Индияның көрнекті актері Пра́н өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Үнді актері

Пран Кришан Сиканд Ахлувалия (12 ақпан 1920 жыл - 12 шілде 2013 жыл) – үнді актері, үнді киносы тарихындағы ең ұлы жауыз рөлдердің бірін сомдаған және 1940-1990 жылдар аралығында хинди киносындағы есімді актер ретінде танымал. Ол үнді киносы тарихындағы ең табысты және беделді актерлердің бірі. Заманында ол ең көп жалақы алатын актерлердің қатарында болды. 1940-1947 жылдары басты рөлдерде, 1942-1991 жылдары жағымсыз кейіпкерлерде, ал 1967-2007 жылдары қосалқы және есімді рөлдерде ойнады. 1940-шы жылдардың соңы, 1950-ші, 1960-шы және 1970-ші жылдардың басында Пран жауыз кейіпкер ретіндегі ең жақсы кезеңін басынан өткерді, әсіресе 1950-ші және 1960-шы жылдары. Пран – үнді экранындағы "жамандықтың" тұңғыш бейнесі. Оның экрандағы жағымсыз кейіпкерлерді сомдауының күші соншалық, 1950-ші және 60-шы жылдары, тіпті кейіннен де (Пран жауыздықтың шыңында тұрғанда) үнді халқы балаларына "Пран" деп ат қоймады. Ұзақ және жемісті мансабында Пран 362-ден астам фильмде ойнады. Ол "Хандаан" (1942), "Пилпили сахаба" (1954) және "Халаку" (1956) сияқты туындыларда басты рөлді сомдады. Ол "Мадхумати" (1958), "Жіс Деш Меин Ганга Бехти Хай" (1960), "Шахид" (1965), "Упкар" (1967), "Рам Аур Шьям" (1967), "Аансу Бан Гайе Пхул" (1969), "Пураб Аур Пашчим" (1970), "Джони Мера Наам" (1970), "Виктория No. 203" (1972), "Бе Иман" (1972), "Занджир" (1973), "Маджбур" (1974), "Амар Акбар Энтони" (1977), "Дон" (1978), "Шараби" (1984) және "Дуния" (1984) фильмдеріндегі рөлдерімен танымал. Пран мансабында көптеген марапаттар мен құрметке ие болды. Ол 1967, 1969 және 1972 жылдары үздік қосалқы актер номинациясында Filmfare сыйлығын жеңіп алды және 1997 жылы Filmfare өмірлік жетістіктері үшін сыйлық алды. 2000 жылы Stardust журналы оны "Мыңжылдықтың жауыз рөлін сомдаған актері" деп таныды. 2001 жылы Үндістан үкіметі оны өнер саласына қосқан үлесі үшін "Падма Бхушан" орденімен марапаттады. 2013 жылы Үндістан үкіметі оған кино өнеріне қосқан ең үлкен үлесі үшін "Дадасахеб Пхалке" сыйлығын табыс етті. 2010 жылы CNN оны барлық уақыттағы 25 үздік азиялық актердің тізіміне енгізді. Пран 2013 жылдың 12 шілдесінде 93 жасында Мумбайдағы Лилавати ауруханасында ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болды.

