Кіріспе
Көлібұш түрлері. Жасыл тамақ мангосы (Anthracothorax viridigula) – Polytminae кіші тұқымдасына жататын көлібұш түрі. Ол Бразилияда, Гвианада, Тринидадта және Венесуэлада таралған.
The green throated mango (Anthracothorax viridigula) is a species of hummingbird in the subfamily Polytminae. It is found in Brazil, the Guianas, Trinidad, and Venezuela.
Таксономия және жүйелеу
Жасыл тамақталғыш мангоны француз ғалымы Жорж Луи Леклер, Буффон графы 1780 жылы өзінің "Құстардың табиғи тарихы" атты еңбегінде, Француз Гвианасының Кайен қаласында жиналған мысалдан сипаттаған. Құс сондай-ақ Франсуа Николас Мартинет салған, қолмен боялған суреттер жинағында бейнеленген. Бұл жинақ Эдме Луи Добентонның жетекшілігімен Буффонның мәтініне қосымша жасалған. Суреттердің түсіндірмесінде де, Буффонның сипаттамасында да ғылыми атау болмаған, бірақ 1783 жылы голланд натуралисі Питер Боддарт өзінің "Жарықтандырылған суреттер каталогында" Trochilus viridigula есімді екі атаулы номенклатураны қолданған. Жасыл тамақталғыш манго қазірде 1831 жылы неміс зоологы Фридрих Бойе енгізген Anthracothorax туысына жатқызылады.
Сипаттама
Жасыл тамақ мангосы ұзын. Аталықтарының салмағы шамамен, ал ұрғашыларының салмағы шамамен . Ұзынша қара мүңкісі сәл иілген. Аталығының жоғарғы бөлігі жылтыр қола жасыл. Оның тамағы мен астыңғы бөліктері жасыл, ал кеудесі мен қарының ортасында қара жолақ бар. Ортаңғы құйрық қауырсындары қоңырдан жасылға дейін, ал қалғандары жылтыр күлгін, ал ең сыртқыларының ұштары қара көк. Ұрғашы жасыл тамақ мангосының жоғарғы бөлігі де қола жасыл, бірақ аталығына қарағанда қызғылт реңі көбірек. Оның астыңғы бөлігі ақ, ортасында қара жолақ бар. Құйрығы аталығына ұқсас, бірақ ең сыртқы қауырсындары ақ ұшты. Жастар ұрғашыларға ұқсайды, бірақ астыңғы бөлігі каштаны түсті. Бұл түр жақын туысы қара тамақ мангосына өте ұқсас. Аталық жасыл тамақ мангосының астыңғы бөлігінде қара түс аз болғанымен, бұл және басқа қауырсын айырмашылықтарын далада растау әрдайым оңай емес, себебі құстар толығымен қара болып көрінеді. Екі түрдің ұрғашыларын ажырату қиын, бірақ жасыл тамақтың жоғарғы бөлігі туысына қарағанда көбірек мыс түсті.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Жасыл тамақ мойынды манго Венесуэланың солтүстік-шығысынан бастап, Гвиана, Суринам және Француз Гвианасы арқылы Бразилияға дейін, Мараньяо штатына дейін және Амазонка өзені бойымен Негро өзеніне дейін таралған. Ол Тринидадта кездеседі, бірақ Тобагода жоқ. Оның мекендеу орындары – мангр батпақтары, ылғалды жазықтар және сияқты батпақты ландшафттар, шашыраңқы ірі ағаштармен. Биіктігі теңіз деңгейінен басталады.
Мәртебе
IUCN жасыл тамақталғыш манго құсын қауіпсіз деп бағалаған, бірақ оның популяциясының мөлшері белгісіз және азайып барады деп саналады. Ол көбінесе жағалау аймағында жиі кездеседі, ал Амазонка бойында сиректеп таралған. Тринидадта мекендеу ортасының жоғалуына байланысты сирек кездеседі.