Кіріспе

Македониялық музыкант

Владимир "Влатко" Стефановский (; 24 қаңтар 1957 жылы туған) – македониялық этно-рок, джаз-фьюжн стиліндегі гитарада шеберлік танытқан музыкант.

Өмірбаян

Влатко театрлық отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы суретші болғандықтан, жиі саяхаттаған, сондықтан Стефановский көп ұзамай Тафталидзе ауданындағы Скопьеге көшті. Влатко Стефановский отбасымен (қызы Ана мен ұлы Яннан тұрады) Скопьеде тұрады. Оның ұлы (Ян Стефановский) 2019 жылдан бері V. S. Trio тобының барабаншысы. 1957 жылдың 24 қаңтарында Прилеп қаласында туған ол 13 жасында гитара ойнауды бастады. Стефановский "Leb i sol" тобының негізін қалаушылардың бірі болды, ол 1978-1991 жылдар аралығында 13 альбом жазды. Қазіргі уақытта ол VS Trio тобымен өнер көрсетеді, Мирослав Тадичпен акустикалық дуэтте немесе кино мен театрға музыка жазады. Драматург Горан Стефановский оның үлкен ағасы болды. Стефановский түрлі гитараларды тартқан, соның ішінде Gibson SG, Gibson Nighthawk, Scala VS 1 (жекеше), Scala VSTII (жекеше), Schecter және Radulović бөлшектерімен көптеген өзгерістер енгізілген Fender Stratocaster, Telecaster, Radulović супер страты және Pensa Suhr супер страты. Оңтүстік-Шығыс Еуропаның этностық және халық музыкасының, әсіресе Солтүстік Македония музыкасының ықпалы оның кейде ерекше өлшемдерді (5/4, 7/8) және дәстүрлі емес гаммаларды (мысалы, Фригиялық доминант гаммасы) қолдануында байқалады. Ол Ю-Рок миссиясының "Za Milion Godina" әніндегі гитара солосын орындады, бұл Bob Geldof's Band Aid-ке бұрынғы Югославияның үлесі болды.

Этно-роктың басталуы мен пайда болуы (1976-1979)

Стефановский Югославия рок сахнасында өзінің үшінші тобы Leb i Sol қатарында танымал бола бастады. 1977 жылы жарық көрген Devetka/Nie Cetvoricata атты топтың алғашқы синглы Влатконың гитарадағы шеберлігін көрсетті, ол кезде ол 19 жаста ғана болған. Олар өзінің алғашқы ірі концертін Югославияның ең танымал тобы саналатын Bijelo Dugme үшін ашып берді. Топ сол кезде көп танылмағанмен, аңыз бойынша, көрермендер мен Bijelo Dugme екеуі де "Kokoška" (ағылш. "Hen") әнін орындағанда әсерлі қалды. Стефановскийдің ерте жылдарында "этно-рок" деп аталатын музыка стилін ойлап тапқаны айтылады. Бұл стиль классикалық рок-н-ролл мен халықтық элементтердің үйлесімімен ерекшеленеді, оның жағдайында – туған Македониясынан алынған элементтер. Бұл стиль алғашқы екі альбомда, Leb i Sol 1 және Leb i Sol 2 альбомында басым рольде болды. Олардың үшінші альбомы Ručni Rad (ағылш. "Қолмен жасалған") бұл стильден жаз-рок жанрына қарай өзгеше бағыт алды.

Жаңа толқын кезеңі (1980-1986)

Leb i Sol тобынан клавишашы Кокан Димушевский кеткеннен кейін, топ Azra, Haustor және сол кездегі Югославиядағы басқа да танымал топтарға ұқсас жаңа толқын стилін дамыта бастады. Олар бұрынғы этно стильдерінің кейбір элементтерін сақтап қалды, мысалы, "Beskonačno" ("Шексіз") альбомында македондық халық әні "Айде Сонце Zajde" нұсқасында көрініп тұр.