Pran Krishan Sikand Ahluwalia (12 February 1920 – 12 July 2013), better known by his mononym, Pran, was an Indian actor, known as one of the greatest villains ever in the history of Indian cinema and a character actor in Hindi cinema from the 1940s to the 1990s. He has been one of the most highly successful and respected veteran actors in the history of Indian cinema. He was also one of the highest paid actors of his time. He played hero roles from 1940 to 1947, negative characters from 1942 to 1991, and played supporting and character roles from 1967 to 2007. The late 1940s, 1950s, 1960s and early 1970s were the peak periods of Pran's stint as a villainous character actor, especially 1950s and 1960s. Pran was the first true personification of "evil" on the Indian screen. The intensity of his portrayal of negative/villainous characters on the screen was effective enough to desist the Indian people from naming their children "Pran" in the 1950s & 60s & subsequently thereafter (when Pran was at the peak of his villainy). In a long and prolific career, Pran appeared in over 362 films. He played the leading man in works such as Khandaan (1942), Pilpili Saheb (1954) and Halaku (1956). He is known for his roles in Madhumati (1958), Jis Desh Mein Ganga Behti Hai (1960), Shaheed (1965), Upkar (1967), Ram Aur Shyam (1967), Aansoo Ban Gaye Phool (1969), Purab Aur Paschim (1970), Johny Mera Naam (1970), Victoria No. 203 (1972), Be Imaan (1972), Zanjeer (1973), Majboor (1974), Amar Akbar Anthony (1977), Don (1978), Sharaabi (1984) and Duniya (1984). Pran has received many awards and honours in his career. He won the Filmfare Award for Best Supporting Actor in 1967, 1969 and 1972 and was awarded the Filmfare Lifetime Achievement Award in 1997. He was awarded the "Villain of the Millennium" by Stardust in 2000. The Government of India honoured him with the Padma Bhushan in 2001 for his contributions to the arts. He was honoured in 2013 with the Dadasaheb Phalke Award, the highest national award for cinema artists, by the Government of India. In 2010, he was named on the list of CNN's Top 25 Asian actors of all time. Pran died on 12 July 2013 at the age of 93 after suffering from a prolonged illness in Mumbai's Lilavati Hospital.

Ерте өмір және білім

Прана 1920 жылдың 12 ақпанында Лахорда, бай панджаби индус отбасында дүниеге келді, бірақ Делидегі Ескі Делидің Балимаран ауданында өсті. Оның әкесі Кевал Кришан Сиканд Алувалия – инженер-құрылысшы және мемлекеттік құрылыс мердігері, анасы – Рамешвари Алувалия. Праның төрт ұлы мен үш қызы болды. Ол академиялық жағынан өте қабілетті, әсіресе математикадан жақсы білді. Әкесінің жұмысы жиі ауысып тұратындықтан, Пран Дехрадун, Лахор, Капуртала, Мереут және Унао (Уттар-Прадеш) сияқты түрлі қалаларда оқыды, соңында Рампур (У.П.) қаласындағы Хамид мектебінде білімін аяқтады. Одан кейін ол Делидегі А. Дас & Co. компаниясында кәсіби фотограф болу үшін оқуға түсті. Ол Шимлаға сапар шегіп, жергілікті "Рамлила" қойылымында Сита рөлін ойнады, ал Рама рөлін Мадан Пури сомдады.

Карьерасының алғашқы жылдары (1940-1967 жж.)

