Кіріспе

Американдық бейсбол жаттықтырушысы (1914–2006)

Рауль Марсиал "Род" Дедо (17 ақпан 1914 – 5 қаңтар 2006) – американдық жоғары оқу орны бейсбол жаттықтырушысы, спорт тарихындағы ең үздік нәтижелердің бірін көрсеткен. Дедо 45 маусым бойы Лос-Анджелестегі Оңтүстік Калифорния университетінің (USC) бас жаттықтырушысы болды және 1986 жылы 72 жасында зейнетке шықты. Оның командалары 11 ұлттық чемпионатты (College World Series) жеңіп алды, оның ішінде бес рет қатарынан (1970–1974) және 28 конференция чемпионатын ұтты. Ол Колледж бейсболының Даңқ залына енген алғашқы он жаттықтырушының бірі болды. Дедо АҚШ ұлттық құрамасын екі рет Жазғы Олимпиада ойындарында жаттықтырды: Токио 1964 және Лос-Анджелес 1984.

Ерте өмір

Нью-Орлеанда туған Дедо Лос-Анджелеске көшіп, 1931 жылы Голливуд орта мектебін бітірді. Ол Оңтүстік Калифорния университетінде үш маусым бейсбол ойнады. Содан кейін Дедо 1935 жылы қысқа мерзімге кәсіби бейсболда өнер көрсетті, маусым соңында «Бруклин Доджерс» командасы үшін екі ойында шортстоп ретінде қатысты. Келесі жылы «Дейтон» командасы сапында Мид-Атлантика лигасында ойнап жүргенде, суық ауада соққанда омыртқасы сынды, нәтижесінде маусымы аяқталды.

Мансап

Дедо жүк тасымалдау фирмасын, Дарт (Дедо автомобиль жөндеу және транзит) кәсіпорнын ашу үшін 500 доллар инвестициялады, оны ол табысты аймақтық бизнеске айналдырды. Оның колледж жаттықтырушысы Сэм Барри Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылдағанда, ол Дедоға соғыс барысында команданы басқаруды ұсынды. Барри 1946 жылы оралғаннан кейін, баскетбол маусымы аяқталғанша, олар бірге жаттықтырушылар болып жұмыс істеді, Дедо әр жыл сайын команданы басқарды. USC 1948 жылы Йель университетінен алғашқы ұлттық титулын жеңіп алды, оның капитаны Джордж Х.В. Буш болды. Финал Мичиган штатының Каламазу қаласындағы Хаймс Филд стадионында өтті, үшінші және шешуші ойында 9:2 есебімен аяқталды. Барри 1950 жылдың қыркүйегінде қайтыс болғаннан кейін Дедо жеке жаттықтырушы болды және алғашқы табысына сүйене отырып, студенттік бейсболдағы ең күшті бағдарламаны құрды. Зейнеткерлікке шығар алдында, Дедоның командалары Омахадағы Колледждер әлем чемпионатында он қосымша титул жеңіп алды, оның ішінде бес рет қатарынан (1970–74) және жеті жылдың ішінде алты рет. 1997 жылға дейін ешбір жаттықтырушы үштен астам титул жеңген жоқ. USC-де Дедо болашақ негізгі лига ойыншыларының ондағандағандарын тәрбиеледі, олардың ішінде Рон Фэрли, Дон Бьюфорд, Том Сивер, Дейв Кингман, Рой Смолли, Фред Линн, Стив Кемп, Марк МакГвайр және Рэнди Джонсон болды. USC-дегі мансабында ол жыл сайын небәрі 1 доллар жалақы алды, өйткені оның жүк тасымалдау бизнесі оған айтарлықтай табыс әкелді. Өмірінің соңына дейін Омахадағы Колледждер әлем чемпионатында құрметті қатысушы болып қала берді. 1999 жылғы, Омахада өткен 50-ші чемпионатта, қала әкімі оған қала кілтін сыйлады және Розенблатт стадионындағы жанкүйерлер бір минутқа тұрып қол шапалақтады. 1970 жылы Америка бейсбол жаттықтырушылар қауымдастығының Даңқ залына енгізілді, ал 1999 жылы Collegiate Baseball журналы оны ғасыр жаттықтырушысы деп атады. Дедо "Бовардтың Гудиниі" деп танылды, өйткені ол "Трояндықтардың" өз алаңында жеңіске жеткен ойындарымен көзге түсті. 1974 жылы белсенді бас жаттықтырушының құрметіне "Дедо Филд" деп аталған жаңа бейсбол алаңы ашылды.

