Кіріспе

Жазық құрттар туысы

Spirometra – иттің және мысықтың денесінде көбейетін, бірақ адамға жұқса, ауру тудыруы мүмкін псевдофиллидті жазық құрттар туысы.

Тарих

Спирометрлік инфекцияларды алғаш рет 1882 жылы Қытайда Патрик Мэнсон сипаттады, ал алғашқы адамға қатысты жағдайды 1908 жылы Флоридада Чарльз Уорделл Стайлз хабарлады. Осы жапырақ құрттар отбасының ішінде инфекцияларда ең жиі кездесетін бірнеше түрі бар. Олардың бірі – Spirometra erinaceieuropaei, ол Еуропа мен Азияда инфекциялардың басты себебі болып табылады, ал Солтүстік және Оңтүстік Америкада сирек кездеседі.

Өмірлік цикл

Spirometra түрінің ересек құрттары 9 жылға дейін ит, мысық, егерше немесе басқа сүтқоректілердің жіңішке ішегінде тіршілік етеді, онда көптеген жұмыртқаларды өндіреді. Личинкалар екінші аралық иесінің ішек жолына еніп, онда плероцеркоид личинкаларына айналады және тері астындағы тіндерге және бұлшық еттеріне қоныстанып, капсулаға оралады. Өмірлік циклдің осы сатысынан кейін екінші аралық иесін үлкен балық немесе жануар жеуі мүмкін, бірақ плероцеркоид личинкалары одан әрі дамымайды және жаңа иесінің тері астындағы тіндері мен бұлшық еттеріне қайтадан капсулаға оралады. Егер бұл қосымша екінші аралық иесін паратендік иесі жемесе, онда екінші аралық иесін әдетте мысық сияқты нақты иесі жейді, және цикл қайта басталады.

Патология

Спирометра инфекциясының патологиясы көшіп жүретін спарганның соңғы тоқтаған жеріне байланысты. Бұл инфекциядан адамдардың өлімі сирек кездеседі, бұл ауру спарганоз деп аталады. Спарганозды серодиагностикалау – ерте анықтаудың тиімді әдісі. Спарганозды диагностикалаудың тағы бір тәсілі – тері астынан алынған биопсиялық үлгіні зерттеу. Ерте сатыдағы сарысу спирометраның кейбір түрлерінің экскреторлық-секреторлық ақуыздарының цистеин протеазасын анықтайды. Бұл опция ерте антигенді анықтау тұрғысынан ерте диагностикалық әдістердің ең жақсысы болып табылады. Жануарларда инфекцияны анықтау кезінде құрттан проглотиттер бөлініп, фекалиямен бірге жұмыртқалар таралған болуы мүмкін. Адамдардың жұғуын болдырмау үшін жартылай пісірілген бақа немесе балықты жеуден және жұқтырылған су ішуден аулақ болу керек.