Прана өзінің алғашқы рөлін Дальсух М. Панчолидің «Ямла Джат» (1940) панджаби фильмінде алды. Моти Б. Гидвани режиссерлік еткен фильмде Нур Джехан мен Дурга Хоте ойнады. 1941 жылы «Чоудхари» және «Хаджанчи» фильмдерінде шағын рөлдер ойнады. Панчоли оны қайтадан «Хандаан» (1942) фильмінде ойнатты, бұл Пранның алғашқы хинди тіліндегі фильмі болды. Ол оны романтикалық кейіпкер ретінде, бала суретші ретінде «Ямла Джат» фильмінде бірге ойнаған Нұр Джеханмен қатар көрсетті. «Хандаанда» ол 15 жасқа толмаған, ал олардың бойларының айырмашылығын жақыннан түсірілген кадрларда кірпіштердің үстіне тұрып өтеген. Тәуелсіздікке дейінгі кезеңде режиссер Гидвани Пранды «Кайсе каһун» (1945) және «Хамош нигахен» (1946) сияқты фильмдерге түсірді. Пран 1942-1946 жылдары Лахорда 22 фильмде ойнады; 1947 жылы 18 фильм жарық көрді. 1947 жылы Үндістанның бөлінуіне байланысты оның мансабы қысқа уақытқа тоқтады. 1944-1947 жылдар аралығында түсірген фильмдері бөлінбеген Үндістанда түсірілген, бірақ «Тараш» (1951) және «Ханнабадош» (1952) (екеуі де Манораманың қатысуымен) Партициядан кейін тек Пәкістанда жарық көрген. Ол Лахордан Бомбейге келді. Бірнеше ай бойы ол басқа жұмыс істеп жүріп, актерлік мүмкіндіктерді іздеді. Ол сегіз ай бойы Дельмар қонақүйінде, Марин Драйвте жұмыс істеді, содан кейін 1948 жылы актерлік өнерге мүмкіндік алды. Жазушы Саадат Хасан Манто мен актер Шьямның көмегімен ол Бомбей Талкис фильміндегі «Зидди» фильмінде роль ойнады. Бұл фильм Пранның мансабын Бомбейде бастады. Бұл оқиға Дев Анандтың актерлік жолының бастауы болды. 1950 жылы ол біртіндеп хинди киносының басты қасқыры ретінде танылды. «Зиддидің» сәттілігінен кейін бір апта ішінде ол тағы үш фильмге қол қойды: С. М. Юсуфтың «Грихасти» (1948), ол алмаз юбилейі хиті болды, Прабат Фильмсінің «Апрадхи» (1949) және Вали Мохаммадтың «Путли» (1949). Сол кезде Пранның алғашқы рөлін сомдаған Вали Мохаммад Бомбейге келіп, продюсер болып, Махалаксми жарыс алаңының маңында орналасқан Famous Studios студиясында кеңсе құрды. 1940 жылдары Шардханың қарсысында «Грихастидің» «Тере Нааз Утане Ко Джи Чхата Хай» және Нур Джеханмен бірге «Хандаан» (1942) әндері сияқты романтикалық дуэттер танымал болды. Ол «Шиш Махал» (1950) фильміндегі диалогтарын, «Адалат» (1958) фильміндегі маскировкалар сериясын және «Жасхан» (1955) фильміндегі Кулдип Каур сияқты вампирлермен қарым-қатынасын білдірді. Жаман кейіпкер ретінде Праның алғашқы сәтті фильмдері — «Зидди» және «Бари Бехан» (1949). Пранның түтін сақиналарын өртеу әуенінің ерекшелігі бірінші рет соңғы фильмде пайда болды. 1950 және 60-жылдары Дилип Кумар, Дев Ананд және Радж Капурдың фильмдеріндегі басты қасқырдың немесе жағымсыз кейіпкердің рөлін ойнауға ұсынылды. 