Кіріспе

Бом Иса базиликасы (Basílica do Bom Jesus; Konkani: Borea Jezuchi Bajilika) – Үндістанның Конкан аймағындағы Гоада орналасқан католик базиликасы. Бұл шіркеу қастерлі қасиетті орын және ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енген. Базилика Португалдық Үндістанның бұрынғы астанасы – Ескі Гоада орналасқан және қасиетті Франциск Ксавьердің денесі сақталған жер. Bom Jesus (португал тілінде "Жақсы/Нәзік Иса" деген мағынаны білдіреді) – Лузосфера елдерінде Ecce Homo бейнесін атау үшін қолданылады. Бұл иезуит шіркеуі Үндістандағы алғашқы кіші базилика болып табылады және барокко архитектурасы мен португалдық отаршылдық сәулет өнерінің ең көрнекті үлгілерінің бірі саналады. Ол әлемдегі португалдық текті жеті кереметтің бірі. Рим папасы Пий XII 1946 жылғы 20 наурыздағы Паптық жарлық арқылы осы қасиетті орынды базилика мәртебесіне көтерді. Жарлыққа кардинал Джованни Баттиста Монтини қол қойып, куәландырды.

Тарих

Ғимараттың құрылысы 1594 жылы басталды, бірақ әлі күнге дейін ешкім шіркеудің үстіне крест орната алмады. Шіркеу 1605 жылғы мамыр айында архиепископ Дом Фр. Алеишо де Менезеспен қасиеттендірілді. Бұл әлемдік мұра ескерткіші христиан дінінің тарихындағы маңызды орынға ие болды. Онда Игнатий Лойоланың жақын досы, Иса қоғамын (иезуиттер) құрған әулие Франциск Ксавьердің денесі сақталған. Франциск Ксавьер 1552 жылдың 3 желтоқсанында Тайшаньдағы Чуандао аралында, материктік Қытайға жол тартқанда қайтыс болды. Сондай-ақ, оның денесі Шри-Ланкалық будда монахы Тотагамуэ Шри Рахула Тераға тиесілі деп есептеледі. Франциск Ксавьердің денесі алғаш португалдық Малаккаға жеткізіліп, екі жылдан кейін Гоаға қайтарылды. Әулиенің денесі жерленген күні сияқты таза екені айтылады. Әулиенің қабір қалдықтары бүкіл әлемнен көптеген туристерді (христиандарды да, христиан емес адамдарды да) тартады, әсіресе оның денесін он жылда бір рет (соңғы көрсетілімі 2016 жылы) көрсететін кезде. Әулиенің емдеу қабілеті керемет екеніне сенеді. Бұл шіркеу Гоадағы және Үндістандағы ең көне шіркеулердің бірі. Едені бағалы тастармен безендірілген мрамордан жасалған. Күрделі алтын жалатылған алтарьлардан басқа, шіркеудің ішкі бөлігі қарапайым. Бас алтарьда Иса қоғамын (иезуиттерді) құрған Игнатий Лойоланың үлкен мүсіні орналасқан. Игнатий Франциск Ксавьердің ең жақын серіктерінің бірі болды, оның сөздері оны жаңа өмірге бастады, Игнатий Францискке: "Егер адам бүкіл әлемді жеңіп алып, жанын жоғалтса, оған қандай пайда?" деді. Алтын жалатылған Игнатий Лойоланың мүсінінің үлкен көзі иезуиттердің алтынмен жалатылған эмблемасындағы Исаның атымен (IHS) сәулеленген сәулелермен қоршалғанға қарай жоғары қарап тұр. Эмблеманың үстінде Әке, Ұл және Киелі Рух – қасиетті Троица, нағыз иманды христианның рухани күші және бағыты орналасқан. Қасиетті миссада қолданылатын алтарь алтынмен жалатылған және Соңғы тоқсан кезінде Мәсіх пен оның апостолдарының бейнесімен, сондай-ақ конкани тілінде "Hi Mhoji Kudd" деген сөздермен (яғни "Бұл менің денеім") безендірілген. Шіркеуде Франциск Ксавьердің өмірінен алынған суреттер де бар. Әулие Франциск Ксавьердің (1696 ж.) денесі салынған күміс сандық мавзолейдің үстіне орналасқан, ол Тоскананың Ұлы Герцогы Козимо III, Медичи әулетінің соңғы өкілінің сыйы болды. Мавзолейді 17 ғасырдың флоренциялық мүсіншісі Джованни Баттиста Фоггини жобалаған. Оны аяқтауға он жыл кетті. Оның денесі салынған сандық күмістен жасалған. Әулиенің қасиетті қалдықтары әулиенің қайтыс болған күнінің мерейтойында он жылда бір рет көрсетіледі. Оның діни мерекесі 3 желтоқсан. Жоғарғы қабатта, қабірге қарап тұрған Бом Иса Базиликасының өнер галереясы орналасқан, онда Гоалық сюрреалист суретші Дом Мартиннің туындылары қойылған. Жазушы және иезуит Энтони Де Мелло да Гоадан шыққан және өзінің еңбектерінде базиликаны атап өткен. Бом Иса Базиликасы 408 жылдан астам уақыттан бері ашық және күн сайын жұртшылыққа қол жетімді. Франциск Ксавьердің денесі төмендегі суреттерде көрініп тұрған әсем безендірілген сандықта сақталған. "Дене" көрмесі он жылда бір рет өткізіледі. Шіркеу ішіндегі қабырға суреттері сол кездегі өнер туралы мәлімет береді.