Кіріспе
Американдық кинорежиссер және продюсер
Роберт Алан Коэн (12 наурыз 1949 жылы туған) – американдық кино және теледидар режиссері және продюсері. Мансабын 20th Century Fox компаниясында атқарушы продюсер ретінде бастаған Коэн, 1990 жылдарға дейін «The Wiz», «The Witches of Eastwick» және «Light of Day» сияқты көптеген танымал фильмдер мен телебағдарламаларды өндірді және дамытты. 1990 жылдары толық уақыт режиссураға көшкен ол, «The Fast and the Furious» және «XXX» әрекет фильмдерін түсірді.
Ерте өмір және мансап
Роберт Алан Коэн Нью-Йорк қаласында Ирвин мен Беатрис Франц Коэннің ұлы ретінде дүниеге келді. 1967 жылы Нью-Йорктегі Ньюбург еркін академиясын бітірді, онда ол «Пунчинелло» драма клубының президенті, жастар командасының гольф ойыншысы, «Colonnade» әдеби журналының редакторы және Ұлттық құрмет қоғамының мүшесі болды. Ол Гарвард университетіне түсіп, 1971 жылы антропология және визуалды зерттеулер мамандықтарын үйлестіре оқығаннан кейін, Амхерст колледжінен екі жылдық оқудан кейін, үздік дипломмен бітірді. Оның кинодағы алғашқы қадамы 1970 жылы Гарвардтың қабылдау бөлімі үшін жасалған жарнамалық фильм болды, ол оның дипломдық жұмысына айналды. Ол еврей. Бітірген соң Коэн бірден Лос-Анджелеске Мартин Джуроу үшін сценарист болып жұмыс істеуге кетті, бірақ продюсер штаттан тыс жерге көшкен соң көп ұзамай жұмыссыз қалды. Батыс Голливудтағы Харви жануарлар ауруханасында алты ай көмекші болып жұмыс істеп, күнкөрісін қамтамасыз еткеннен кейін, Коэн сол кездегі агент Майк Медавойдың оқырманы болып жұмысқа орналасты. «International Famous Agency» (қазір ICM құрамында) жұмыс істеген алты апта ішінде, ол ұмытылған сценарийлер жинағынан табылған, әлі жарияланбаған сценарийді тауып, көзге түсті. Оның сапасы, коммерциялық сәулеті мен ерекшелігін мойындаған Коэн баяндамасында: «Бұл – ұлы американдық сценарий және ол жүлделі, танымал актерлер мен режиссерлер қатысатын фильм болады» деп жазды. Ол осы жұмысты қорғау үшін өзінің жұмысын тәуекелге тікті, себебі Медавой оны осы ұсыным бойынша сатуға тырысатынын айтты, бірақ сата алмаса Коэнды жұмыстан шығаруға уәде берді. «Universal» сол күні оны рекордтық бағаға сатып алды, ол кейіннен «Оскар» сыйлығын жеңіп алған «The Sting» (1973) фильміне айналды. Коэн әлі күнге дейін осы баяндаманы кеңсесінің қабырғасына іліп қойған, себебі осылайша ол Голливудта «The Sting-ті тапқан бала» ретінде танылды.
Өндірісі
40 жылдан астам кино және теледидардағы мансабымен Коэн танымал сценарист, продюсер және режиссер ретінде өзін көрсетті. 1973 жылы 20th Century Fox Television Коэнді ағымдағы бағдарламалардың басшысы қызметіне тағайындады, ол M*A*S*H эпикалық хитінің бірінші жылына, сондай-ақ басқа да шоуларға көмектесті. Fox компаниясын «ұзақ форматқа» итермелеуге құштар Коэн ABC компаниясының басшысына тікелей қоңырау шалып, өзін «Fox телефильмдерінің басшысы» деп таныстырды. Барри Диллер оған кездесу ұйымдастырып, онда ол Fox компаниясының өндірілмеген мүліктерінің көптеген кітаптарынан таңдаған екі телефильмді бірден сатты. Бір аптадан кейін ол Филип Барри басшылығымен CBS телеарнасында да осы жетістікті қайталады. Fox президенті Уильям Эдвин Селф кіші қызметкердің рұқсатсыз осындай міндеттемелерді алғанына наразы болды, бірақ Коэнге телефильмдер вице-президенті лауазымын берді. Диллер Коэнді өзінің досы, импресарио, әнші-күйші, продюсер және жазбалар компаниясының негізін қалаушы Берри Гордиге ұсынды, ол өзінің Motown компаниясын кино бизнесіне енгізуді жоспарлап отырды. Олар Гордимен байланысып, Коэн Motown компаниясының кино бөлімінің атқарушы