1950 жылдары М. В. Раман, Нанабай Бхатт, Калидас, Равиндра Дейв, И. С. Джохар және Бимал Рой сияқты режиссерлер оны бірнеше рет ойнатты. Сол сияқты 1960 жылдары А.Бим Сингх, Шакти Саманта, Бхаппи Сони, К.Амарнатх, Насыр Хусейн және басқалардың режиссерлік жобаларында жиі болды. 1970 жылдары жас режиссерлер мен продюсерлер оны өз фильмдеріне алды, бірақ 1968 жылдан 1982 жылға дейін Пран екінші пландағы актерлердің ішіндегі ең жоғары бағаны сұрады. Прананың кері кейіпкер ретінде түсіргендері әсіресе Дилип Кумардың «Азаад» (1955), «Девдас» (1955), «Мадумати» (1958), «Дил Дия Дард Лия» (1966), «Рам Аур Шям» (1967) және «Адми» (1968) фильмдерінде; және «Зидди» (1948), «Мунимжи» (1955), «Амар Дип» (1958), «Жаб Пяр Киси Се Хота Хай» (1961) фильмдерінде; және «Аа» (1953), «Чори Чори» (1956), «Жатте Рахо» (1956), «Чалиа» (1960), «Диль Деш Мейн Ганг Бехти Хай» (1960) және «Дил Хи Тох Хай» (1963) фильмдерінде Радж Капурдың рөлінде жоғары бағаланды. Ол басты кейіпкер ретінде «Пилпили сахаба» (1954), «Халаку» (1956) фильмдерін түсіріп, үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Ол бірнеше жанрда, мысалы, «Синдбад теңізші» (1952) және «Синдбад қызы» (1958) фильмдерінде қарақшы ретінде; «Азад» (1955) сияқты экшн-триллерлер; «Аан» (1952) және «Раж Тилек» (1958) сияқты тарихи фильмдер; «Барадари» (1955) сияқты әлеуметтік тақырыптар; және «Мунимжи» (1955) және «Аша» (1957) сияқты жеңіл романстар ойнады. 1960 жылдары және 1970 жылдардың басында, 40 жасқа толғанға қарамастан, ол 25-30 жас аралығындағы кейіпкер ретінде Шамми Капур, Джой Мукерджи, Ражендра Кумар және Дхармендраның басты кейіпкерлері ретінде фильмдерде маңызды рөлдерді ойнауға жалғастырды. 1950 жылдардың басында 1970 жылдардың басында Пран өзінің жиі қасқырлық рөлдерімен танымал болды. 1964 жылдан бастап «Пуджа ке фул» және «Касмир ки кали» фильмдері арқылы ол өзінің жағымсыз кейіпкерлеріне комедиялық жағынан әсер етті. Дилип Кумар мен Радж Капурдың жас кейіпкер ретіндегі мансабы 1960 жылдардың соңында төмендеді және Ражендра Кумар мен Шамми Капур 1973 жылға қарай басты рөлдерді ойнауын тоқтатты, Пран өз рөлдерін ойнауын жалғастырды. Оның 1948 жылы Дев Анандпен басталған қарым-қатынасы 1970 және 1980 жылдары «Джони Мера Наам» (1970), «Йех Гулистан Хамара» (1972), «Джошила» (1973), «Варрант» (1975) және «Дес Пардес» (1978) фильмдерімен жалғасты. Пран Кишор Кумар мен Мехмуд Али басты рөлдерде ойнаған комедиялық фильмдерде рөлдер ойнады. Оның Мехмудпен ынтымақтастығы «Садху Аур Шайтан» (1968), «Лакхон Ме Эк» (1971) және Кишор Кумармен «Чхам Чхам Чхам» (1952), «Аша» (1957), «Бевакуф» (1960), «Хаф Тикет» (1962) және «Ман Мауджи» (1962) фильмдерін қамтыды.

