Кіріспе
Органикалық молекула, құрамында 3 жұпталмаған валентті электроны бар бейтарап көміртек атомын қамтитын химиялық қосылыстар, –C3• тобы. Органикалық химияда карбин – бір ковалентті байланыс арқылы байланысқан, электрлік түрде бейтарап көміртек атомынан тұратын және үш байланыспаған электроны бар кез келген қосылысты білдіретін жалпы термин. Көміртек атомы өзінің тітіқтану күйіне байланысты бір немесе үш жұпталмаған электронына ие, осылайша ол радикал болып табылады. Химиялық формуласы R\sC* немесе R\sC^{3·} (сондай-ақ CH деп те жазылады) түрінде көрсетіледі. Карбиндер ең қарапайым мұндай қосылыстың туындылары ретінде қарастырылуы мүмкін, метилидин радикалы немесе сутегімен алмастырылмаған карбин H\sC* немесе H\sC^{3·} , онда функционалдық топ – сутек атомы. 1967 жылы Касаточкин алғаш рет хабарлаған карбин – бұл көміртек атомдарынан құралған, шексіз sp1 гибридтелген, ұзын сызықты тізбек, онда әрбір буын бір көміртек атомынан тұрады.
the chemical compounds with a –C3• group
In organic chemistry, a carbyne is a general term for any compound whose structure consists of an electrically neutral carbon atom connected by a single covalent bond and has three non bonded electrons. The carbon atom has either one or three unpaired electrons, depending on its excitation state; making it a radical. The chemical formula can be written |R\sC* or |R\sC^{3·} (also written as |⫶C\sR), or just CH. Carbynes can be seen as derivatives of the simplest such compound, the methylidyne radical or unsubstituted carbyne |H\sC* or |H\sC^{3·} , in which the functional group is a hydrogen atom. Reported for the first time back in 1967 by Kasatochkin, carbyne is an infinite sp1 hybridized long linear chain of carbon, where each link is just a single carbon atom.
Электрондық конфигурация
Карбин молекулалары, әдетте, электрондық дублет күйде болады: көміртектегі байланыспаған электрондар бір радикал (жұпсыз электрон) және бір электрон жұбы ретінде орналасады, бұл үш радикал (квартет күйі) болудың орнына бос атомдық орбитальды қалдырады. Ең қарапайым жағдай – 1σ2 2σ2 3σ2 1π электрондық конфигурациясына ие CH радикалы. Карбиндер ауыспалы металдар кешендерінде үшвалентті лигандтар ретінде әрекет ете алады, онда олар металға –C3• тобындағы үш байланыспаған электрон арқылы байланысады. Мұндай координациялық қосылыстардың мысалдары: WBr(CO)2(2,2'-бипиридин)≡C арил және WBr(CO)2(PPh3)2≡C NR2. Мұндай қосылысты вольфрам гексакарбонилі W(CO)6-ның литий диизопропиламидімен реакциясы арқылы (iPr2N)(OLi)C=W(CO)5 түрінде алуға болады. Бұл тұзды оксалил бромидімен немесе трифенилфосфин дибромидімен тотықтырып, содан кейін трифенилфосфин қосады. Тағы бір әдіс – метокси металл карбенді Льюис қышқылымен өңдеу.