Олимпиада ойындары

Дедо 1964 жылы Токиода және 1984 жылы Лос-Анджелесте өткен жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ бейсбол командасының бас жаттықтырушысы болды. Бейсбол екі рет те көрсету спорты ретінде ұсынылды. 1964 жылғы команда Олимпиада бағдарламасы аясында бір матч өткізіп, жапондық әуесқойлардың жұлдыздық құрамасын жеңді, ал 1984 жылғы команда сегіз команданың ішінде екінші орынды иеленді, алғашқы төрт матчын жеңіп, турнирдің финалдық матчында Жапонияға есе жіберді.

Фильмдер

Дедо сонымен қатар бейсбол жаттықтырушысы және 1989 жылғы "Армандар алаңы" фильміндегі актерлер мен ойыншыларға кеңес беруші болды. 1948 жылғы "Бейб Рут тарихы" фильмінде эпизодтық рөлде ойнаған кезде қалыптасқан пікірі бойынша, "бейсбол фильмдеріндегі жасандылықты" сынға алғанмен, ол түпнұсқа романды – "Аяқ киімсіз Джоды" оқығаннан кейін ұсынысты қабылдады және актерлерге жаттықтыруға көмектесу үшін Баффордты алып келді. Фильмнің режиссері Фил Алден Робинсон Дедо туралы былай деді:

Фильмдегі барлық ойыншыларды Род Дедо фильмге дайындады. Ол көп жылдар бойы USC-те жаттықтырушы болып жұмыс істеді, ол керемет адам, өмірге толы, жанды, қолдаушы, өзін аямайтын және әрқашан көңілді болды, оның айналасында болу – үлкен қуаныш еді. Бір күні түсірілімдер арасында мен одан: "Сен қандай позицияда ойнадың?" – деп сұрадым. Ол: "Мен шортстоп болдым", – деді. Мен: "Шынымен, жақсы ойнадың ба?" – деп сұрадым. Ол үндемей қалды да: "Допты ұстай алатынмын", – деді. Мен: "Соққы бере аласың ба?" – дедім. Ол: "Соққы бере алатынмын", – деді. Ол қызықтай тынышталды. Мен оған: "Неге сен ешқашан үлкен лигада ойнамадың?" – деп сұрадым. Ол: "Ойнадым", – деді. Мен: "Шынымен?" – дедім. [Дедо] "Иә, 1930-шы жылдары бірде", – деді. Қай жылы екенін ұмытып қалдым. Ол "Бруклин Доджерс" командасының негізгі шортстопы болды. Бір ойын ойнап, арқасын сындырып, осымен карьерасы аяқталды. Мен таң қалдым. Мен: "Құдай-ау, сіз доктор Грэмсыз ғой?" – дедім. Ол: "Солай", – деді. Мен: "Егер карьераң басқаша болғанда..." деген ойға қанша рет келдің?" – деп сұрадым. Ол: "Күнделікті", – деді. Ол мұны өте тыныш айтты. Бұл оның мінезіне қайшы еді, мен оған қатты риза болдым. Мен оның есімін Бейсбол энциклопедиясынан қарадым: ол, менің ойымша, 4 ұсыныстан 1-ін пайдаланды және 1 рет ұрып соқты. Міне, оның өмірлік көрсеткіші. Сондықтан, оның осы жігіттерді, оның ішінде доктор Грэмді ойнайтын баланы да даярлаған адамы болу мен үшін өте маңызды болды, мен оның да солай сезінгенін білемін. Оның қасымызда болу – үлкен бақыт еді. Мен осы туралы жиі ойлаймын, үлкен лига командасымен бастауға жеткілікті жақсы болу және бір сәтте сәтсіздікке ұшырап, қалған өміріңнің бағыты басқаша болу қандай еді. Ол барлық эмоцияларын – ашуға немесе өкінішке ұшырауы мүмкін болған – керемет жаттықтырушы болуға жұмсады. Ол колледж тарихындағы ең көп ойыншыны үлкен лигаға жіберді, менің ойымша. Ол керемет адам.

Жеке

Дедо 66 жыл бойы Хелен Л. Джонсқа (1915–2007) үйленген және олардың төрт баласы болды.

Өлім және мұра

Дедо 91 жасында Глендейлдегі Адвентист медициналық орталығында қайтыс болды. Алты айдан кейін, 4 шілдеде ол колледж бейсболының Даңқ залына енгізілген алғашқы он адамның қатарында болды. Дедо 2013 жылы Омаха колледжінің Бейсбол Даңқ залының тұңғыш қатарына енгізілді, ал оның ескерткіші 2014 жылы USC кампусындағы Дедо алаңында ашылды. Дедо 2005 жылы Бейсбол реликвиариясының Мәңгіліктер қасиетті орнына енгізілді. Дедо және оның әйелі Хелен Лос-Анджелестегі Голливуд төбелерінде орналасқан Форрест-Лаун естелік саябағына жерленген.