Pran got his first role in Dalsukh M. Pancholi's Punjabi film Yamla Jat (1940) because of an accidental meeting with writer Wali Mohammad Wali at a shop in Lahore. Directed by Moti B. Gidwani, the film featured Noor Jehan and Durga Khote. This was followed by small roles in the film Chaudhary and Khajanchi, both in 1941. Pancholi cast him again in Khandaan (1942), which was Pran's first Hindi language film. It featured him as a romantic hero, opposite Noor Jehan, who had acted with him in Yamla Jat as a child artist. In Khandaan, she was under 15 years old and compensated for the difference in their heights in close up shots by standing on top of bricks. In the pre independence era, director Gidwani cast Pran in more films like Kaise Kahoon (1945) and Khamosh Nigahen (1946). Pran had acted in 22 films from 1942 to 1946 in Lahore; 18 were released by 1947. Due to India's partition in 1947, his career had a brief break. His films from 1944 to 1947 were made in undivided India, but Taraash (1951) and Khanabadosh (1952) (both co starring Manorama) were released only in Pakistan after Partition. He left Lahore and arrived in Bombay. For a few months, he looked for acting opportunities while doing other jobs. He worked in Delmar Hotel, Marine Drive for eight months, after which he got a chance to act in 1948. Because of help from writer Saadat Hasan Manto and actor Shyam, he got a role in the Bombay Talkies' film, Ziddi which starred Dev Anand and Kamini Kaushal and was directed by Shaheed Latif. The movie launched Pran's career in Bombay. Incidentally, it proved to be Dev Anand's big break as a hero. By 1950 he had been gradually established as a premier villain in Hindi cinema. Within a week of Ziddis success, he had signed three more films – S M Yusuf's Grihasti (1948), which became a diamond jubilee hit, Prabhat Films's Apradhi (1949) and Wali Mohammad's Putli (1949). By then, Wali Mohammad, who was responsible for Pran's first role, had come to Bombay and became a producer, setting up an office at Famous Studios, near Mahalaxmi Racecourse. In the 1940s, romantic duets featuring him, like the songs "Tere Naaz Uthane Ko Jee Chahta Hai" from Grihasti, opposite Shardha, and from Khandaan (1942), with Noor Jehan, became popular in the 1940s. The way he expressed his dialogues in films such as Sheesh Mahal (1950), a series of disguises he made in Adalat (1958), and the rapport he shared with vamps like Kuldip Kaur in Jashan (1955) showcased his versatility in the 1950s. As a villain, Pran's initial successful films were Ziddi and Bari Behan (1949). Pran's trademark blowing of smoke rings first appeared in the latter film. He was regularly offered the role of the main villain or of a negative character in films with Dilip Kumar, Dev Anand and Raj Kapoor as the lead hero in the 1950s and 60s. From the 1950s directors like M. V. Raman, Nanabhai Bhatt, Kalidas, Ravindra Dave, I. S. Johar and Bimal Roy repeatedly cast him. Similarly in the 1960s, he was frequently in the directorial ventures of A. Bhim Singh, Shakti Samanta, Bhappi Sonie, K. Amarnath, Nasir Hussain and others. In the 1970s, newer, younger directors and producers cast him in their films even though Pran asked for the highest price among supporting actors from 1968 to 1982. Pran's performance as the negative character was appreciated especially in Dilip Kumar starrers such as Azaad (1955), Devdas (1955), Madhumati (1958), Dil Diya Dard Liya (1966), Ram Aur Shyam (1967) and Aadmi (1968); and films with Dev Anand as the lead man such as Ziddi (1948), Munimji (1955), Amar Deep (1958), Jab Pyar Kisi Se Hota Hai (1961); and with Raj Kapoor in Aah (1953), Chori Chori (1956), Jagte Raho (1956), Chhalia (1960), Jis Desh Mein Ganga Behti Hai (1960) and Dil Hi Toh Hai (1963). Films with him as the lead hero, Pilpili Saheb (1954) and then Halaku in 1956, were big hits too. He had roles in several genres, like as a pirate in Sindbad the Sailor (1952) and Daughter of Sindbad (1958); in action packed thrillers like Azad (1955); historicals like Aan (1952) and Raj Tilak (1958); social themes like Baradari (1955); and light romances like Munimji (1955) and Asha (1957). In the 1960s and early 1970s, despite being in his 40s, he continued to play pivotal roles as a character in the age range of 25 to 30 in films with Shammi Kapoor, Joy Mukherjee, Rajendra Kumar and Dharmendra as the lead heroes. From the early 1950s to the early 1970s, Pran gained particular notoriety due to his frequent roles as a villain. From 1964, with Pooja Ke Phool and Kashmir Ki Kali, he also brought a comical side to his negative characters. While Dilip Kumar and Raj Kapoor's careers as the young hero started to decline in the late 1960s and Rajendra Kumar and Shammi Kapoor stopped playing the lead by 1973, Pran continued with his roles. His association with Dev Anand, begun in 1948, continued even during the 1970s and the 1980s with Johny Mera Naam (1970), Yeh Gulistan Hamara (1972), Joshila (1973), Warrant (1975) and Des Pardes (1978). Pran played roles in comedy films starring Kishore Kumar and Mehmood Ali in the lead. His collaborations with Mehmood include Sadhu Aur Shaitaan (1968), Lakhon Me Ek (1971) and with Kishore Kumar include Chham Chhama Chham (1952), Aasha (1957), Bewaqoof (1960), Half Ticket (1962) and Man Mauji (1962).