Поп-рок кезеңі (1987-1991)

80-жылдардың соңында Стефановски Leb i Sol тобының шығармашылық бағытын толыққанды өзіне алды және олардың көптеген әндерін өзі жазды. Осы кезеңдегі альбомдардың барлық әнінде ән дауысы қолданылды, бұл олардың алдыңғы альбомдарынан өзгеше, онда әндердің көбі аспаптық болған.

Leb i Sol-дың соңы және соло бастамасы (1991-1995)

Осы кезеңде Стефановски қосымша жобалармен көбірек айналыса бастады, оның ішінде фильмдер мен пьесаларға музыка жазды және басқа музыканттармен ынтымақтастық етті. Осы уақытта ол Leb i Sol тобымен гастрольдік сапарлар жасады, бірақ топ жаңа альбомдар шығармады. Олардың шығарған жалғыз жаңа туындысы – македониялық халық әні «Uči me majko, karaj me» (ағылш. мағынасы: маған үйрет, анам, жазала). Осы кезеңде Стефановски өзінің алғашқы жеке альбомын – «Cowboys & Indians» шығарды. Ол сыншылар тарапынан орташа деңгейде мақтауға ие болды. Альбомнан кейбір әндер бүгінге дейін оның концерттік бағдарламаларында жиі орындалады, оның ішінде атау әні және «Kandilce» балладасы.

Folk Revival, VS Trio және басқа жеке шығармалар (1996-) & Equipment

Леби Сольдан кеткеннен кейін Стефановски жаңадан қол жеткізген азаттығын көптеген басқа музыкалық жобаларды іске асыру үшін пайдаланды. 1998 жылдан бері ол гитарист Мирослав Тадичпен бірге тек македондық халық әндерін орындап келеді. Бұрынғы жұмыстарынан өзгеше, бұл әндер көбінесе акустикалық гитарада орындалады. Стефановски VS Trio тобымен Леби Соль кезеңіндегі этно-рок тамырларына оралды. 1998 жылы шыққан дебюттік альбомы көптеген сыншылардың мақтауына ие болды және Влатко Стефановскинің жаңа үнін қалыптастыруға көмектесті. Осы кезеңде Стефановски өзінің атымен бірнеше жеке альбомдар жазды. Бұл альбомдардың дыбысы "Kula od Karti" (ағылш. "Карточкалар мұнарасы") поптан бастап "Thunder From the Blue Sky" -ге дейінгі таза блюзға дейін әртүрлі болды. 2021 жылдан бері V. S. Trio құрамында барабаншы – Ян Стефановски, бас-гитарада Иван Кукич ойнайды. 2006 жылы ол Леби Соль тобымен бұрынғы Югославия елдері бойынша қайта қосылу турнесін өткізді. Турнеден кейін топ Стефановскисіз жұмысын жалғастырды. 2012 жылы Томми Эммануэль, Стохело Розенберг және ол "Kings of Strings" деп аталатын топ құрды және наурыздың ортасында гастрольдік сапарға шықты.

Жабдық

Влатко Стефановский әртүрлі гитаралар мен күшейткіштерді пайдаланған. Оның сүйікті гитараларына 1959 жылғы Gibson Les Paul Custom, Gibson Nighthawk, Gibson SG, Fender Stratocaster, Telecaster, Pensa Suhr, Gibson L 5, Radulovic гитаралары, Yamaha, Hamer, MK гитараларының авторлық үлгілері және оның басты гитарасы Leo Scala Signature VS кіреді. Концерттерде қолданатын күшейткіштері: DV Mark Bad Boy, Vox AC30, Fender '57 Twin, MK қолтаңбасы VS Overdrive арнайы үлгісі, Fender Deluxe Reverb 57', Fender Hot Road Deville және Marshall JCM800.

Әсерлер

Ол көп эффект қолданбайды, бірақ оның басты педальдарының ішінде Fulltone Full Drive Mosfet 2 10th Anniversary, Dunlop Crybaby, Boss DD 7, Boss CH 1, Boss CS 3 және Turbo Rat бар.