вице-президенті және басшысы болып тағайындалды. Коэн жұмысты бастап, өзінің афроамерикалық супермодельдер туралы идеясынан Motown жұлдызы Диана Росс үшін өте қолайлы болатын Motown компаниясының алғашқы фильмін жасады. Ол осы жобаны Paramount компаниясына сатты және 1974 жылы «Махогани» фильмінің түсірілімі Чикаго мен Римде басталды. Сонымен қатар, ол Билл Брашлердің романы негізінде «Бинго Ұзақ Саяхаттаушы Барлық Жұлдыздар және Моторлы Патшалар» (1976) фильмін жасады, онда Билли Ди Уильямс, Джеймс Эрл Джонс және Ричард Прайор түсті. Ол режиссураны сол кездегі белгісіз теледиректор Джон Бадхамға тапсырды, ол осымен өзінің толық метражды фильмін жасады. Бұл фильм 1930 жылдардағы «Негрлердің Ұлттық Лигасы» (1920–1931) оқиғасын көрсетеді (екі он жылдықтан кейін ол және Бадхам Universal Studios студиясында бірнеше сәтті фильмдер жасау үшін қайта бірікті). 1978 жылы Motown компаниясынан кеткеннен кейін Коэн фильмдер мен телесериалдарды продюсерлікке алып, режиссура жасады, олардың ішінде «Майами Вайс», «Light of Day», «The Witches of Eastwick», «Ironweed» және «The Wiz» фильмдері бар. 1986 жылдың 8 қазанында Роб Коэн Кит Бариш Продакшнс компаниясының вице-президенті болып сайланды, бұл компания Tri Star Pictures компаниясымен келісім бойынша көркем фильмдер өндірді, ал бұрын ол киностудияның президенті болған.
Режиссерлік
1990 жылдан бастап Коэн толық уақыт режиссерлікпен айналыса бастады. 1990-жылдардың басындағы «Дракон: Брюс Ли тарихы», «Дракон жүрегі», «Күн сәулесі» және «Алтын глобус» сыйлығын жеңіп алған «Шалуандар тобы» сияқты фильмдер үлкен жетістікке жетті. 52 жасында Коэн 2001 жылы «Жылдам және қаһарлы» фильмін түсіріп, әрекет фильмдерінің режиссеріне айналды. Фильмнің тұңғыш аптасында 40 миллион доллар тапканымен, Пол Уокер мен Вин Дизель секілді жаңа актерлердің қатысуымен түсірілген фильм сәтті болды. «Жылдам және қаһарлы» фильмінің табысынан соң Коэн келесі жылы Дизельмен бірлесіп «XXX» фильмін түсірді. Одан кейін ол 2005 жылы «Stealth» ғылыми-фантастикалық әрекет фильмін түсірді, бірақ ол сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтсіз болды. 2008 жылы ол «Мумия» фильмінің үшінші бөлімі – «Мумия: Аждаһа императорының қабірі» фильмінің режиссері болды, ол әлем бойынша 403 миллион доллар жинады. 2015 жылы Коэн Дженнифер Лопестің басты рөлде ойнаған Blumhouse Productions компаниясының «Қоңсы бала» фильмін түсірді. Коэн сонымен қатар Original Film компаниясында жарнама режиссері болып жұмыс істейді және Disney-дің «Жұлдызды соғыстар», Verizon, Ford, GM, Mercedes, Chevy, Saab және Burger King сияқты өнімдерге 150-ден астам телеарна жарнамаларын жасады.
Жыныстық зорлық-зомбылық туралы мәлімдемелер
2019 жылдың 21 ақпанында Коэннің қызы Валькири Уэтер Коэнді бала кезінде өзіне және басқа әйелге жыныстық қатынаста қол сұққан деп айыптады. Уэзердің айтуынша, Коэн оны 12 жасында Тайланд пен Чехиядағы секс-қызметкерлерге "герой" болуға тырысу үшін алып кеткен. Коэн бұл мәлімдемені кейіннен айтқан сөзінде жоққа шығарғанмен, Коэннің бұрынғы әйелі және Уэзердің анасы Диана Мицнер бала кезінде Уэзерге қатысты кем дегенде бір жыныстық шабуылдың куәсі болғанын растады. 2019 жылдың 28 қыркүйегінде HuffPost әлеуметтік желісінде тағы бір жыныстық зорлық-зомбылық туралы мәлімдеме жарияланды. Коэннің адвокаты кез келген қылмысты жоққа шығарды. 2021 жылдың 24 қаңтарында актриса Азия Арженто Коэнге "XXX" фильмінің түсірілімінде Гамма гидроксибутиратпен есірткі беріп, оны зорлағанын мәлімдеді. Коэннің өкілі Арджентоның шабуыл туралы айыбын "толықтай жалған" деп жоққа шығарды.