Кейінгі мансабы (1967 - зейнеткерлік)

1960 жылдардың аяғында Пран Маланг Чача, соғыстағы қаһарман, майдангер, Манож Кумардың "Упкар" (1967) фильмінде ойнады. Ол "Kasme Waade Pyaar Wafaa" әнін орындады. Бұл фильмде Пран көбірек жаны ашылатын рөлді сомдады. "Упкар" үшін ол алғашқы Filmfare жүлдесін алды. Кумар оны "Пураб аур Пашчим" (1970), "Бе Иман" (1972), "Санияси" (1975) және "Дус Нумбри" (1976) фильмдерінде маңызды рөлдерге шақырды. 1967 жылдан бастап ол бенгал фильмдерінде де ойнады, Әшім Банерджидің "Сонай Диге" фильмімен бастап, онда Джой Мукерджи басты рөлде болды. Пран көптеген фильмдерде екінші пландағы рөлдерді ойнады, бұл оның жаман жігіт имиджін кейіпкерлік актер имиджімен алмастырды. 1969 жылдан кейін оған "Нанха Фаришта" (1969), "Жангал Меин Мангал" (1972), "Дхарма" (1973), "Ек Кунвари Ек Кунвара" (1973) және "Раху Кету" (1978) фильмдерінде басты рөлдер ұсынылды. Пран мен Ашок Кумар кәсіби және жеке өмірінде жақын достар болды. Олар 1951 жылдан 1987 жылға дейін "Афсана" (1951) фильмінен бастап 27 фильмде бірге ойнады. Олардың басқа фильмдері: "Мистер X" (1957), "Адхикар" (1971), "Виктория No. 203" (1972), "Чори Мера Каам" (1975) және "Раджа Аур Рана" (1984). Кишор Кумар орындаған "Хум Болега То Болеге Ке Болта Хай" ("Касаути", 1974) және "Мишель Дару Пеке Данда Карта Хай" ("Мажбур", 1974) әндері, Пранға түсірілген, өте танымал болды. 1969 жылдан 1982 жылға дейін Пран Болливудтағы ең көп жалақы алатын актерлердің бірі болды. Ол Падминимен бірге "Аурат" (1967) фильмінде басты рөлді ойнады, ал Раджеш Ханна екінші пландағы рөлде болды. Пран мен Ханна тағы бес фильмде бірге жұмыс істеді: "Марияда" (1971), "Джанвар" (1983), "Соутен" (1983), "Бевафай" (1985) және "Дургаа" (1985). 1973 жылы ол Амитаб Баччанды Пракаш Мехраға "Занжир" фильміндегі Виджай рөліне ұсынды, бұл рөл бұрын Дев Ананд пен Дхармендраға ұсынылған еді. Пранның Шер Хан рөлі, қызыл перукасы мен сақалы және Патан стилі жақсы қабылданып, бағаланды. Пран Баччанмен шамамен 14 фильмде ойнады, олардың ішінде "Занжир" (1973), "Мажбур" (1974), "Дон" (1978), "Амар Акбар Энтони" (1977), "Достана" (1980), "Каалия" (1981), "Насиб" (1981) және "Шараби" (1984) фильмдері бар. Пран 1971 жылдан 1992 жылға дейін кейде жағымсыз рөлдерді де қабылдады. Ол "Марияда", "Ная Замана", "Жаван Мухаббат", "Аан Баан", "Руп Тера Мастана", "Йех Гулистан Хамара", "Гаддар", "Раху Кету", "Анда Канун" (1983), "Дуния" (1984), "Инсаф Каун Карега", "Дургаа", "Бевафай", "Хошияр", "Дхарма Адхикари" және "Азаад Деш Ке Гулам" сияқты фильмдерде жаман жігіт рөлінде ойнады. Ол 1991 жылы "Лакшманреха" фильмін өндірді, ол оның Болливудтағы мансабында өндірген жалғыз фильм болды және онда Кишан Лал Шарма рөлін ойнады. 1998 жылы 78 жасында Пран жүрек талмасынан қайтыс болды, содан кейін денсаулығына байланысты фильмдерден ұсыныстарды қабылдауды тоқтатты. Бірақ 1990 жылдары Амитаб Баччан Праннан өзінің туынды фильмдері "Тере Мере Сапне" (1996) және "Мритюдата" (1997) фильмдерінде рөл ойнауды сұрады. Пран Баччанның мансабындағы қиын кезеңді жеңуіне көмектесу үшін оларда ойнауға келісіп, ерекшелік жасады. 1997 жылы "Мритюдата" фильміндегі оның кейіпкері Пранның шын өміріндегі дірілдеген аяқтарын ескере отырып өзгертілді, ал "Тере Мере Сапне" фильмінде оның кадрлары отырған күйінде түсірілді. 2000 жылдан кейін ол бірнеше рет эпизодтық рөлдерде пайда болды. Пранның өлімі мемлекеттік қайраткерлер мен оның әріптестері тарапынан кеңінен танылды. Премьер-министр Манмохан Сингх оның өліміне байланысты көңіл айтып, оны "символ" деп атады. Ардагер актер Амитаб Баччан Твиттерде оның өліміне байланысты сезімдерін жариялап, оны киноиндустрияның "күшті тірегі" деп атады.

