы қосылды. Кроссли 1905 жылы қайтыс болғаннан кейін телескопты пастор доктор Дэвид Кеннеди сатып алып, Жаңа Зеландияға жіберіп, Нейпир қаласының жанындағы Марист семинариясындағы Миани обсерваториясына орнатты. Кеннеди телескопты 1910 жылы Халлей кометасы жақындаған кезде фотосуреттеу үшін қолданды. 1923 жылы Веллингтон қалалық кеңесі телескопты 2000 фунт стерлингке сатып алып, Нейпиерден Веллингтонға жеткізді. Кейіннен ол Картер обсерваториясы туралы заңға сәйкес Картер обсерваториясының қамқорлығына берілді (1938). Картер обсерваториясында Кук телескопы күн астрономиясын зерттеу, сондай-ақ тұрақсыз жұлдыздар мен екі жұлдызды бақылау бағдарламалары үшін келесі онжылдықтар бойы қолданылды. 1968 жылдың сәуір айында Картер обсерваториясы Айдың Нептунды жабуын тіркеуге қатысқан обсерваториялардың бірі болды. Бұл халықаралық жобаның бөлігі болды, онда АҚШ Әскери-теңіз обсерваториясы астрономдары Жаңа Зеландия, Австралия және Жапония бақылаушылары ұсынған фотометриялық және визуалды деректерді пайдаланып, Нептунның диаметріне жақсартылған мән шығарды. Линзаның жүз жылдық қолданыстан кейін нашарлауына байланысты 2001 жылдың желтоқсанында фотовизуалды линза 9 дюймдік апланат линзасымен ауыстырылды.
The Thomas Cooke telescope is the main telescope in regular use at Space Place. It was manufactured in 1867 in York, England by T. Cooke & Sons, and originally installed at an observatory near Halifax, West Yorkshire. The astronomers Edward Crossley and Joseph Gledhill used the telescope over the course of several decades for their astronomical research. In 1879, a clock drive was provided by the Grubb Telescope Company, and this still serves as the telescope's mechanical tracking system. The telescope’s original lens was a 9 inch achromat, which was replaced with a 9 inch Cooke photovisual objective in 1896. In 1896 or 1905, a 5 inch W. Watson & Sons guide scope was added alongside the main scope. After Crossley’s death in 1905, the telescope was purchased by Reverend Dr David Kennedy and shipped to New Zealand, where it was installed at the Meeanee Observatory at the Marist Seminary near Napier. Kennedy used the telescope to take photographs of Halley’s Comet during its 1910 approach. The Wellington City Council purchased the telescope for £2000 in 1923, and the telescope was shipped from Napier to Wellington. It was later transferred to the care of the Carter Observatory under the Carter Observatory Act (1938). At the Carter Observatory site, the Cooke telescope was used for solar astronomy research as well as flare star and double star monitoring programs over the following decades. In April 1968, Carter Observatory was one of the observatories involved in recording an occultation of Neptune by the Moon. This was part of an international project in which U. S. Naval Observatory astronomers used photometric and visual data provided by New Zealand, Australian and Japanese observers to derive an improved value for the diameter of Neptune. Due to degradation of the lens over its one hundred years of use, the photovisual objective was replaced in December 2001 with a 9 inch aplanatic objective.
Рут Крисп телескопы
Боллер мен Чивенс өндірген 16 дюймдік Кассегрен рефлекторы Рут Крисп телескобы 1968 жылы Жаңа Зеландияның жазушысы және меценаты Рут Крисп тарапынан Обсерваторияға сыйға берілді. Бұл телескоп бір кезде Оңтүстік аралдағы Блэк-Берчтегі Картер обсерваториясының филиалында ғылыми зерттеулер үшін қолданылған, кейін Веллингтондағы бас ғимаратына көшірілді. 2005 жылдың желтоқсанында Pub Charity қайырымдылық қорынан алынған грант арқасында орнату жақсартылды: Обсерватория күмбезін механикаландырды, телескоптың негізгі және екінші айналарына жаңа жабын жағылды.
The Ruth Crisp telescope, a 16 inch Cassegrain reflector manufactured by Boller and Chivens, was donated to the Observatory in 1968 by New Zealand writer and philanthropist Ruth Crisp. Once used for research at the Carter Observatory's outstation at Black Birch in the South Island, this telescope was later moved to the main premises in Wellington. A grant from Pub Charity allowed improvements to the installation in December 2005: the Observatory had the dome motorised, and the telescope’s primary and secondary mirrors were re aluminised.
Планетарий
Алтын шығанақ планетарийы 1991 жылы Картер обсерваториясының құрамына енді, Веллингтон планетарий қоғамы өздерінің Zeiss планетарийын обсерватория басқармасына сыйға берді. 2010 жылы нысанды қайта жаңарту барысында Sky Skan цифрлық толық күмбезді планетарий жүйесі орнатылды. Тоғыз метрлік планетарий 66 адамға арналған, ол алты 4K проекторда істейтін DigitalSky бағдарламалық қамтамасымен жабдықталған.
The Golden Bay Planetarium was incorporated into Carter Observatory in 1991, with the Wellington Planetarium Society gifting their Zeiss planetarium to the Observatory Board. A Sky Skan digital fulldome planetarium system was installed during a refurbishment of the site in 2010. The nine metre planetarium seats 66 people, and is equipped with DigitalSky software running across six 4K projectors.
Томас Кинг обсерваториясы
Жақын жердегі Томас Кинг обсерваториясы да Space Place басқаруында, және соңғы рет 2001 жылдың мамырында күрделі жөндеуден өтті. Онда 5 дюймдік Grubb телескобы (1886 жылы жасалған) орналасқан, ол түнгі бақылаулар үшін де, сутегі-альфа фильтрі арқылы күнге қарау үшін де қолданылды.
The nearby Thomas King Observatory is also managed by Space Place, and was last refurbished in May 2001. It housed a 5 inch Grubb telescope (manufactured in 1886), and this was used for both night observations as well as solar viewing through a hydrogen alpha filter.