In the late 1960s, Pran played Malang Chacha, a veteran war hero, in Manoj Kumar's film Upkar (1967). The Kalyanji Anandji song "Kasme Waade Pyaar Wafaa" was picturised on him. In this film, Pran played a more sympathetic role. He received his first Filmfare Award for Upkar. Kumar continued to cast him in pivotal roles in films such as Purab Aur Paschim (1970), Be Imaan (1972), Sanyasi (1975) and Dus Numbri (1976). From 1967 onward he also acted in Bengali films, beginning with Ashim Banerjee's Sonai Dighe, where Joy Mukherjee was the hero. Pran played the supporting role in several of these, which replaced his image as the villain with that of a character actor. After 1969, he was offered the lead role in films like Nanha Farishta (1969), Jangal Mein Mangal (1972), Dharma (1973), Ek Kunwari Ek Kunwara (1973) and Rahu Ketu (1978). Pran and Ashok Kumar were very close friends in professional and real life. They acted in 27 films together from 1951 to 1987 starting with Afsana (1951). Their other films include Mr. X (1957), Adhikar (1971), Victoria No. 203 (1972), Chori Mera Kaam (1975) and Raja Aur Rana (1984). Sung by Kishore Kumar, the songs "Hum Bolega To Bologe Ke Bolta Hai" from Kasauti (1974) and "Micheal Daru Peeke Dandha Kartha Hai" from Majboor (1974), picturised on Pran, were very popular. From 1969 to 1982, Pran was one of the highest paid actors in Bollywood. He played the lead role in the film Aurat (1967) paired opposite Padmini, with Rajesh Khanna in a supporting role. Pran and Khanna worked in five more films — Maryada (1971), Jaanwar (1983), Souten (1983), Bewafai (1985) and Durgaa (1985). In 1973, he recommended Amitabh Bachchan to Prakash Mehra for the character of Vijay in Zanjeer, a role earlier offered to Dev Anand and Dharmendra. Pran's role as Sher Khan, with his red wig and beard and Pathan I style was well appreciated. Pran acted with Bachchan in about 14 films with notable ones being Zanjeer (1973), Majboor (1974), Don (1978), Amar Akbar Anthony (1977), Dostana (1980), Kaalia (1981), Naseeb (1981) and Sharaabi (1984). Pran occasionally accepted antagonistic roles from 1971 to 1992. He appeared as a villain in films like Maryada, Naya Zamana, Jawan Muhabat, Aan Baan, Roop Tera Mastana, Yeh Gulistan Hamara, Gaddar, Rahu Ketu, Andha Kanoon (1983), Duniya (1984), Insaaf Kaun Karega, Durgaa, Bewafai, Hoshiyar, Dharm Adhikari and Azaad Desh Ke Ghulam. He produced the movie Lakshmanrekha in 1991, the only one he produced in his Bollywood career, and played Kishan Lal Sharma in the movie. In 1998, at the age of 78, Pran suffered a heart attack, after which he started rejecting film offers due to age related problems. But in the 1990s, Amitabh Bachchan requested Pran to do roles in his home productions Tere Mere Sapne (1996) and Mrityudata (1997). Pran made an exception by acting in them to help Bachchan through a difficult time in his career. In 1997, his character in Mrityudaata was modified to compensate for Pran's shaking legs in real life and in Tere Mere Sapne, his shots were taken with him seated. After 2000, he made a few guest appearances. Pran's death was widely noted by statesmen and his fellow entertainers. Prime Minister Manmohan Singh paid his condolences on his death and called him "an icon". Veteran actor Amitabh Bachchan tweeted his feelings about his death calling him a "magnificent pillar" of the film industry.

Мұра

Пран Хинди киносында алты онжылдық еңбек етті және ол индустриядағы ең танымал актерлердің бірі. Оның актерлік шеберлігі оның жағымсыз рөлдерінен туындап, адамдарды балаларына "Пран" деп ат қоюдан тиып отырды деседі. Оның сүйікті сөзі "Бархудар" өте танымал болды. 2000 жылы киножурналист Бенни Рубен " және Пран" атты Пран туралы өмірбаян жазды. Бұл кітаптың аты Праның көптеген фильмдерінде оның есімі басқа актерлерден кейін соңында " және Пран" деп көрсетілгендіктен туындады. Оның " және Пран" атты өмірбаяны 350 фильмінің 250-сінде оның есімі түсірілім соңында көрсетілгеніне құрмет көрсету болды, әдетте " және Пран" немесе кейде "барлығынан жоғары, Пран" деген сөздермен. 2012 жылы ол Бандрадағы жағажайлық серуен жолындағы "Легендалар аллеясы" үшін қол іздерін қалдырды.

Марапаттар мен құрметтер

Пран жаман кейіпкерлерді сомдағаны үшін марапаттармен құрметтелген. Ол "Упкар", "Аансу Бан Гае Фул" және "Бе Имаан" фильмдері үшін "Фильмфэр" сыйлығының "Үздік қосалқы актер" номинациясында үш рет жеңіске жеткен. Алайда, 1973 жылы "Бе Имаан" фильміндегі констебль Рам Сингх рөлі үшін сыйлық алғанда, ол сыйлықты қабылдаудан бас тартты. Оның пікірінше, "Пакеиза" фильмі үшін Ғұлам Мохаммедке ең үздік музыкалық режиссер сыйлығы берілуі керек болған, ал емес "Бе Имаан" үшін Шанкар-Джайкишан дуетіне. 2013 жылдың мамырында өтетін 60-шы Ұлттық кино сыйлығына қатыса алмады. Оның орнына, Ақпарат және хабар тарату министрі Маниш Тевари Мумбайдағы Пранның үйінде оған сыйлық тапсырды. Осы оқиғаға орай көптеген мәшһүр адамдар оны құттықтады, ал Амитаб Баччан оны Twitter желісінде "үнді киноиндустриясының мықты тірегі" деп атады. Бұрынғы жылы ол Манож Кумар және Виджаянтималамен бірге осы сыйлыққа үміткер болған, бірақ жеңіске Сумитра Чаттерджи ие болды.

Азаматтық сыйлық

2001 жылы – Падма Бхушан, Үндістан Үкіметінің үшінші ең жоғары азаматтық наградасы.

Ұлттық кино сыйлығы

2013 – Дадасаһаб Пхалке сыйлығы, Үндістанның кино өнерпаздарына өмір бойы жеткен үлкен жетістіктері үшін Үндістан үкіметімен берілетін ең жоғарғы ұлттық сыйлығы.

Басқа марапаттар мен марапаттар

1972–73 жылдары Ахмедабадтағы "Читрлок Сине Циркл" кино үйірмесі: "Ең үздік сомдаушы актер" сыйлығы.